كونستيتۋتسيالىق سوتتا ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بىردەي دەكلاراتسياسىنىڭ 75 جىلدىعىنا ارنالعان «كونستيتۋتسيالىق سوت تورەلىگى: بارشاعا قادىر-قاسيەت, بوستاندىق پەن ادىلدىك» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى. پرەزيدەنت كومەكشىسى ەرجان جيەنباەۆ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىنا قۇتتىقتاۋىن وقىپ بەردى.
مەملەكەت باسشىسى كونستيتۋتسيالىق سوت تورەلىگى دەموكراتيالىق قوعامنىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتتەرىنىڭ ءبىرى, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدىڭ كەپىلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «كونفەرەنتسيانىڭ بۇكىل الەم ءۇشىن ىرگەلى قۇجات – ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بىردەي دەكلاراتسياسىنىڭ قابىلدانعانىنا 75 جىل تولۋ قارساڭىندا ءوتۋىنىڭ سيمۆولدىق ءمانى زور. دەكلاراتسيا ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە ناسيحاتتاۋ سالاسىنداعى كەڭ ىنتىماقتاستىقتىڭ قاجەتتىلىگىن كورسەتەدى. قازاقستان بۇل ءتاسىلدى تولىعىمەن قولدايدى», دەلىنگەن جەدەلحاتتا.
ديالوگ الاڭىنا الەمنىڭ 30-دان استام ەلىنەن, سونىڭ ىشىندە ەۋروپا, ازيا جانە افريكا ەلدەرى كونستيتۋتسيالىق سوتتارىنىڭ سۋديالارى, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىلدەرى جانە قۇقىق قورعاۋشى مەكەمەلەردىڭ وكىلدەرى جينالدى. ءىس-شاراعا پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باسشىلىعى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى, باس پروكۋرور, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل, كاسىبي زاڭ جانە عىلىمي قوعامداستىقتاردىڭ وكىلدەرى, سونداي-اق حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ, سونىڭ ىشىندە قۇقىق ارقىلى دەموكراتيا ءۇشىن ەۋروپالىق كوميسسياسى (ۆەنەتسيا كوميسسياسى), بۇۇ, ەقىۇ, ەو, ەۋروپا كەڭەسى, گەرمانيا حالىقارالىق قۇقىقتىق قورى ىنتىماقتاستىعى (IRZ), ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ەۋروپالىق سوتتىڭ وكىلدەرى جانە باسقالار قاتىستى.
جيىندى كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ توراعاسى ەلۆيرا ءازىموۆا اشىپ, قاتىسۋشىلاردى وتكەن كونستيتۋتسيا كۇنىمەن جانە ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بىردەي دەكلاراتسياسىنىڭ 75 جىلدىعىمەن قۇتتىقتادى. ول مەملەكەت, قوعام مەن ادام مۇددەلەرى اراسىندا مولشەرلەس, تۇراقتى جانە بەيبىت تەڭگەرىمدىكتى تابۋ, قازىرگى زامانعى سىن-تەگەۋرىندەرگە ساي كەلەتىن, ادامدى جانە تۋمىسىنان تيەسىلى قۇقىقتارىن قورعايتىن قۇقىق ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ورتاق مىندەت, سونداي-اق كونفەرەنتسيانىڭ باستى تاقىرىبى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگاندارى نەگىزگى زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, ادام مەن ازاماتتىڭ وسى قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋدا», دەدى ول.
كونفەرەنتسيا بارىسىندا قاتىسۋشىلار ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ قۇندىلىقتارىن ناسيحاتتاۋداعى كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋدىڭ رولىنە بايلانىستى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى. ەلۆيرا ءازىموۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتقا تىكەلەي جۇگىنۋ جانە قۇقىقتىق اكتىلەردىڭ زاڭدىلىعىنا داۋ ايتۋ مۇمكىندىگىنىڭ ارقاسىندا قازاقستاندىق كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگانى 40-قا جۋىق قۇقىقتىق نورمانىڭ كونستيتۋتسيالىلىعىن قاراعان. ونىڭ 7-ەۋى كونستيتۋتسيالىق ەمەس, ال 13-ءى كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ تۇسىندىرمەسىندە كونستيتۋتسياعا سايكەس دەپ تانىلعانىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق كونفەرەنتسيا اياسىندا كونستيتۋتسياعا, ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بىردەي دەكلاراتسياسىنىڭ 75 جىلدىعىنا جانە قر كونستيتۋتسيالىق سوتىنىڭ قۇرىلۋىنا ارنالعان پوشتا ماركالارىن اينالىمعا شىعارۋدىڭ سالتاناتتى ءراسىمى ءوتتى.
ايتا كەتسەك, وسى جىلدىڭ باسىنان بەرى ەلىمىزدە جاڭا قۇقىق قورعاۋ ورگانى – كونستيتۋتسيالىق سوت جۇمىس ىستەپ جاتىر. ول بۇرىنعى كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ ورنىنا كەلگەنىمەن, قىزمەت اۋقىمى ودان الدەقايدا كەڭ جانە وعان قاراپايىم تۇرعىندار دا ءوتىنىش بەرە الادى. وتكەن 8 ايدىڭ ىشىندە كونستيتۋتسيالىق سوتقا ازاماتتاردان 4050 ءوتىنىش كەلىپ ءتۇستى. دەگەنمەن, كونستيتۋتسيالىق سوتقا جۇگىنۋدىڭ نىسانى, مازمۇنى جانە شارتتارى بويىنشا تالاپتاردىڭ ساقتالماۋىنا بايلانىستى 3779 ءوتىنىش قايتارىلدى.
