ۇكىمەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي, 1993 جىلدان بەرى سولتۇستىك كاسپيدە اۋقىمدى زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, ناتيجەسىندە ونداعان كەلەشەگى بار قۇرىلىمداردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەردى.
«بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ باستى ناتيجەسى قاشاعان كەن ورنىنىڭ كوممەرتسيالىق اشىلۋى تۋرالى بۇكىل الەمگە جاريالاۋ بولدى. بۇل كەن ورنىنىڭ ەرەكشەلىگى – مۇندا وراسان زور مۇناي مەن گاز قورى بولعانىمەن, ونى يگەرۋ جۇمىستارىنىڭ كۇردەلىلىگى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, سول كەزەڭدە جاس تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تەڭىزدەگى مۇناي ونەركاسىبى ەندى عانا پايدا بولعان ەدى, ال شەتەلدىك ينۆەستورلار سولتۇستىك كاسپيدىڭ ەرەكشەلىكتەرىمەن – ەكولوگيالىق جاعدايىمەن, قىس مەزگىلىنىڭ قاتالدىعىمەن, تاياز سۋ جانە باسقا دا قيىندىقتارمەن ەندى تانىسا باستاعان بولاتىن.
«قاشاعان جوباسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلەتىن ارنايى جابدىقتاردى جاساۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارعا ءبىرتالاي كۇش پەن قاراجات جۇمسالدى», دەپ اتاپ ءوتتى پرەمەر-مينيستر.
ءاليحان سمايىلوۆ بۇگىنگى تاڭدا وسى قاجىرلى ەڭبەكتىڭ ناتيجەلەرى كورىنىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. بۇگىندە شامامەن 90 ملن توننا مۇناي, 55 ملرد تەكشە مەتر گاز ءوندىرىلدى, $60 ملرد-تان استام ينۆەستيتسيا تارتىلدى, جەرگىلىكتى قامتۋدى دامىتۋعا $17 ملرد-تان استام ينۆەستيتسيا سالىندى, 10 مىڭعا جۋىق ادام, ال قۇرىلىس كەزەڭىندە 40 مىڭنان استام ادام جۇمىسپەن قامتىلدى.
سونىمەن قاتار سولتۇستىك كاسپي جوباسىنىڭ وپەراتورى – North Caspian Operating Company كونسورتسيۋمى الدىندا ءوندىرىستى ودان ءارى ۇلعايتۋ بويىنشا ماڭىزدى مىندەتتەر تۇرعانى اتاپ ءوتىلدى. ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, قاشاعاننىڭ وندىرىستىك الەۋەتى تاۋلىگىنە 1,6 ملن باررەل مۇنايعا جەتۋى مۇمكىن. بۇل – جىلىنا 75 ملن تونناعا جۋىق مۇناي.
«كەن ورنىندا گاز وڭدەۋ قۋاتىن دامىتۋ دا وتە ماڭىزدى ماسەلە. وسى ماسەلە بويىنشا مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتكە ءتيىستى تاپسىرما بەرگەنى بەلگىلى. ءبىز ونى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە ءارى تولىق كولەمدە ورىنداۋىمىز كەرەك. NCOC ۇجىمىنىڭ العا قويعان ماقساتتارىنا جەتۋى ءۇشىن زور الەۋەتى بار ەكەنىنە سەنىمدىمىن», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ۇكىمەتى بىرلەسكەن جوسپارلاردى ىسكە اسىرۋدا ارقاشان سىندارلى ديالوگقا اشىق.
ء«بىز كونسورتسيۋمنىڭ مۇناي-گاز سالاسىن دامىتۋعا قوسقان ۇلەسىن جوعارى باعالايمىز جانە ۇزاق مەرزىمدى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋگە مۇددەلىمىز», دەپ تۇيىندەدى ول ءسوزىن.
ءىس-شارادا NCOC كومپانياسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى وليۆە لازار دا ءسوز سويلەدى.
«مەن قازىرگى جەتىستىكتەرىمىزدى ماقتان تۇتامىن جانە قر ۇكىمەتىمەن بىرگە بۇدان دا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتەمىز دەپ ۇمىتتەنەمىن. وپەراتور رەتىندە NCOC كومپانياسى قازاقستان ەكونوميكاسىنا بارىنشا پايدا اكەلۋگە جانە ەلدىڭ قارقىندى دامۋىنا لايىقتى ۇلەس قوسۋعا ۇمتىلادى», دەدى ول.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىنا سايكەس قر پرەمەر-ءمينيسترى سولتۇستىك كاسپي جوباسىنىڭ ارداگەرلەرىن قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن ماراپاتتادى.
NCOC باسشىلارى مەن جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرى, جوبا ارداگەرلەرى ءىى دارەجەلى «پاراسات», «قۇرمەت», «دوستىق», ءىىى دارەجەلى «ەڭبەك داڭقى» وردەندەرىمەن جانە «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالدى.