ءبىلىم سالاسىنداعى تۇيتكىل

بىراق مۇنداي جايتتى ءپان مۇعالىمدەرى دە, ءتىپتى ديرەكتورلار دا اشىپ ايتپايدى. سول سەبەپتەن ءبىلىم وردالارىنداعى كوكەي­كەستى ءتۇيىن ءالى كۇنگە تارقاتىلماي كەلەدى. اتىراۋ وبلىستىق ءبىلىم سالاسىنداعى ساپانى قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى بەردىبەك تايشەۆتىڭ ايتۋىنشا, 200 مەكتەپتىڭ جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىعىنا بايلانىستى مونيتورينگ جۇرگىزىلگەن. مونيتورينگ قورىتىندىسىمەن بىرنەشە كەمشىلىك انىقتالىپ وتىر.

بىرىنشىدەن, وڭىردەگى 24 مەكتەپتە سپورت زالى جوق. ال 44 ءبىلىم ورداسىنداعى سپورت زالى سپورتتىق قۇرال-جابدىقتارمەن تولىق قامتىلماعان. اتىراۋ قالاسىنداعى – 16, ماحامبەت اۋدانىنداعى – 7, قۇرمانعازى اۋدانىندا 6 ءبىلىم ورداسىندا سپورت زالدارىنىڭ جابدىقتالۋ دەڭگەيى تالاپقا ساي بولماي شىققان.

ەكىنشىدەن, 13 مەكتەپتە ءالى كۇنگە اسحانا جوق. وسى كەزگە دەيىن وقۋشىلار بۋفەتتەن عانا تاماقتانىپ كەلگەن. مۇنداي مەكتەپتەردىڭ توعىزى اتىراۋ قالاسىندا ورنالاسسا, قىزىلقوعا اۋدانىندا ۇشەۋى, ماحامبەت اۋدانىندا بىرەۋى بار. بۇل ارينە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستا­­ۋىش سىنىپ وقۋشىلارىن ىستىق تاماقپەن قامتۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا كەرى اسەر ەتەرى داۋ تۋعىزبايدى.

ۇشىنشىدەن, ءبىلىم وردالارىن كەشەندى قاۋىپسىزدىك جۇيەسىمەن قامتۋعا قاتىستى ءتۇيىنى تارقاتىلماي وتىرعان جايتتار بار. ماسەلەن, 123 مەكتەپتە مامانداندىرىلعان كۇزەت قىزمەتى ەنگىزىلگەن. ال 169 مەكتەپتە كىرۋدى باقىلايتىن تۋرنيكەت بار. پوليتسيا پۋلتىنە قوسىلاتىن دابىل تۇيمەسى 189 ءبىلىم ورداسىندا ورناتىلعان. بىراق سەگىز ءبىلىم بەرۋ نىسانىنداعى بەينەباقىلاۋ جۇيەسى ستاندارتقا سايكەس بولماي تۇر. مۇندا جازبانى ساقتاۋ مەرزىمىنە قاتىس­تى­ تالاپ ورىندالمايدى. سونداي-اق بەس مەكتەپتەگى بەينەباقىلاۋ جۇيەسى نىسان­نىڭ پەريمەترىن تولىق قامتي المايدى.

تورتىنشىدەن, مەكتەپتەردى ينتەر­اك­تيۆتى تاقتامەن, روبوتتەحنيكا كابي­نە­تى­مەن جابدىقتاۋدا دا كەمشىلىك بار. تەك­سە­رۋ كەزىندە 57 مەكتەپتەگى ينتەر­اكتيۆ­تى­ تاقتالاردىڭ 50 پايىزدان استامى­ ەسكىر­گە­نى انىقتالىپتى. سول سەبەپتى ينتەر­اكتيۆتى تاقتالار جۇمىس ىستەمەيدى. ال 90 مەكتەپتە عانا روبوتتەحنيكا كابي­نە­تى بار. بۇل – بارلىق مەكتەپتىڭ 45 پايىزى.

فيزيكا ءپانى بويىنشا جاڭا ۇلگى­دە­گى كابينەتپەن 152 (76%) مەكتەپ قام­تى­لىپتى. ءبىلىم وردالارىنىڭ 132-ءسى (66%) حيميا كابينەتىمەن, 144-ءى (72%) بيولوگيا پانىنە ارنالعان كابينەتپەن جابدىقتالعان. سونداي-اق ينتەرنەت جىلدامدىعىنىڭ وزەكتىلىگى جويىلار ەمەس. قازىر 112 (56%) وقۋ ورداسىندا ينتەرنەتتىڭ جىلدامدىعى سەكۋندىنا 10-20 مبيت جانە ودان جوعارى بولىپ تۇر.

بەسىنشىدەن, كەيبىر مەكتەپتەر قىركۇيەكتە وقۋشىلاردى قابىلداي المايدى. ويتكەنى دەپارتامەنت باس­شىسىنىڭ دەرەگىنە قاراعاندا, 8 مەكتەپتە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. ونىڭ بەسەۋى اتىراۋ قالاسىندا, ال ەكەۋى يساتاي اۋدانىندا ورنالاسقان.

– جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جاسالعان شارت بار. سول شارتقا سايكەس كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسىنىڭ مەرزىمى 6 ايعا دەيىن سوزىلادى. وسى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنە دەيىن ەكى ءبىلىم بەرۋ نىسا­نىن­داعى جوندەۋدى اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. ال 6 مەكتەپتەگى كۇردەلى جون­دەۋ جىل سوڭىنا دەيىن جالعاسادى. سون­دىق­تان­ اتالعان مەكتەپتەردىڭ وقۋشىلارىن ۋاقىتشا وقىتاتىن ورىنداردى انىقتاۋ قولعا الىندى, – دەيدى ب.تايشەۆ.

اتىراۋ قالالىق ءبىلىم ءبولىمى باس­­شىسىنىڭ ورىنباسارى ەرلان بال­مۇ­حانوۆتىڭ ايتۋىنشا, 5 مەكتەپتەگى جون­دەۋ­ جۇمىستارى شىلدە ايىندا باستالعان. بۇل – №19, 22, 27, 31 جانە 13-مەكتەپ.

– شارتقا سايكەس جوندەۋ جۇمىس­تارىنىڭ مەرزىمى 3,5 ايدان 6 ايعا دەيىنگى ارالىقتا جۇرگىزىلۋگە ءتيىس. ماسەلەن, №22, 31 جانە 13 مەكتەپتەردەگى جۇمىستاردى 1 قىركۇيەككە دەيىن اياقتاۋعا مۇمكىندىك بار. ال №19 جانە 27 مەكتەپتى جون­دەۋ­ كەزىندە جاسالاتىن جۇمىستىڭ اۋقى­مى ۇلكەن. سول سەبەپتى بۇل ءبىلىم وردا­لا­رىنىڭ وقۋشىلارىن وزگە مەكتەپتەردە ۋاقىتشا وقىتۋ ماسەلەسى قارالىپ وتىر, – دەپ حابارلادى ە.بالمۇحانوۆ.

جاڭا وقۋ جىلىندا وقۋشىلاردى قابىلداي المايتىن ءبىلىم ورداسىنىڭ ءبىرى – اتىراۋ قالاسىنداعى №30 مەكتەپ-گيمنازياسى. ونىڭ عيماراتى 2002 جىلى پايدالانۋعا بەرىلگەن. عيماراتتىڭ شاتىرىنان 2007 جىلدان بەرى سۋ اعادى. مۇنداي جاعداي بيىلعى اقپاندا تاعى قايتالاندى. مەكتەپتە 54 كابينەت بار. بۇل جولى شاتىردان اققان سۋدان 40 كابينەت جارامسىز بولىپ قالعان.

وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاسۇلان بيسەمبيەۆتىڭ ايتۋىنشا, سول سەبەپتى قىس ورتاسىندا ءبىلىم ورداسىنداعى 2 075 وقۋشىنىڭ ءبارى ونلاين فورماتتا وقۋعا جىبەرىلدى. قازىر مەكتەپتىڭ عيماراتىن كۇردەلى جوندەۋدىڭ جوباسى بار. ءبىرىنشى كەزەكتە شاتىرعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋ قاجەت. شاتىردىڭ قۇرىلىمىن وزگەرتۋ جونىندە جوبا قاراستىرىلعان.

مەكتەپ-گيمنازيانىڭ كابينەتتەرى ب ۇلىنگەن سوڭ وقۋشىلاردى ساباقتان قال­دىرماۋ ءۇشىن بىرنەشە نۇسقا قاراس­تى­رىل­عان. كەيبىر اتا-انالار وقۋشىلاردى قا­شىقتان وقىتۋدى ساقتاۋ قاجەتتىگى تۋرالى ۇسىنىس بىلدىرسە, ءبىر توبى مۇنداي ادىس­كە قارسى بولعان. دەگەنمەن بارلىق ۇسى­نىس ەسكەرىلىپ, وقۋ جىلىنىڭ سوڭىنا دەيىن باستاۋىشتاعى سىنىپتاردىڭ وقۋ­شى­لارىن تۇگەلدەي ونلاين فورماتتا وقۋ­عا جىبەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان ەدى. ال 5-11-سىنىپتاردىڭ وقۋشىلارىن مەك­تەپ-گيمنازياعا جاقىن ورنالاسقان ەكى كول­لەدجدىڭ بوس كابينەتتەرىندە وقىتۋ ۇيىم­داستىرىلدى.

– قازىر اتالعان مەكتەپ-گيمنازيا­ عي­ما­راتىندا جۇرگىزىلەتىن جوندەۋ جۇ­مىس­تا­رىنىڭ جوباسى ازىرلەنىپ, مەم­لەكەتتىك ساراپ­تاماعا بەرىلدى. جوندەۋدى كەلەسى وقۋ جىلىنا دەيىن اياقتاۋ كوزدەلگەن. سول سەبەپتى بيىلعى كۇزدە جوندەۋ جۇ­مىستارىن باس­تاۋ­دى جوسپارلاپ وتىرمىز. جوندەۋ كەزىندە باستاۋىش سىنىپ وقۋ­شىلارى قىزدارعا ارنالعان تۇرىك ليتسەيىنىڭ, 5-11 سىنىپ وقۋشىلارى ەكى كول­لەدجدىڭ عيماراتىندا وقيدى. بۇل وقۋ ورىندارىنداعى كابينەتتەر دايىن­دا­لىپ, ينتەراكتيۆتى تاقتالار مەن وقۋ ۇدەرىسىنە قاجەتتى بارلىق جابدىق ورنا­تىلىپ جاتىر, – دەپ ءمالىم ەتتى ە.بالمۇحانوۆ.

التىنشىدان, ءبىلىم سالاسىنداعى كادر تاپشىلىعى ءالى تولىق شەشىمىن تاپ­قان جوق. قازىر 600-دەن استام مۇعالىم جەتىس­پەيدى. اسىرەسە ماتەماتيكا, تاريح پاندەرىنەن بەرەتىن جانە باستاۋىش سىنىپ­تارعا مۇعالىمدەر قاجەت. اتىراۋ قالا­لىق ءبىلىم ءبولىمى باسشىسىنىڭ قار­جى­ جانە ەكونوميكا جونىندەگى ورىنبا­سا­رى ە.بالمۇحانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ورىس سىنىپتارىنا ءدارىس بەرەتىن 400 مۇعا­لىم­نىڭ جەتىسپەۋشىلىگى بايقالىپ وتىر.

– قازاق سىنىپتارىنا ماتەماتيكا پانىنەن ساباق بەرەتىن 30, ورىس سىنىپتارىنا 45 مۇعالىم جەتىسپەيدى. ال تاريح پانىنەن ءدارىس جۇرگىزەتىن 25 مۇعالىمنىڭ تاپشىلىعى بار. ءبىلىم وردالارىندا پسيحولوگتەردىڭ ورنى بوس تۇر. مەكتەپتەردەگى كادر تاپشىلىعىنىڭ باستى سەبەبى – جالاقىنىڭ ازدىعى. جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇشىن كوپتەگەن قيىن­­دىققا تاپ بولادى. مۇعالىم بولۋ ءۇشىن ديپلوممەن بىرگە ءتيىستى پورتفوليو قاجەت. كوميسسيا بىلىكتىلىك سايكەستىگىن تەكسەرەدى. سودان كەيىن تەست تاپسىرۋى كەرەك. كوپشىلىگى سول سىناقتان وتە المايدى. ەگەر تەستتى ويداعىداي تاپسىرسا, بالالارمەن جۇمىس ىستەۋىنە بايلانىستى جەكە قاسيەتى تەكسەرىلەدى, – دەيدى ە.بالمۇحانوۆ.

جاقىندا اتىراۋ قالاسىنداعى №3 مەكتەپ-گيمنازياسىندا 40 مۇعالىمنىڭ جۇمىس ورنى بوس تۇرعانىن حابارلادى. سول سەبەپتى ءبىلىم ورداسىنىڭ اكىمشىلىگى بوس جۇمىس ورىندارىنا كونكۋرس جاريا­لادى. مۇندا تۇراقتى جۇمىس ىستەيتىن ءپان مۇعالىمدەردىڭ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. «اتىراۋ قالاسىنداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن №3 مەكتەپ-گيمنازياسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2020 جىلعى 21 اقپانداعى №57 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى مەن پەداگوگتەرىن لاۋازىمعا تاعايىنداۋ, لاۋازىمنان بوساتۋ قاعيدالارى نەگىزىندە بوس ورىندارعا پەداگوگ قىزمەتكەرلەردى تاعايىنداۋ ءۇشىن كونكۋرس جاريالايدى. كونكۋرس قۇجاتتارى 14-22 تامىز ارالىعىندا قابىلدانادى» دەلىنگەن ءبىلىم ورداسىنىڭ حابارلاندىرۋىندا.

ماسەلەن, وقۋشىلارعا ينفورماتيكا ءپانىنىڭ قىر-سىرىنا باۋليتىن 3, باس­تاۋىش سىنىپتارعا 7 مۇعالىم كەرەك. ماتەماتيكا, ورىس ءتىلى مەن ادەبيەتى, تاريح پاندەرىنىڭ ارقايسىسىنا 4 مۇعالىمنەن قاجەت. قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى پاندەرىنەن ءدارىس بەرەتىن 2, وقۋشىلاردى كوركەم ەڭبەككە باۋليتىن 4 مۇعالىمنىڭ ورنى بوس تۇر. حيميا, فيزيكا, گەوگرافيا پاندەرىنىڭ ارقايسىسى ءۇشىن ءبىر-ءبىر پەداگوگ جۇمىسقا شاقىرىلىپ وتىر. سونداي-اق ءبىر-بىردەن سپورت نۇسقاۋشىسى مەن شەبەرحانا مەڭگەرۋشىسى, پەداگوگ-ۇيىمداستىرۋشى, حيميا, بيولوگيا, فيزيكا جانە ينفورماتيكا پاندەرى ءۇشىن 4 زەرتحاناشى كەرەك. مەكتەپ ديرەكتورىنا ەكى ورىنباسار قاجەت. ورىنباساردىڭ بىرىنە وقۋ ءىسى, ال ەكىنشىسىنە تاربيە ءىسى جونىندەگى مىندەت جۇكتەلەدى.

بيىلعى اقپان ايىندا وڭىردەگى جالپى ورتا ءبىلىم بەرەتىن 31 مەكتەپتە ديرەكتوردىڭ ورنى بوس تۇردى. سول سەبەپتى اتىراۋ قالاسىندا 9, جىلىوي اۋدانىندا 1, يساتايدا – 6, ماحامبەتتە – 4, قىزىلقوعادا – 1, قۇرمانعازى اۋدانىندا 7 ءبىلىم ورداسى باسشىلارىنىڭ بوس ورنىنا كونكۋرس جاريالانعان ەدى. ال قازىر وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ج.بيسەمبيەۆتىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, اتىراۋ قالاسىنداعى 13 مەكتەپتە ديرەكتوردىڭ بوس لاۋازىمدىق ورنىنا تاعى دا كونكۋرس جاريالانىپ وتىر.

اتىراۋ وبلىسى