وسىدان 6 جىل بۇرىن جەرگىلىكتى كاسىپكەر قاسىم ءابجاپپاروۆ جۇگەرى سۋسىنىن ءوندىرۋ ءۇشىن 3 ملن تەڭگەنىڭ گرانتىن الادى. «دالا پاديشاسى» اتانعان بۇل داقىلدى ەرتەدەن ەگەتىن كەيدەن اۋىلىنداعى ءار ءتۇتىن بۇرىن دا جۇگەرى كوجە سالاتىن. مۇنداعىلار ءۇشىن بۇل توسىن كاسىپ ەمەس, تەك ءىس اياسىن كەڭەيتۋ ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان ءسال دەمەۋ قاجەت ەدى. جاڭاعى گرانتپەن قوسا وڭىرلىك قولداۋ قورىنان 3 ملن تەڭگە نەسيە العان كاسىپكەر جۇمىسىن باستاپ كەتتى. وسى كۇنى اۋدانمەن قاتار رەسپۋبليكانىڭ بىرنەشە وڭىرىنە «كاۋسار» سۋسىنىن جىبەرىپ وتىرعان ء«ابدىللا» شارۋا قوجالىعىنىڭ جۇمىسى وسىلاي باستالىپ ەدى. كاسىپكەر قاسىم وسىدان 3 جىل بۇرىن جۇگەرى ءدانىن كونسەرۆىلەۋ جوباسىن جاسادى. بىلتىر شارۋا قوجالىعىنا 600 گەكتار جەر بەرىلىپ, بيىل وڭىرلىك قولداۋ قورىنان 30 ملن تەڭگە نەسيە الىپ, 192 گەكتارعا جۇگەرى ەكتى. بۇرىن سۋسىن دايىندايتىن ءونىمدى سىرتتان الدىراتىن كاسىپكەر كەيىنگى جىلدارى شيكىزات ساپاسى سۇيىلىپ كەتكەنىن ايتادى.
– وسىدان دا بارلىق تالاپتى ساقتاپ, ءوزىمىز ەگىپ جاتىرمىز. بار القاپتى يگەرۋ دە وڭاي ەمەس. اماندىق بولسا, برەندتىك ءونىم قاتارىنداعى «كاۋساردى» ءوندىرۋدى ۇلعايتا تۇسەمىز. جالپى, ديەتالىق ءونىم رەتىندە سۇرانىس كوپ, دەيدى كاسىپكەر.
جالپى, بيىل اۋداندا 37 781 گەكتارعا ەگىن ەگىلگەن, سونىڭ 7 607 گەكتارى – كۇرىش. ناۋرىز ايىنان باستاپ اۋداندىق اۋىلشارۋاشىلىق ءبولىمى, سۋ شارۋاشىلىعى ماماندارى شارۋالارمەن كەزدەسىپ, سۋ تاپشىلىعىنا بايلانىستى تۇسىندىرمە جۇرگىزگەن. اۋەلى ارناعا باسا ءمان بەرىلىپ, 54 شاقىرىم كانال تازالانىپتى. شارۋاشىلىقتاردىڭ سۋدى كەزەكپەن الۋى دا ەسكەرىلگەن. سونىمەن قاتار اۋىسپالى ەگىن تالابى قاتاڭ ساقتالعاندىقتان وسى القاپتاردى سۋلاندىرۋ قيىندىق تۋعىزىپ تۇرعان جوق. اۋدان بويىنشا 37 سۋ ناسوسىنىڭ 11-ءى تاناپتاردىڭ باسىنا قويىلعان. ءبىرازى اۋىلدارعا اياق سۋ جەتكىزىپ بەرىپ تۇر.
– كەزدەسۋلەردە ەگىندى ءارتاراپتاندىرۋ جايىندا دا ايتىلىپ, ونىڭ تيىمدىلىگى ءتۇسىندىرىلدى. وسىدان دا قازىر ءار اۋىلدا باۋ-باقشا ەگەتىندەر قاتارى كوبەيدى. بيىل جوڭىشقا مەن جۇگەرى القاپتارى ارتىپ وتىر. ودان بولەك اۋداندا 13 شارۋاشىلىق «بايقوڭىر» اكك» اق-مەن كەلىسىمگە وتىرىپ, فورۆاردتىق جۇيە ارقىلى قولداۋ تاۋىپ, 60 ملن تەڭگەگە جۋىق قارجى الدى. وسىلايشا, ەگىن ەگىلەر كەزەڭدەگى تۇقىمعا, القاپتى قورشاپ, ارىق تارتۋعا جۇمسالاتىن قارجى تاپقان شارۋاشىلىقتار كۇزدە ءونىمدى «بايقوڭىر» اكك» اكتسيونەرلىك قوعامىنا وتكىزەدى, دەيدى اۋداندىق اۋىلشارۋاشىلىعى جانە جەر قاتىناستارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى تالعات زەيداليەۆ.
فورۆاردتىق كەلىسىم اياسىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان «جاقسىلىق ي» شارۋا قوجالىعى بيىل كۇزدە 100 توننا ءسابىز, 30 توننا كارتوپ وتكىزۋى كەرەك. شارۋاشىلىق توراعاسى ەرعالي يسماتۋللاەۆ ونىمدەردى ەگۋ مەن كۇتىپ-باپتاۋ تالاپقاي ساي جاسالىپ وتىرعانىن ايتادى.
– قىسقا ساقتالاتىن ءونىم بولعاندىقتان كارتوپ تا, ءسابىز دە كەش ەگىلدى. قازىر كارتوبىمىز ءتۇيىن بايلادى. قازان ايىنىڭ ورتاسى اۋا جيناي باستايمىز. باعانى تۇراقتاندىرۋ ماقساتىنداعى «بايقوڭىر» اكك» اق-نىڭ بۇل باستاماسى كوكتەمدە تالابى بولعانىمەن اقشاسى جوق تالاي شارۋاعا قولداۋ بولىپ وتىر. وسى اۋماقتى شەڭگەل مەن جىڭعىلدان ارشىپ, ارىق تارتتىق. الدا تاعى جەر اشىپ, جوڭىشقا ەگۋ ويدا بار, –دەيدى شارۋاشىلىق توراعاسى.
اۋدانداعى قوجاكەنت اۋىلى – بەرەكە-بىرلىگى بۇزىلماعان ەلدى مەكەندەردىڭ ءبىرى. جاس كاسىپكەر مەيىربەك ۇسەنوۆ وسى اۋىلدان «جانايىم» اتتى سەرىكتەستىك قۇرىپ, قۇرىلىس تاۋارلارىن ءوندىرىپ جاتىر. ءۇيدىڭ شاتىرى مەن اۋلانى قورشايتىن قاڭىلتىر شىعاراتىن كاسىپكەر ونىمىنە سىرتتان تاپسىرىس بەرەتىندەر كوپ. بىرىنشىدەن, باعاسى ارزان, ساپاسى دا جوعارى. قاتتى جەلدە قالىقتاپ ۇشىپ كەتەتىن ءبيتتىڭ قابىعىنداي جۇقا قاڭىلتىرلارمەن سالىستىرعاندا «جانايىمنىڭ» ءونىمى ءوتىمدى. شيكىزاتتى قىتايدان, قوندىرعىنى الماتىدان الدىرعان كاسىپكەر مۇنداي كاسىپورىن بۇل توڭىرەكتە جوق ەكەنىن ايتادى. ىرگەدەگى وزبەكستاندا دا قاڭىلتىر بار. بىراق ولاردىڭ ساپاسى تومەن, جىلعا جەتپەس ۋاقىتتا ءتۇسى وڭىپ كەتەدى.
وسىدان 3 جىل بۇرىن بۇل اۋىلدا قۇنى 85 ملن تەڭگە بولاتىن سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى باستالعان. مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى اياسىندا ىرگەسى قالانعان قۇرىلىستى مەتسەنات يزاتۋللا ۇسەنوۆ قارجىلاندىرىپ وتىر. كوپ ۇزاماي قولدانىسقا بەرىلەتىن نىساندا كىشى فۋتبول الاڭى, ترەناجەر جانە بيليارد زالدارى, 100 ورىندىق اسحانا بولادى.
– ءبىزدىڭ بۇل كاسىپتى باستاۋىمىز قىزىق بولدى. اكەم ەكەۋمىز ءۇي سالۋ ءۇشىن پوليسترولبەتون ىزدەپ, ءبىراز جەردى شارلادىق. بۇل توڭىرەكتەن كەزدەسە قويمادى, ەسەبىن جاساپ كورىپ ەدىك سىرتتان الدىرۋ قىمباتقا تۇسەتىن بولدى. ويلانا كەلە وسى كاسىپتى ءوزىمىز قولعا الۋدى ءجون كوردىك, – دەيدى ءبىز ساپارىمىزدا كەزدەسكەن جاڭاقورعاندىق تاعى ءبىر ىسكەر جاس وركەن ءابساتتار.
بىلتىر «ميكروبيزنەس قىزىلوردا» باعدارلاماسى اياسىندا «وڭىرلىك ينۆەستيتسيالىق ورتالىعىنان» تومەنگى پايىزبەن 14 ملن تەڭگە نەسيە الىپ, العاشقى ونىمدەرىن شىعارا باستايدى. قازىر ايىنا 35 مىڭ پوليسترولبەتون بلوگىن شىعاراتىن كاسىپورىندا 4 ادام جۇمىس ىستەيدى.
پوليسترولبەتونمەن سالعان قۇرىلىسى ءونىمدى بولادى. ءبىر دانا بلوك ستانداردتى ولشەمدى 17 كىرپىشتىڭ ورنىن الادى. جازدا سالقىن بولىپ, قىستا جىلۋ ساقتايتىن قاسيەتى جانە بار. سۋدى سارىلداتىپ قۇيساڭىز دا, بويىنا 5-اق پايىزىن سىڭىرەتىن بلوك بەرىكتىگى جاعىنان دا باسقالارعا قاراعاندا كوش ىلگەرى تۇر.
سىرتقا كوپ ساپارلايتىن اعايىننىڭ كوبى كورشىلەس وزبەكستاندا ءوندىرىس ءىرى قالالاردان ەمەس, شاعىن اۋىل-ايماقتاردان باستالاتىنىن ءجيى ايتاتىن. ءبىز وسىنى جاڭاقورعاننان بايقادىق. اۋدان ورتالىعىندا جيھاز شىعاراتىن «Sanzhar mebel» ءوندىرىسىن باستاعان سانجار شايىن 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق جوبا اياسىندا گرانت يەگەرى اتانىپتى. الەۋمەتتىك جەلىدەگى جارناما ارقىلى قازىر ونىمدەرىنە اۋداننان بولەك قىزىلوردا, تۇركىستان, شىمكەنت, الماتى قالالارىنان تاپسىرىستار كوپ تۇسەدى.
«مەيرامبەك» جەكە كاسىپكەرلىگىن قۇرعان كوپبالالى انا شولپان سۇلەيمەنوۆا قىستا اۋلاسىنداعى جىلىجايدان باقشا ونىمدەرىن جيناپ, ساۋداعا شىعارادى. وسىدان 3 جىل بۇرىن «ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋ جانە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ» باعدارلاماسى بويىنشا قايتارىمسىز گرانت يەلەنگەن كاسىپكەر قاجەتتى قوندىرعى الىپ, دارەتحانا قاعازىن شىعارۋدى جولعا قويدى.
قازىر ءىرى قالالار مەن وبلىس ورتالىقتارىندا جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيلەر كوپتەپ بەرىلەدى. ەندى وسىنداي باسپانالار اۋدان ورتالىقتارىنان دا بوي كوتەرىپ جاتىر. «قۋاتتى وڭىرلەر – ەل دامۋىنىڭ درايۆەرى» ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە بەلگىلى ءبىر الەۋمەتتىك توپتارعا تۇرعىن ءۇي سالۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنىپ, جاڭاقورعان كەنتىنىڭ جاڭا اۋدانىنان 50 تۇرعىن ءۇي سالىندى.
– قازىر بۇل ۇيلەردىڭ 70-75 پايىزى سالىنىپ ءبىتتى. الدا اۋداننىڭ 95 جىلدىعىنا وراي كەزەكتە تۇرعاندارعا تاراتامىز. اۋداندا 6 جىلدان بەرى جەر تەلىمى تاراتىلعانىمەن, دايىن ءۇي بەرىلمەگەن. كەلەسى جىلدا دا كەزەكتە تۇرعاندار وسىنداي باسپانالارعا يە بولادى. ءار ءۇيدىڭ قۇرىلىسىنا بەرىلىپ وتىرعان اقشا دا كوپ قارجى ەمەس. سوعان قاراماستان وسى شارۋانى قولعا الىپ, «ەلگە بولسىن» دەگەن نيەتپەن كىرىسكەن جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەرگە العىس ايتامىز, – دەيدى جاڭاقورعان اۋدانىنىڭ اكىمى مۇرات تىلەۋىمبەتوۆ.
جالپى, اۋدانداعى ىسكەر ازاماتتاردىڭ ەلدىك ىسكە ۇلەس قوسىپ جۇرەتىنىن بۇرىننان دا بىلەتىنبىز. بىلتىرعى بالالار جىلىنا وراي جەرگىلىكتى مەتسەنات مارلەن ىسقاقوۆ 790 ملن تەڭگە جۇمساپ, «پرايم پارك» دەمالىس ساياباعىن سالىپ بەرىپتى. ەرەكشە سۋبۇرقاق, اتتراكتسيوندار, بالالارعا ارنالعان ويىن الاڭدارى بار دەمالىس اۋماعىنان ادام اياعى ارىلمايدى ەكەن. ءبىز بارعاندا بالالار اراسىندا ءتۇرلى جارىس ءوتىپ, جازعى ساحنادا قوجاكەنت اۋىلىنىڭ تالانتتارى ونەر كورسەتىپ جاتتى.
اۋدان مەرەيتويىنان بولەك, بيىل ء«بىر ءوزى – ءبىر تەاتر» اتانعان عالامات ونەر يەسى ماناپ كوكەنوۆتىڭ تۋعانىنا – 95, اۋداندىق «جاڭاقورعان تىنىسى» گازەتىنىڭ جارىق كورە باستاعانىنا 90 جىل تولادى. وسىعان بايلانىستى سەنبى سايىن اۋىلدارداعى ونەر ۇجىمدارى كەنت تۇرعىندارىنا كونتسەرت قويادى.
جاڭاقورعاننان وسىنداي جاڭالىقتار كوردىك. ەڭبەگىنە جالىنىپ, ونەرىن دە ورىستەتكەن وڭىردە ورەلى ىستەر از ەمەس ەكەن.
قىزىلوردا وبلىسى,
جاڭاقورعان اۋدانى
