– بۇل اۋىلدارعا بارۋىمنىڭ سەبەبى – مۇندا قۇرىلىسى اياقتالماي كەلە جاتقان نىساندار كوپ. ونىڭ ىشىندە مەكتەپتەر بار, مىسالى, اقتوبە وبلىسىندا, شيەلىساي دەگەن اۋىلدا بولدىم. قالادان الىس ەمەس. قازىردىڭ وزىندە قالاعا كىرەدى. بىراق تەرريتورياسىندا 2018 جىلى باستالعان قۇرىلىس نىسانى ءالى بىتپەي تۇر. حالىق قانداي ماسەلەلەر كوتەردى؟ حالىق قۇرىلىستاردىڭ ساپالى جانە ۋاقتىلى پايدالانۋعا بەرىلۋىن كۇتەدى. ويتكەنى بۇل قۇرىلىس ورىندارى بەرىلگەننەن كەيىن جاڭا جۇمىس ورىندارى پايدا بولادى, بالاباقشالار, مەكتەپتەر, الەۋمەتتىك وبەكتىلەر جۇمىس ىستەيتىن بولادى, – دەدى دەپۋتات.
ساپار بارىسىندا جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا مۇعالجار اۋدانى, ەمبى قالاسىندا بولىپ, سول جەردە ءۇش جۇزگە جۋىق تۇرعىندارمەن كەزدەستى. كوپشىلىگى جەردىڭ, جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ سول ەلدى مەكەندەردەگى, حالىقتىڭ الدىنداعى الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋگە بايلانىستى ماسەلەلەر كوتەرگەن. دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, حالىق سالىعىنىڭ شىن مانىندە الەۋمەتتىك وبەكتىلەرگە جۇمسالۋى مەن جولدانۋىن قاداعالايتىن تەتىكتەردى سۇرادى.
– بۇل ەندى قوعامدىق باقىلاۋ زاڭىنىڭ اياسىندا بولاشاقتا جۇزەگە اسىرىلاتىن تەتىكتەر ەكەنىن تۇسىندىردىك. ودان بولەك, جاستارعا قاتىستى تاربيە, مادەني-يدەولوگيالىق ماسەلەلەر دە كوپ ايتىلدى, – دەدى.
سونىمەن قاتار جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا اقتوبە وبلىسىنىڭ العا قالاسىنداعى «العا جىلۋ», اقتوبە قالاسىنداعى «اقبۇلاق» جىلۋ جانە سۋ ۇيىمدارىنا باردى. دەپۋتات اتاپ وتكەندەي, «العا جىلۋ» – ۇلكەن ستراتەگيالىق نىسان بولا تۇرا, قالانى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان مامانداردىڭ ايلىعى – 76 مىڭ تەڭگەدەن اسپاي وتىر.
– باسىندا بىزگە سول جەردەگى قىزمەتكەرلەر مۇنى نەگىزى ۇكىمەت شەشۋى كەرەك دەگەن ەدى, بىراق ءبىز ۇكىمەتكە بىردەن حابارلاسقاندا, ءدال سول «العا جىلۋ» كومپانياسىنىڭ باسقارۋ مودەلىنە بايلانىستى ولار اكىمدىكتەن قارجىلاندىرىلاتىنى تۋرالى, ايلىق جالاقىنى كوتەرۋ اكىمدىككە تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن ايتتى. جالپى بۇل تەك قانا «العا جىلۋعا» قاتىستى ماسەلە دەپ ويلامايمىن. بۇل جالپى قازاقستانعا ورتاق ماسەلە. سول جەردە تۇرعان اكىمدىكتىڭ قىزمەتكەرلەرى, سول جەردەگى باسشىلىق ەشتەڭە ايتپاي, حالىقتى الداپ كەلگەنىن كوزىمىز كوردى. بۇل – ستراتەگيالىق ماسەلە, الدا ونى شەشۋگە اتسالىساتىنىمىزدى ايتقىم كەلەدى, – دەدى دەپۋتات.
سونداي-اق, جۇلدىز سۇلەيمەنوۆا وڭىرگە ساپارى اياسىندا كىتاپحاناشىلار ماسەلەسىن دە نازاردان تىس قالدىرمادى.
– اباي وبلىسىندا رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 4 مۋزەي جانە كىتاپحانا بار. بۇل كىتاپحانا كەزىندە اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ ءوزى كىتاپتارىن وتكىزگەن, سيرەك كىتاپتاردىڭ قورى بار مەكەمە. وزدەرىڭىزگە ءمالىم, «Amanat» پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا كىتاپحاناشىلاردىڭ ايلىق جالاقىسىن ەكى ەسەگە كوتەرۋ ماسەلەسىن قويدىق. ودان بولەك, كىتاپحاناشىلار ماسەلەسىن تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى شەشىپ جاتىرمىز. بۇل جەردە مادەنيەت سالاسىنىڭ كىتاپحاناشىلارى جانە ءبىلىم سالاسىنىڭ كىتاپحاناشىلارى بولىپ بولىنەدى ەكەن. بۇعان دەيىن مادەنيەت سالاسىنىڭ كىتاپحاناشىلارىنىڭ ايلىق جالاقىسى وسكەن, ال ءبىلىم سالاسىنىڭ كىتاپحاناشىلارىنا بۇل ماسەلە قاراستىرىلماپتى. سوندىقتان دا, ءبىز مۇنى جۇيەلى نەگىزدە, ياعني ءبولىپ-جارماي قاراستىرۋ قاجەت ەكەنىن ۇكىمەتكە جەتكىزدىك. ۇكىمەت ماسەلەنى شەشتى, – دەدى.
دەپۋتات بۇعان دەيىن كىتاپحانا ىسىنە جيىرما عانا گرانت ءبولىنىپ كەلسە, بيىل گرانت سانى 5 ەسە كوبەيگەنىن دە ايتتى.
* * *
سەنات دەپۋتاتى نۇرتورە ءجۇسىپ جامبىل وبلىسىندا بولعان كەزدە تالاس اۋداندىق «تالاس تىنىسى» گازەتىنىڭ رەداكتسياسى ۇجىمىمەن كەزدەستى. گازەت وكىلدەرى كەزدەسۋ بارىسىندا اۋداندىق گازەتتىڭ جۇمىسى تۋرالى حاباردار ەتتى.
سەناتور پالاتانىڭ جۇمىسى جانە قابىلدانىپ جاتقان زاڭدار تۋرالى ايتىپ بەردى. سونداي-اق الەۋمەتتىك كودەكسكە قاتىستى جانە ينتەرنەت-الاڭدار مەن ينتەرنەت-جارناما تۋرالى زاڭدارعا دا توقتالدى. دەپۋتات بارلىق زاڭدار حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ ءۇشىن قابىلدانىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«ينتەرنەت-الاڭدار جانە ينتەرنەت-جارناما تۋرالى» زاڭنىڭ نەگىزگى ماقساتى ونلاين-پلاتفورمالاردىڭ جۇمىس ىستەۋ ماسەلەلەرى مەن ونلاين-جارنامالارعا قويىلاتىن تالاپتاردى قۇقىقتىق رەتتەۋ بولىپ تابىلادى. زاڭنىڭ مىندەتى – الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى جابىرلەۋ, قورلاۋ, قارجى پيراميدالارى سياقتى جاعىمسىز فاكتىلەردەن قازاقستان ازاماتتارىن قورعاۋ ارقىلى ەلدەگى ساياسي سەپاراتيزم مەن ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋ», دەدى سەناتور.
* * *
سەنات دەپۋتاتتارى ولگا بۋلاۆكينا مەن شاكارىم بۇقتۇعۇتوۆ شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ شەمونايحا اۋدانىندا بولدى.
سەناتورلار ساپار بارىسىندا اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىمەن كەزدەسۋدە جەرگىلىكتى جەردەگى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى جانە پالاتا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى حاباردار ەتتى.
سەناتورلار اۋدانداعى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ باسشىلارىمەن دە كەزدەستى. جۇزدەسۋدە ولاردىڭ سۇراقتارىن تىڭدادى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بويىنشا قارالىپ جاتقان زاڭ جوبالارى تۋرالى ايتىپ بەردى. دەپۋتاتتار شەمونايحا اۋدانىنداعى كەزدەسۋلەردە كوتەرىلگەن بارلىق پروبلەمالىق ماسەلەلەردى نازارىندا ۇستايتىنىن اتاپ ءوتتى.
