مۇنداي ەڭبەكتىڭ اۆتورلارى – ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى يادرولىق تەحنولوگيالار پاركىنىڭ زەرتتەۋشىلەرى. بۇل وتاندىق كابىل-وتكىزگىش وندىرىسىندە يننوۆاتسيالىق ءادىس بولىپ تۇر. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى وندىرۋشىلەرمەن بىرگە رادياتسيالىق تىگۋ ءادىسىن قولدانعان. جاڭا تەحنولوگيا ەلۆ-4 ەلەكترونداردىڭ ونەركاسىپتىك ۇدەتكىشى ارقىلى جاسالعان جانە فوتوۆولتايكالىق ءارى مۇناي-سۋاستى كابىلدەر وندىرىسىندە قولدانىلادى.
يادرولىق تەحنولوگيالار پاركى جوبالاۋ توبىنىڭ باسشىسى ازات نۇرقاسىموۆ كابىلدەردىڭ قولدانىلۋ اياسى كەڭ ەكەنىن جەتكىزدى.
– ءبىز رادياتسيالىق موديفيكاتسيالانعان كابىل ونىمدەرىن تۇتىنۋشىلارمەن الدىن الا كەلىسىم جاسادىق. كابىل تۇرلەرىن قولدانۋ بويىنشا پەرسپەكتيۆالىق باعىتتاردىڭ ءبىرى اتوم ەلەكتر ستانسالارى بولۋى مۇمكىن. جالپى, كابىلدەردىڭ قولدانىلۋ اياسى كەڭ: فوتوۆولتايكالىق كابىلدەر فوتوەلەكترلىك جۇيەلەردىڭ جىلجىمالى جانە ستاتسيونارلىق قۇرامداستارىن (كۇن مودۋلدەرى, قۇرىلعىلارى جانە ت.ب.) قوسۋعا قاجەت, ال مۇناي-سۋاستى كابىلدەر مۇناي جانە سۋ كوتەرگىش قوندىرعىلاردىڭ سۋاستى ەلەكتر قوزعالتقىشتارىنا ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋگە جانە ۇڭعىمالاردى بۇرعىلاۋ كەزىندە مۇنايدى ايداۋعا قولدانىلادى. پايدالانۋ ەرەكشەلىگىنە بايلانىستى ولاردىڭ وقشاۋلانۋى جوعارى تەمپەراتۋرا مەن قىسىمعا توتەپ بەرۋگە, سونداي-اق بولات لەنتادان جاسالعان برونمەن جابدىقتالۋعا ءتيىس, – دەيدى ا.نۇرقاسىموۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, يننوۆاتسيالىق كابىلدەر قورشاعان ورتا تەمپەراتۋراسىنا بايلانىستى قارسىلىقتى رەتتەي الادى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا, كابىل قورشاعان ورتا سالقىن بولسا قىزادى, ال قورشاعان ورتانىڭ تەمپەراتۋراسى جوعارىلاسا سالقىندايدى. بۇل كابىل قىزىپ كەتپەيدى, ەنەرگيانى ۇنەمدەيدى ءارى ەشقانداي باقىلاۋ قۇرىلعىلارىن قاجەت ەتپەيدى. مۇنداي كابىل ونىمدەرىن جاساۋ ءۇشىن نانوقۇرىلىمدىق ماتەريالدار پايدالانىلادى.
قازىر جوبا اۆتورلارى وسى وتاندىق ءونىمدى سەرتيفيكاتتاۋدان وتكىزۋمەن اينالىسىپ جاتىر. يننوۆاتسيالىق ادىسپەن ازىرلەنگەن كابىلدىڭ 50 كيلومەترى شەتەلگە, اتاپ ايتقاندا, وزبەكستانعا ەكسپورتتالىپ تا ۇلگەرگەن. الداعى ۋاقىتتا عالىمدار مۇناي جانە گاز ونەركاسىبى ءۇشىن جوعارى تەمپەراتۋرالى, ىستىققا ءتوزىمدى, ءوزىن-ءوزى رەتتەيتىن كابىلدەر ءوندىرىسىن جولعا قويۋدى جوسپارلاپ وتىر. ويتكەنى ءونىمنىڭ جاڭا ءتۇرى ەنەرگيانى ۇنەمدەۋمەن قاتار تەمپەراتۋرانى رەتتەيتىن قۇرىلعىلاردى قاجەت ەتپەيدى.
