سۇحبات • 28 تامىز, 2023

رەسەيدەگى قازاق جاستارىن بىرىكتىرگەن ليگا

363 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

2021 جىلى وتكەن حالىق ساناعىنىڭ ناتيجەسىندە رەسەيدە 591 مىڭ قازاق تۇراتىنى بەلگىلى بولدى. ال بەيرەسمي دەرەككوزدەر 1 ميلليونعا جۋىق قازاق بار دەگەن بولجام ايتادى. رەسەيلىك قانداستارىمىز قوعامدىق ومىردەگى بەلسەندىلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. ولاردىڭ قۇرعان قوعامدىق ۇيىمدارى ۇلتتىڭ بىرلىگىن ارتتىرۋ, ءتىلىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى دامىتۋعا زور ۇلەستەرىن قوسىپ جاتىر. سپورت سالاسىندا دا سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاپ جۇرگەن بەلسەندى جاستار از ەمەس. سولاردىڭ ءبىرى – رەسەيلىك قازاق جاستارى اراسىندا شاعىن فۋتبول ليگاسىن قۇرۋعا باستاماشى بولعان رەنات سارسەنوۆ «Egemen Qazaqstan» گازەتىنە ارنايى سۇحبات بەردى.

رەسەيدەگى قازاق جاستارىن بىرىكتىرگەن ليگا

– رەنات, الدىمەن وزىڭىزبەن جا­قى­نىراق تانىسساق. قاي جەردە دۇنيەگە كەلدىڭىز؟ قايدا ءبىلىم ال­دىڭىز؟

– مەن ۆولگوگراد وبلىسىنىڭ پال­­لاسوۆكا اۋدانى كومسومول كەن­تىن­دە دۇنيەگە كەلگەنمىن. وسى اۋدان­داعى قايساق اۋىلىندا ورتا مەك­تەپتى ءبىتىرىپ, ۆولگوگراد مەديتسي­نا كوللەدجىندە ارناۋلى ورتا ءبىلىم الدىم. سونداي-اق ۆولگوگراد مەم­لەكەتتىك دەنە شىنىقتىرۋ اكادەمياسىن اياقتاپ, جوعارى بىلىمگە يە بولدىم. سۇيەگىم – توراڭعىل بەگىس.

– ءسىز رەسەي قازاقتارى اراسىندا شاعىن فۋتبول ليگاسىن قۇردى دەپ ەستىدىك. سول جايىندا تولىعىراق ايتىپ بەرسەڭىز.

– ەڭ العاش رەت 2010 جىلى شاعىن فۋتبولدان قازاقتار اراسىندا رەسەي چەمپيوناتىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى يدەيا پايدا بولعان ەدى. ول ۋاقىتتا مەن ۆولگوگرادتا تۇراتىنمىن. دەگەنمەن وسى ويىمدى ماسكەۋگە كوشىپ كەلگەننەن كەيىن عانا جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك تۋدى. وسىلايشا, 2022 جىلى «رەسەي قازاقتارىنىڭ فۋتبول ليگاسى» قوعامدىق ۇيىمىن قۇ­رۋعا باستاماشى بولدىم. ماعان بۇل جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋعا سارىتاۋ وبلىسىنىڭ تۋماسى, بوكس­تان سپورت شەبەرى مەرگەن ەسەنعاليەۆ پەن ماسكەۋدىڭ فۋتبول سالاسىندا تانىمال تۇلعا نۇرلان بەكەتوۆ كومەك كورسەتتى.

– قانداي دا ءبىر جارىستار ءوتتى مە؟

– ارينە, وسى اعالارىمىزدىڭ قولداۋىمەن بىلتىر مامىر ايىندا تۇڭعىش ءتۋرنيرىمىزدى ۇيىمداس­تىر­دىق. كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى ءاليا مولداعۇلوۆانى ەسكە الۋعا ارنالعان شاعىن فۋتبولدان ماس­كەۋ كۋبوگىنە تەك قازاقتاردان قۇرال­عان 8 كوماندا قاتىسىپ باق سىنادى. العاشقى جارىستى ءساتتى وتكىزگەننەن كەيىن ماس­كەۋ قالاسىندا قازاقتار اراسىندا شاعىن فۋتبولدان تۇڭعىش رەسەي چەمپيوناتىن ۇيىمداستىرۋعا شەشىم قابىل­دا­نىپ, بىلتىر قىركۇيەك ايىن­دا ول دا جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. بىرىن­شىلىككە استراحان, ۆولگوگراد, سا­رىتاۋ, سامار, ماسكەۋ, ورىن­بور, ومبى وبلىستارى مەن التاي رەس­پۋبليكاسىنان كوماندالار قاتى­سىپ, ءوزارا كىم مىقتىنى انىقتادى.

ءبىز مۇنىمەن توقتاپ قالماي, جۋىردا عانا 22-23 تامىز كۇندەرى ومبى قالاسىندا ەكىنشى رەسەي چەمپيوناتىن ۇيىمداستىردىق. وعان ەلىمىزدىڭ 9 وڭىرىنەن 19 كوماندا قاتىستى. جاستار اراسىنداعى سىندا تاجىريبەلى ءارى تانىمال جاتتىقتىرۋشى ماناربەك جاڭابەكوۆ باستاپ كەلگەن تۇمەن وبلىسىنىڭ «قايرات» كومانداسى چەمپيون اتانسا, ارداگەرلەر اراسىندا «ومبى» قۇراماسى قارسىلاس شاق كەلتىرمەدى. وسى جارىستىڭ باس دەمەۋشىسى بولعان جەڭىس سادۋوۆقا, تەحنيكالىق دەمەۋشىسى قايرات ەلەۋ­تاەۆ باسقاراتىن «ومبى» فۋتبول ليگاسىنا جانە «ومبى قازاقتارى» قوعامدىق ۇيىمىنىڭ جەتەكشىسى قۋانىش ەلەۋتاەۆقا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز.

– اڭگىمەمىزدى رەسەيدەگى قانداس­تارىمىزدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى جايىندا جالعاستىرساق. قازىر جاع­دايلارىڭىز قالاي؟ انا تىلىمىزدە سويلەيسىزدەر مە, ءدىنىمىزدى, سالت-داستۇرلەرىمىزدى قانداي دەڭگەيدە ۇستا­ناسىزدار؟

– بۇل جاقتاعى قازاقتاردىڭ تۇر­مىسى جاقسى. كوپپەن تەڭ قاتاردا ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. قانداستارىمىز مادەنيەت جانە سپورت سالاسىنداعى قوعامدىق ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسىپ تۇرادى. تىلگە كەلسەك, وكى­نىش­كە قاراي, ءبارى بىردەي انا تىلىن­دە سويلەمەيدى. ءدىندى جانە داستۇر­لەرىمىزدى ۇستانۋ جاعى ءار وڭىردە ارقالاي. ماسەلەن, قازاقتار كوپ قونىس­تانعان ولكەلەردە سالت-ءداستۇردى جوعارى دەڭگەيدە ۇستانادى.

– سوڭعى ۋاقىتتاعى سانكتسيالاردان كەيىن تۇرمىستا, قوعامدا قان­شالىقتى وزگەرىستەر بار؟ اتا­مە­كەنگە قونىس اۋدارۋ تۋرالى وي جوق پا؟

– وزگەرىستەر تەك قازاقتاردا ەمەس, بارلىق ادامنىڭ ومىرىندە بولىپ جاتىر. ۋكراينادا قاقتىعىس باستالعاندا كوپ تانىسىم مەن تۋىسىم قازاقستانعا كوشىپ كەتتى, الايدا كەيبىرەۋى قايتىپ كەلىپ جاتتى. كىمدە قانداي جاعداي بولىپ جاتقانىن بىلمەيمىن, اركىمنىڭ ويى مەن ۇستانىمى ءارتۇرلى. مەنىڭ ايتارىم, قازاقستان ءبىزدىڭ تاريحي اتاجۇرتىمىز بولعانىمەن, ءبىز, رە­سەيلىك قازاقتار, ءوز اتا-بابامىزدىڭ جەرىندە تۇرىپ جاتقان حالىقپىز. بابالارىمىز باياعى زاماننان وسى وڭىرلەردى مەكەن ەتكەن. سوندىقتان مەن تۋىپ-وسكەن ءوڭىر – قازاقتاردىڭ بايىرعى اتاقونىسى.

– ال جالپى قازاق ەلىمەن قان­داي دا بايلانىستارىڭىز بار ما؟

– ارينە, بار. قازاقستاندا مەنىڭ تۋىستارىم تۇرادى. سونىمەن بىرگە سپورت سالاسىندا ارالاساتىن ادامدارىم كوپ. وسى جىلدىڭ وزىندە اتاجۇرتقا ەكى رەت بارىپ قايتتىم.

– الداعى جوسپارلارىڭىزبەن بولىسسەڭىز.

– سپورت سالاسىندا العا قويعان جوسپارلارىم وتە كوپ. سونىڭ ءبىرى – كەلەسى جىلى شاعىن فۋتبولدان قازاقتار اراسىندا كەزەكتى ءۇشىنشى رەسەي چەمپيوناتىن وتكىزەمىز. ونىڭ قاي كەزدە جانە قايدا وتەتىنى الداعى ۋاقىتتا بەلگىلى بولادى.

– راحمەت. تولاعاي تابىس تى­لەيمىز.

 

سوڭعى جاڭالىقتار