ەكولوگيا • 21 شىلدە, 2023

«جاسىل ەنەرگەتيكا» شارتىنا ءازىر

307 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ ءىرى ەنەرگەتيكالىق كومپانيالارىمەن, اسىرەسە جاسىل ەنەرگەتيكا سالا­سىندا تىعىز ىنتىماقتاستىققا دايىن ەكەنىن ما­لىمدەدى. بۇل تۋرالى ول جيددادا پارسى شىعانا­عى ىنتىماقتاستىق كەڭەسى (GCC) مەن ور­تا­لىق ازيا ەلدەرىنىڭ ءسامميتى بارىسىندا ايتتى.

«جاسىل ەنەرگەتيكا» شارتىنا ءازىر

ل

«ساۋد ارابياسىنىڭ «ACWA Power», امىر­لىك­تەردىڭ «Masdar» جانە قاتار كومپانيالارى جوبالارىنىڭ كەلەشەگى زور. ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ اۋماعىندا 30 ميلليارد توننادان استام بارلانعان مۇناي قورى جانە 20 تريلليون تەكشە مەتردەن استام گاز قورى بار. بۇل ايماقتىڭ مۇناي مەن گاز كولەمى جاعىنان الەمدە اراب تۇبە­گىنەن كەيىن ەكىنشى ورىندا ەكەنىن كورسەتەدى», دەدى ق.توقاەۆ.

وسى ورايدا, قازاقستان وپەك+ كەلىسىمىنىڭ قاتىسۋشىسى رەتىندە وسى ۇيىمعا مۇشە ەلدەرمەن ىنتىماقتاستىقتى جوعارى باعالايدى. جان-جاقتى قارىم-قاتىناستى تەرەڭدەتە تۇسۋگە دايىن.

سونىمەن بىرگە قازاقستان ءوندىرۋشى جاڭا قۋات كوزدەرىن دامىتۋعا جانە جاڭعىرتۋعا باسا ءمان بەرەدى. گەولوگيالىق بارلاۋ جانە ءوندىرۋ ىسىنە وزىق تاجىريبە مەن تەحنولوگيانى ەنگىزۋگە ايرىقشا كوڭىل بولەدى. سونداي-اق زاماناۋي مۇناي-حيميا ونەركاسىبىن وركەندەتۋگە باسىمدىق بەرەدى.

«جۋىردا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەڭەسى ءوتتى. سول جيىندا مەن قازاقستاندا حالىقارالىق ەنەرگەتيكالىق فورۋم وتكىزۋدى ۇسىندىم. ىنتى­ماقتاستىق كەڭەسىنە مۇشە ەلدەردىڭ مۇناي مەن گاز ەكسپورتتايتىن كاسىپورىندارىن وسى ءىس-شاراعا قاتىسۋعا شاقىرامىز», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

و

 ورتالىق ازيا مەن پارسى شىعاناعى بايلانىسى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «ورتالىق ازيا + شىعاناقتاعى اراب مەملەكەتتەرىنىڭ ىنتىماقتاستىعى كەڭەسىنىڭ» ءبىرىنشى سامميتىندە سويلەگەن سوزىندە بىرقاتار ماسەلەگە نازار اۋداردى.

پرەزيدەنت ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ الەۋەتى مەن شىعاناق ەلدەرىنىڭ وراسان زور مۇم­كىندىگى كوپجاقتى سەرىكتەستىكتى بيىك بەلەسكە شىعارا الاتىنىنا سەنىم ءبىلدىرىپ, وسى ديالوگ فور­ماتىن­داعى ىنتىماقتاستىقتىڭ باسىم باعىتتارىنا قاتىستى ءوز پىكىرىن ورتاعا سالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋ ماڭىز­دى. بىراق كورسەتكىشتەر تاراپتاردىڭ الەۋەتىن تولىق پايدالانىلماي وتىرعانىن كورسەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.

«تاۋار اينالىمىن ايتارلىقتاي ارتتىرۋ ءۇشىن بىزدە بارلىق مۇمكىندىك بار. ول ءۇشىن ءوزارا ساۋدا نومەنكلاتۋراسىن ۇلعايتۋ قاجەت. مىسالى, قازاقستان قىسقا مەرزىمدە قۇنى شامامەن 400 ميلليون دوللار بولاتىن 100 ءتۇرلى تاۋار ەكسپورتتاۋعا دايىن», دەدى مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ.

شش

 اراب ەلدەرىنە ۆيزاسىز رەجىم ەنگىزەدى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ تۇراقتى دامۋ مەن وركەن­دەۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا شىعاناق­تاعى اراب مەملە­كەتتەرىنىڭ ىنتىماقتاستىعى كەڭەسىنە مۇشە ەلدەرگە ۆيزاسىز كىرۋ جۇيەسىن قابىل­دا­عانىن مالىمدەدى.

مەملەكەت باسشىسى تۋريزم يندۋسترياسى ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ ەڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان سالالارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ, مادەني-اعارتۋشىلىق, ەكولوگيالىق, سپورتتىق جانە كوممەرتسيالىق ءتۋريزمدى ءوزارا ىلگەرىلەتۋگە نازار اۋداردى. جيددادا وتكەن ماقساتىندا پارسى شىعاناعى ىنتىماقتاستىق كەڭەسى – ورتالىق ازيا سامميتىندە سويلەگەن سوزىندە پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ەكى قاسيەتتى مەشىتتىڭ قامقورشىسى كورول سالمانعا جانە تاق مۇراگەرى, پرەمەر-مينيستر مۇحاممەد بينگە ءسامميتتى ۇيىمداستىرعانى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

سونداي-اق ول پارسى شىعاناعى ىنتىماقتاستىق كەڭەسى جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى بىرلىك پەن ءوزارا قولداۋ ارقىلى بەرىك باۋىرلاستىق پەن دوستىقتىڭ بايلانىسىن كورسەتەتىن سامميتكە قاتىسقانىن ماقتان تۇتاتىنىن ايتتى.

پرەزيدەنت ق.توقاەۆ جوعارى مارتەبەلى مەيمان­داردىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ءسامميتتىڭ تاماشا ۇيىمداستىرىلعانىن جوعارى باعالادى. كوپ قىرلى ىنتىماقتاستىق پەن بەرىك, ۇيلەسىمدى قارىم-قاتى­ناستاردىڭ ىلگەرىلەۋىنە ەرەكشە توقتالدى. ول بەلسەندى ساياسي ديالوگتى قولداۋدى جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ەكپىن بەردى.

پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ەلدەردىڭ تۇراقتى دامۋ ماسە­لەلەرىنە, جاھاندىق قاۋىپسىزدىك پەن بەيبىتشىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى كوزقاراستارىنا سايكەس كەلەتىن مادەني جانە گۋمانيتارلىق بايلانىستاردى نىعايتۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ول تاريحي بايلانىستار, ورتاق رۋحاني قۇندىلىقتار, دوستىق, تۋىستىق بايلانىستار بۇل قارىم-قاتىناستاردىڭ بەرىك ىرگەتاسىن قۇرايتىنىنا ەكپىن بەردى.

مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ بۇگىنگى كەزدەسۋگە ەرەكشە ءمان بەرەتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق پارسى شىعاناعى اراب ەلدەرىن ماڭىزدى سەرىكتەس دەپ اتادى. پرەزيدەنت وڭىرلىك سەرپىندى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر تۋعىزاتىن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ جاھاندىق رولىنە توقتالدى.

سوڭعى جاڭالىقتار