ءبىز دايىنبىز!

مىرزاعالي ايتجانوۆ,

بوكستان ۇلتتىق قۇرامانىڭ باس باپكەرى:

ءۇش جولدامادان ءۇمىتتىمىز

– ۇزاق جولدان سوڭ جىگىتتەر ءبىر كۇن دەمالدى. بىزگە ارنايى بەرىلگەن سپورتزالدا العاشقى جاتتىعۋىمىزدى جاسادىق. شاكىرتتەرىمە قارسىلاس بولادى-اۋ دەگەن بوكسشىلاردىڭ بارلىعىن بىلەمىز. كەزىندە دانيار ەلەۋسىنوۆ, ءابىلحان امانقۇل, تۇرسىنباي قۇلاحمەت سەكىلدى مىقتى بوكسشىلارىمىزعا قارسىلاس بولعان فيليپپيندىك ەۋمير مارسيال كاسىپقوي بوكستان اۋەسقوي بوكسقا قايتا ورالىپتى. ول بۇگىندە 80 كيلو سالماقتا جۇدىرىقتاسادى. نۇربەك ورالبايدىڭ ­باستى قارسىلاسىنىڭ ءبىرى.

ءبىزدىڭ قۇراما سارى قۇرلىق دوداسىنا وتە جوعارى دەڭگەيدە دايىندالىپ كەلدى. الماتى وبلىسىنداعى «اقبۇلاق» وليمپيادا­لىق ورتالىعىندا سپورتشىلار تاۋعا شىعىپ, دەنە دايىندىعىن شىڭدادى. قورىتىندى جاتتىعۋ تۇركىستان وبلىسىندا ءوتتى.

كەيىنگى كەزدە بوكستا كوپتەگەن وزگەرىس بولىپ جاتىر. بۇرىن بوكسشىلار وليمپيا ويىندارىندا 10, 11, ءتىپتى 12 سالماقتا سىنعا تۇسسە, قازىر 7 سالماق قانا قالدى. اتاپ ايتساق, پاريج تورىندە ەرلەر 51, 57, 63,5, 71, 80, 92, 92 كيلودان جوعارى سالماق دارەجەسىندە جۇدىرىقتاسادى. ازيا ويىندارىندا دا وسى جەتى سالماقتا فينالعا شىققان قوس بوكسشى وليمپيادا جولداماسىن قانجىعاسىنا بايلايدى.

بۇيىرتسا, سول جەتى سالماقتان بەرىلەتىن 14 جولدامانىڭ مەيلىنشە كوبىنە يەلىك ەتەمىز دەپ ويلايمىن. بارلىعىن رينگ كورسەتەدى. دەسە دە ءۇش جولدامادان دامەلىمىز. بارلىق جىگىتتەردەن ءۇمىت كۇتەمىز. بۇل جولى باعى جانباعاندارعا ليتسەنزيا تاراتاتىن جارىستار اياقتالمايدى. ازيا ويىندارى – جولداما ۇلەستىرىلەتىن جارىستاردىڭ باسى. پاريج وليمپياداسىنىڭ جولدامالارى ساراپقا سالىناتىن الدا ءالى ەكى ءىرى حالىقارالىق تۋرنير بار. ونىڭ ءبىرى – يتاليادا, ەكىنشىسى بانگكوكتا وتەدى. بىرىنشىسىندە – 49, ال ەكىنشىسىندە 51 ليتسەنزيا ويناتىلادى. دەمەك حانچجوۋدا جولى بولماعان بوكسشىلارعا الدا ءالى دە كوپتەگەن مۇمكىندىكتەر بار. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – بوكسشىلاردى پاريج وليم­پياداسىنا جەتى سالماقتا تولىق قۇراممەن اپارۋ.

بارلىق جاعداي جاسالعان

ۇلتتىق وليمپيادا كومي­تە­تىنىڭ وكىلى ەلسيار قاناعاتوۆ تۋ كوتەرۋ سالتاناتىنا جينال­عان سپورتشىلارعا ساتتىلىك تىلەپ, ازيا ويىندارى ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى سپورت دوداسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

– بۇگىن ازيا ويىندارىندا ەلىمىزدىڭ كوك باي­­راعى كوتەرىلدى. قا­زىر 200-گە جۋىق سپورتشى ات­لەتيكالىق اۋىلعا كەلىپ قو­نىستاندى. بۇل جولى قىتاي ەلى سپورت­­شىلارعا جاقسى جاع­داي جاساعان ەكەن. جاتىن ورىننان باستاپ, جاتتىعۋ زالىنا دە­يىن تياناقتى ويلاستىرىلعان. ەندى تەك جارىس جولىندا ايانباي تەر توگىپ, جانكۇيەرلەردى قۋان­تۋ عانا قالدى. سپورتشىلارىمىز ەل ءۇمىتىن اقتايدى دەپ سەنەمىز. اتلەتتەرىمىزگە سات­تىلىك تىلەيمىز, – دەدى ەلسيار قاناعاتوۆ.

تۋريزم جانە سپورت مينيستر­لىگىنىڭ وكىلى ايگۇل بەكتەنوۆا ازيا ويىندارىنا ارنالعان سپورتشىلار قالاشىعىندا جان-جاقتى مۇمكىندىك ايتتى.

– ازيا ويىندارىنا كەلەتىن 800-دەن استام ادامنىڭ العاش­قى لەگى 20 قىركۇيەكتەن بەرى وسىندا ءجۇر. ەكىنشى دەلەگاتسيا 23 قىركۇيەكتە كەلەدى. وسىن­داي رەتپەن سپورتشىلارىمىز 1 قا­زانعا دەيىن حانچجوۋعا كەلىپ ۇلگەرە­دى. ەلدەن كەلگەن ارنايى قىز­مەتكەرلەرىمىز سپورتشى­لار­عا قىزمەت كورسەتىپ جاتىر. سپورتشىلار قونىستان­عان جەر لوگيستيكا تۇرعىسىنان ءتيىمدى ورنالاسقان. جاتىن بولمەلەرى كەڭ, ەرىكتىلەر جوعارى دەڭگەيدە قىزمەت اتقارىپ ءجۇر. جاتتىعۋ زالدارى دا كوڭىلدەگىدەي, كولىك تاسىمالدارىنا دا قاتىستى ما­سەلە جوق. ەندى سپورتشىلارىمىزدان تەك جەڭىس كۇتەمىز, – دەدى ايگۇل بەكتەنوۆا.

بوكسشىلار ساقاداي ساي

ازيا ويىندارىندا  524 سپورتشى ەل نامىسىن قورعايتىنىن بۇعان دەيىن بىرنەشە رەت جازدىق. بارعان سپورتشىلارىمىز ەلدىڭ ابىرويىن كوتەرىپ, مەدال الۋعا تالپىناتىنى انىق. الايدا ءبارى بىردەي جۇلدەگەر بولماسا دا, سولاردىڭ اراسىنان ەل ءۇمىتىن اقتايتىن چەمپيونداردىڭ شىعاتىنى اقيقات. ەندى سولاردىڭ ىشىندە «كىمدەرگە سەنىم ارتۋعا بولادى؟» دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەپ كورەيىك.

وليمپيادا نە ازيا ويىندارى بولسىن, ءبىرىنشى كەزەكتە بوكسشىلارعا ۇلكەن سەنىم ارتىلادى. بۇل جولعى دوداعا قاتىساتىن جەتى بوكسشىنىڭ ەكەۋى – وليمپيادا جۇلدەگەرى, ۇشەۋى – الەم چەمپيونى. سون­دىقتان اتالعان سپورت تۇرىنە جانكۇيەرلەر ۇلكەن ۇمىتپەن قا­رايدى. دەگەنمەن, بىزدىڭشە, بۇل سىندا ماحمۇت سابىرحان مەن اسلانبەك شىمبەرگەنوۆتىڭ جە­ڭىمپازدار قاتارىنان كورىنۋىنە مۇمكىندىك بار. ال سوڭعى الەم چەمپيوناتىندا اتوي سالعان نۇر­بەك ورالباي فينالعا دە­يىن جەتسە دە – ۇلكەن ناتيجە بول­ماق. ول فينالدا ەجەلگى قار­سىلاسى, قىتايلىق قازاق بوكس­شىسى توقتاربەك تاڭاتقان­مەن جۇدىرىقتاسۋى ىقتيمال. نۇربەك توقتاربەكپەن پرەزيدەنت كۋبوگىندە جانە سوڭعى الەم بىرىنشىلىگىندە ەكى رەت كەزدەسىپ, ەكەۋىندە دە جەڭىسكە جەتتى. دە­گەنمەن ءبىرىنشى كەزدەسۋدەن گورى سوڭعى كەزدەسۋدە قىتاي اتىنان شىعىپ جۇرگەن توقتاربەكتىڭ وتە جوعارى دايىندىقپەن كەلگەنى ءارى دەڭگەيى اجەپتاۋىر وسكەنى اڭعارىلدى. ونىڭ ۇستىنە ازيا ويىندارى قىتايدا ءوتىپ جاتقانىن دا ەسكەرۋ قاجەت.

ريو وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى ساكەن بيبوسىنوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, ول بۇگىندە جارا­قا­تىنان تولىق ايىققان. ونىڭ وسى جولعى قارسىلاستارى دا مىق­تى. كوبىسى وزبەك بوكسشى­سى حوسونباي دۋسماتوۆتى ساكەن بي­­بو­سىنوۆتىڭ باستى قارسى­لا­سى سانايدى. وتانداسىمىز­دىڭ وزگە قارسىلاستارىن دا ەسەپ­­تەن شىعارۋعا بولمايدى. سەبە­بى ­2021 جىلعى الەم چەمپيونا­تى­­نىڭ جەڭىمپازى جاپوندىق تومويا تسۋبوي, 2023 جىلعى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ قولا جۇلدەگەرى ۇندىستاندىق بوريا ديپاك, 2021 جىلعى الەم چەمپيوناتىنىڭ جۇلدەگەرى, تايلاندتىق ساەنگ­پحەت تانارات سىندى ءتورت قۇر­لىقتى مويىنداتقان بوكسشى­لار اجەپتاۋىر قارسىلىق تانىتا­تى­نى انىق. ايتكەنمەن, ساكەن جارىس­قا 100 پايىز دايىنمىن دەپ وتىر.

– دايىندىق وتە جاقسى ءوت­تى. تاشكەنتتەگى الەم چەمپيو­ناتىنا قاراعاندا, دايىن­دى­عىم ويداعىداي. ەڭ باستىسى, ازيا ويىندارىندا بارلىق قار­سى­لاسىمنان باسىم ءتۇسىپ, ءان­ۇرانىمىزدى شىرقاتسام دەي­مىن. سونداي-اق وليمپياداعا ليتسەنزيا ۇتىپ العىم كەلەدى. 51 كيلودا ازيا قۇر­لىعىندا كى­لەڭ مىقتىلار جي­نالعان. بۇ­گىن­دە الەم چەمپيون­دارى مەن جۇل­دە­گەرلەرىنىڭ بار­لىعى ازيا ويىن­دارىنا كەلىپ وتىر. مەنىڭ ناتيجەم العاشقى كەزدەسۋگە بايلانىستى. ەل ءۇمىتىن اقتاۋعا بارىمىزدى سالامىز, – دەيدى الەم چەمپيونى ساكەن بيبوسىنوۆ.

ال قىزدار بوكسىندا كوش­باسشىلار كوپ بولماسا دا, الەم چەمپيوناتىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى كارينا يبراگيموۆا, سونداي-اق ەكى دۇركىن الەم چەمپيونى نازىم قىزايباي ازيا ويىندارىندا توپ جارادى دەگەن سەنىمدەمىز.

تورتتىكتەن كورىنۋگە تىرىسامىز

بوكسشىلاردان بولەك, جەڭىس تۇعىرىنان كورىنەدى-اۋ دەگەن سپورتشىلار قۇرامادا جەتىپ ارتىلادى. مىسالى, ەركىن كۇرەستەن الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى, ەكى دۇركىن ازيا چەمپيونى ازامات داۋلەتبە­كوۆ, گرەك-ريم كۇرەسىنەن الەم چەم­­پيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن قولا جۇلدەگەرى, ازيا چەمپيونى ايدوس سۇلتانعالي, قىزدار كۇرەسىنەن الەم چەمپيوناتىنىڭ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى, ازيا­نىڭ ءۇش دۇركىن جە­ڭىمپازى ءجاميلا باق­بەر­گەنوۆانىڭ قاي-قايسىسى بولسىن قۇراما قورجىنىنا التىن سالۋعا لايىق. سونداي-اق كاراتە­دەن توكيو وليمپياداسىنىڭ قولا جۇلدەگەرى سوفيا بەرۋلتسەۆا مەن الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇل­دەگەرى قايسار الپىسبايدى ەس­تەن شىعارماۋىمىز كەرەك. ال رەگبيدەن قازاقستان ايەلدەر قۇ­­راماسى 2014 جىلعى ازيا ويىن­­­­­دارىنىڭ جەڭىمپازى ەكەنى بەل­گىلى. تۋ ۇستاۋشى, الەم چەم­پيو­­­­ناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى نا­دەج­دا دۋبوۆيتسكايادان دا ءۇمىت كوپ.

سپورتتىق گيمناستيكادان الەم كۋبوگى كەزەڭىنىڭ جەڭىم­پازى ناريمان قۇربانوۆ, ۋني­ۆەرسيادا چەمپيونى ميلاد كاريمي سىندى اتلەتتەرىمىز قا­زاق­ستان ءانۇرانىن شىرقاتادى دەپ سەنەمىز. سونىمەن قاتار سەم­سەرلەسۋدەن رۋسلان قۇربا­نوۆ تا اتوي سالۋى كەرەك. برازي­ليالىق دجيۋ-دجيتسۋدان كوپ جا­رىستا توپ جارعان مانسۇر حابيبۋللا – باستى فاۆوريتتەردىڭ ءبىرى.

ال شاحماتشىلار اراسىن­دا گروسمەيستەرلەر ءبيبىسارا اساۋ­باەۆا, جانسايا ابدىمالىك, دينا­را سادۋاقاسوۆالارمەن ازيا تۇر­ماق الەم شاحماتشىلارى سىنا-
سادى.

باسقا دا سپورتشىلاردى اتاپ وتۋگە بولادى. ايتالىق, كي­بەر­سپورت, ۆەلوسپورت, قۇزعا ورمە­لەۋ, ەسكەك ەسۋ, ءجۇزۋ, نىسانا كوز­­­­دەۋ سەكىلدى سپورت تۇرلەرىنەن ءان­­­­ۇرا­نىمىزدى شىرقاۋعا لايىق سپورت­­شىلار بارشىلىق.

جو­عارىدا ايتقان 20-عا جۋىق سپورتشىنى توپ باسىنا قوي­عان­دا, قازاقستان قۇراماسى بەي­­­رەس­مي كوماندالىق ەسەپتە بۇعان دەيىنگى جەتىستىكتەن اسىپ تۇسەدى دەپ سەنەمىز. ەڭ باستىسى سپورتشىلارى­مىز جەرگىلىكتى كليماتقا تەز بە­يىمدەلىپ, جاۋاپتى جارىسقا تىڭ كۇشپەن شىعۋعا ءتيىس. جات­تىقتىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, سپورتشىلارىمىزدىڭ دايىن­دىعى ويداعىداي. ال ولاردىڭ باعى مەن بابى قاتار شاپسا, جو­عارى ناتيجەگە قول جەتكىزەمىز.