ورتالىق ازياداعى مەملەكەتتىك ۇكىمەتى بۇل يدەيانى ۇزاق ۋاقىت بويى تالقىلاپ, جاڭا قۋات ءوندىرۋ قۋاتىنىڭ قاجەتىن العا تارتىپ كەلەدى. ءتىپتى وڭتۇستىك-شىعىستاعى الماتى وبلىسىندا نىسانعا ىقتيمال مەكەندى انىقتاپ قويدى. الەۋەتتى سەرىكتەس رەتىندە رەسەيلىك «روساتوم» كومپانياسى تىزىمدە بار.
بىراق ەلدەگى كەي بەلسەندى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە الاڭدايدى. كەڭەس وداعى كەزىندە اشىلعان سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنا بايلانىستى جوباعا قارسىلىق بىلدىرەدى.
«قازاقستان – الەمدەگى ەڭ ءىرى ۋران ءوندىرۋشى مەملەكەت. ەندەشە ءوز جەرىمىزدە اتوم ستانساسىن سالۋعا ابدەن قاقىمىز بار. كەيبىر ساراپشىلار شاعىن يادرولىق ستانسالار سالۋ كەرەك دەگەن پىكىر ايتادى. الايدا كوپتەگەن ازامات پەن بىرقاتار ساراپشى يادرولىق ستانسانىڭ قاۋىپسىزدىگىنە كۇمانمەن قارايدى», دەدى ق.توقاەۆ.
قارجىلاندىرۋدىڭ جاڭا تەتىگى
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان بانكتەرىنىڭ مەملەكەتتىك قارىزعا ينۆەستيتسيا قۇيۋىنان تۇسەتىن پايداعا سالىق سالۋ جوسپارىمەن ءبولىستى. وسىلايشا, ولاردىڭ كىرىستەرىن ءادىل بولۋىنە شاقىرىپ, ەكونوميكانى قارجىلاندىرۋدىڭ جاڭا تەتىگىن قاراستىرماق.
جۇما كۇنى حالىققا جولداۋىندا ق.توقاەۆ ەلدەگى بانكتەردىڭ ەكونوميكانى دامىتۋعا بەلسەندى اتسالىسپايتىنىنا نازار اۋدارىپ, دامۋعا باستى كەدەرگى ينۆەستيتسيانىڭ جەتىسپەۋى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ «مول تابىسى» نەگىزىنەن جوعارى پايىزدىق مولشەرلەمەلەر ناتيجەسىندە پايدا بولعانىن جەتكىزدى.
«ۇكىمەت پەن پارلامەنتتىڭ بۇل پايدانى مەملەكەت مۇددەسىن ەسكەرە وتىرىپ, نەعۇرلىم ءادىل ءبولۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرعانى ءجون. قارجى ۇيىمدارىنىڭ سالىق سالىنبايتىن مەملەكەتتىك قۇندى قاعازداردى ساتىپ الۋدان تۇسكەن وراسان زور تابىسىنا قاتىستى دا سۇراقتار بار. مۇندا قيسىن دا, مەملەكەتتىك ۇستانىم دا جوق. ۇكىمەت ەشبىر اقىلعا سىيمايتىن وسى ماسەلەنى انىقتاپ جاتىر. سوعان سايكەس زاڭدارعا تۇزەتۋلەر ازىرلەنىپ, ماجىلىسكە ەنگىزىلەدى. دەپۋتاتتاردىڭ ونى مۇقيات قاراۋىن سۇرايمىن», دەدى ق.توقاەۆ.
سونىمەن بىرگە بانكتەردى كورپوراتيۆتى نەسيە بەرۋ ىسىنە بەلسەنە قاتىسۋعا, ياعني كاسىپكەرلەردى قولداۋعا ىنتالاندىرۋعا شاقىردى. «قوزعالىسسىز جاتقان» 2,3 تريلليون تەڭگەلىك اكتيۆتەردى ەكونوميكالىق اينالىمعا قوسۋ ءۇشىن ناقتى شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.
ورتا ءدالىز ارقىلى تاسىمالداۋ كولەمى بەس ەسە ارتادى
قاسىم-جومارت توقاەۆ جۇما كۇنى حالىققا جولداۋ جاريالاپ, ترانسكاسپي جولى ترانزيتتىك الەۋەتتى نىعايتۋدا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى.
«ورتا مەرزىمدىك كەزەڭدە وسى ءدالىز ارقىلى تاسىمالداناتىن جۇك كولەمى بەس ەسە ارتۋى مۇمكىن. ول ءۇشىن قىتاي, ازەربايجان, گرۋزيا, تۇركيا سياقتى سەرىكتەس مەملەكەتتەرمەن بىرگە كۇش جۇمىلدىرۋىمىز قاجەت», دەدى ق.توقاەۆ.
ق.توقاەۆ سويلەگەن سوزىندە قازىر الەمدە جاڭا ەكونوميكالىق كەڭىستىك قالىپتاسىپ جاتقانىنا نازار اۋداردى. قىتايدان ەۋروپاعا, رەسەيگە, ورتالىق ازياعا جانە وسى ايماقتاردان قىتايعا جىبەرىلەتىن تاۋار كولەمى ايتارلىقتاي كوبەيەدى دەگەن بولجامىن جەتكىزدى.
«قازاقستان سولتۇستىك پەن وڭتۇستىكتى, باتىس پەن شىعىستى بايلانىستىراتىن جاھاندىق جولايرىقتا ورنالاسقان. بۇل ءبىزدىڭ ەلىمىزگە زور مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. سوندىقتان كولىك-لوگيستيكا سالاسى ەكونوميكامىزدى العا باستايتىن باستى كۇشتىڭ بىرىنە اينالۋعا ءتيىس.
قازىر باسەكە كۇشەيىپ تۇر. وسىعان وراي بىرقاتار ماڭىزدى ماسەلەنى شۇعىل شەشۋ كەرەك. ەڭ الدىمەن, «دوستىق – مويىنتى», «باقتى – اياكوز», «داربازا – ماقتاارال» باعىتىنداعى ءىرى تەمىرجول جوبالارىن ساپالى جۇزەگە اسىرۋ قاجەت. ونىڭ قاتارىندا الماتىنى اينالىپ وتەتىن تەمىرجول جەلىسى دە بار», دەدى ق.توقاەۆ.
