تانىم • 20 شىلدە, 2023

بولمىسى بولەك بەردىبەك اعا

654 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

مىناۋ جالعان دۇنيەگە كىم كەلىپ, كىم كەتپەگەن؟ ءالى تالايلار كەلەرى – حاق, تالايلار وتەرى – حاق. پەندەنىڭ قالاي, قاشان, قايدا كەلۋى قۇدايلىق ءىس تە, كەتەرىندە ءاربىر ءىسى مەن ءسوزى, ءتىپتى نيەتى ونىڭ جۇرگەن ورتاسى مەن بىلايعى جۇرتتىڭ تارازى – تالقىسىنا تارتىلارى ءسوزسىز. بارشا جۇرتتى ءبىر كۇرسىنتىپ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى بەردىبەك ماشبەك ۇلى ساپارباەۆتىڭ دا ومىردەن وتكەنىنە قىرىق كۇننىڭ ءجۇزى بولىپتى…

بولمىسى بولەك بەردىبەك اعا

تاۋەلسىزدىكتىڭ ارتتا قالعان 30 جىلىندا بەردىبەك اعانىڭ وزىندىك ءىزى جاتىر 1995 جىلدىڭ كۇزى. ءارى-ءسارى ۋاقىت. 1991 جىلى ۇلت تاريحىندا ەلىمىز العاش رەت تاۋەلسىزدىگىن جاريالاپ, ارعى جاعى عاسىرلاردىڭ قاتپارىندا قالعان تاريح مەن مادەنيەتىمىزدى ايتپاعاندا, كۇندەلىكتى تىرشىلىكتىڭ كىلتى وسىعان دەيىنگى ەگەسىنىڭ قولىنان سۋسىپ ءتۇسىپ, ايدالادا اداسىپ قالعان جاس بالاعا تاپ كەلگەنىندەي, ەتەك-جەڭىمىز جيىلماعان كەز. ءتول تەڭگەمىزدىڭ دۇنيەگە كەلدى دەگەن داقپىرتى بولماسا, توبە كورسەتىپ, ءتوس قالتامىزعا تۇسە قويماعان شاعى. سىر حالقىنىڭ دا سول ءبىر قيىن كۇندەردى بارشا جۇرتشىلىق سەكىلدى, سىر بەرمەي باسىنان وتكەرگەنىنە ءوزىمىز كۋامىز. ەكونوميكانىڭ قالىپقا تۇسپەۋىنەن ەلدەگى اتقامىنەرلەردەن دە مازا كەتكەن, اتقارار ءىس كوپ, قارجى قولبايلاۋ. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى ءبىرى جەكەگە ساتىلىپ, ءبىرى باسقا مەكەمەگە بەرىلىپ, قيۋى كەتكەن, توزىعى جەتكەن ونەر وشاقتارى كوبەيىپ, باس سۇعاتىن جەرىمىز ازايعان شاق. كەيبىر ونەر ادامدارى «وسى ونەردەن نە وپا تابامىز» دەپ كۇنكورىس قامىمەن بازار جاعالاي باستاعان ۋاقىت. ەلدە جارىق جوق, ۇيلەردە جىلۋ جوق, بيۋدجەت قىزمەتكەرلەرى ايلاپ, جىلداپ ايلىق-جالاقى كورمەيدى, جۇرتتا داعدارىس باسىم. سونداي ساتتە «وبلىسقا جاڭا اكىم تاعايىندالدى» دەگەن حابار قىزىلوردا حالقىن ەلەڭ ەتكىزدى. «ە, قايدان ەكەن؟ كىم ەكەن؟» دەگەن سۇراقتارعا «ارجاعى جاڭاقورعاندىق, ءوزىمىزدىڭ بالا ەكەن. قاراپايىم كوپبالالى وتباسىنان شىعىپ, ءوز ەڭبەگىمەن ءوسىپ-جەتىلگەن ازامات ەكەن» دەگەن سياقتى جاۋاپ-جۇباتۋلار قۇلاقتان – قۇلاققا سىبىرلاپ كەلىپ, سابىر سەۋىپ جاتتى. سول سابىرعا ۇلاسقان سىبىردىڭ سەبەپكەرى بەردىبەك ساپارباەۆ بولاتىن.

كوڭىلىمىزگە سابىر سىيلاعان سىبىس­تار سەڭدەي سوعىلىسىپ جۇرگەن وبلىس ونەرپازدارىن قايتادان اتقا قوندىردى. بۇرىن ءتۇس اۋا ۇيقىسى قانعاندا ويانىپ, ەسىنەپ ەس جيعانشا اقشامدى اۋدىراتىن ونەر اۋىلىنىڭ قىز-جىگىتتەرى تىنىمسىز دۇبىرگە ەندى دە كەتتى. قىزۋ جۇمىس باستالدى, دايىندىق, ساحنالىق كيىم, جاڭا ىزدەنىس, كونتسەرتتەر, جيىندار, كەشتەر, جارىستار, قويىلىمدار. اشەيىندە «مەنەن اسقان مىقتى» جوق دەپ جۇرگەن سابازداردىڭ ءسوز سىرىن تەرەڭ ۇعىناتىن, جاقسىنى جازباي تانيتىن, تالعامى جوعارى جاڭا باسشىنىڭ الدىندا سىر بەرىپ قالعاندارى دا از بولمادى. ونەرپاز اتاۋلىعا جاۋاپكەرشىلىك ارتتى.

بەردىبەك اعا وبلىستا وتەتىن ءاربىر كونتسەرتتى, شىعارماشىلىق جيىندى ءوزى قابىلداپ, سىن-ەسكەرتپەلەرىن دەر كەزىندە ايتىپ, بارلىق ونەرپازدارمەن تىكەلەي ارالاسا جۇمىس اتقاردى. جاس ونەرپازداردى قولداي وتىرا, اشەيىندە بيلىك بار-جوعىن بىلە بەرمەيتىن اقساقال-قاراساقال اقىن اعالارىمىزدى دا ۇمىت قالدىرماي, ءتورت كوزىمىز تۇگەل ونەر وشاقتارىندا ءجيى باس قوساتىن بولدىق. ەجەلدەن جىر ولكەسى اتانعان ايماقتىڭ كەشەگىسى مەن بۇگىنگىسى تۇگەندەلىپ, حالىق الدىنا باس-اياعى ءبۇتىن ءبىر ايتۋلى ولكەنىڭ ساليقالى دا سالماقتى ونەر ازاماتتارى شىعا باستادى, جۇرت نازارىنا ىلىكتى. بىردە وبلىسىمىزدىڭ كەزىندەگى استانامىز «الماتىداعى كۇندەرى وتەدى ەكەن» دەگەن حابار شىقتى دا, ءتيىستى تاپسىرما الىپ, ونەر ادامدارى دەرەۋ ازىرلىككە كوشتىك. حور ۇجىمى, بي, وركەستر, جەكە ورىنداۋشىلار, اقىندار, جىراۋلار جيىلىپ 300-گە تارتا ونەرپاز الماتىعا اتتاندىق. م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق دراما تەاترىندا ينە شانشار ورىن جوق. جاۋاپكەرشىلىك كۇشتى. ەلباسى قاتىسادى. قىزىلوردا وبلىسى ونەر شەبەرلەرىنىڭ كونتسەرتى مەنىڭ ورىنداۋىمداعى «سىر ەلى» انىممەن اشىلادى. مەن ساحنا شىمىلدىعىن اشاتىن بولعاندىقتان تاس-ءتۇيىن دايىن تۇرمىن. كونتسەرتىمىز باستالۋعا جارتى ساعات قالعاندا بەردىبەك اعا ءوزى ساحنا سىرتىنا جۇگىرە باسىپ كىرىپ كەلدى. وبلىس اكىمىن كورگەن ونەرپازدار تاڭدانىسىن جاسىرا الماي, توسىرقاپ قالعان. ول كىسى كۇندەلىكتى بىزبەن قاتار ءجۇرىپ, بىرگە تۇرىپ جۇرگەن ادامشا سىپايى امانداسىپ, بارلىق دايىندىعىمىزدىڭ دۇرىستىعىن سۇراپ, كوڭىل كۇيىمىزدى باقىلاپ قويدى دا, ىسىمىزگە ساتتىلىك تىلەپ, ساحناداعا ميكرو­فوندى ءوزى ءبىر تەكسەرىپ ءوتتى. ماعان جاقىنداپ, «لەنا, قىزداردىڭ اياقكيىمدەرى دۇرىس پا؟ ال ەندى ءبارى ويداعىداي بولسىن, ءبيشى قىزداردى قاداعالا» دەپ قويادى. بالاشا ەلپەڭدەيدى, جانۇشىرىپ جۇگىرەدى, بىزدەن بەتەر قوبالجۋلى. ەلىڭنىڭ باسشى-اعاسى سولاي كوڭىل ءبولىپ, جانىڭا جالاۋ بولىپ تۇرعاندا بىزدە نە جان قالسىن, الماتىنىڭ اسپانىن ءبىر دۇركىرەتتىك-اۋ! سول كۇنگى كونتسەرتىمىزدى كورگەن كىسىلەر ءالى كۇنگە اڭىز قىلىپ ايتادى. ەلباسى جوعارى باعا بەرىپتى. توبەمىز كوككە ەكى ەلى جەتپەي اۋىلعا ورالدىق.

كەلگەن سوڭ دا قانشا ماراپات, قانشا جىلى ءسوز ەستىدىك, بەردىبەك اعانىڭ بۇل قولداۋى تالاي ونەرپازعا قانات ءبىتىردى. حالىق اراسىندا كادىمگىدەي ابىرويىمىز اسىپ, ءوزىمىزدى ادام سەزىنىپ قالدىق. ونەر ادامى ءۇشىن ودان ارتىق باقىت بولماس؟! كوپ ۇزاماي وبلىستىق مادەنيەت باسىنداعىلار «ويباي, سەنى اتاققا ۇسىنعالى جاتىر, تەز قۇجاتتارىڭدى جيناپ, الىپ كەل» دەپ تەلەفوننىڭ ارجاعىنان اتوي سالدى. مەنىڭ جاسىم سوندا بار-جوعى 26-دا بولاتىن. اۋىلدىڭ ار-وجدانىن ساقتاپ وسكەن ماعان ول كەزدە اتاق دەگەن ونەر ادامى ابدەن بەرەرىن بەرىپ, سارقىلىپ قالعاندا, 60-70-كە كەلگەندە الاتىن دۇنيە سياقتى كورىنەتىن. وتكەندەگى اكىمنىڭ قولپاشتاۋىنان كەيىن دانىگىپ العانبىز, قيت ەتسە, سالىپ ۇرىپ وبلىس اكىمىنە – بەردىبەك اعامىزعا بارامىز. سونداي ءبىر كەزدەسۋدە بەردىبەك اعا: «وتكەن جولى جاقسى ونەر كورسەتتىڭدەر, بارلىقتارىڭا راحمەت, ونەرلەرىڭ تاسا بەرسىن, مەنىڭ قولىمنان كەلەتىنى سەن­دەردى رەسپۋبليكاعا تانىستىرۋ عوي, ەڭبەكتەرىڭدى ماراپاتتاپ, ءبىر توپ ءوزىڭ سياقتى ونەرپازداردى اتاققا ۇسىنىپ جاتىرمىن» دەدى. مەنىڭ جاستىعىم با, الدە ول ءسوزدىڭ ءمانىن تۇسىنبەدىم بە: «ماعان اتاق كەرەگى جوق, ءالى جاسپىن» دەدىم. ول كىسى: «سەن قىزىق ەكەنسىڭ, سەندەي ادامدى ءبىرىنشى كورىپ وتىرمىن, جۇرت كابينەت جاعالاپ اتاق سۇراپ جۇرسە, سەن بەرەم دەسە, المايمىن دەيسىڭ» دەپ تاڭداندى دا, «مەنىكى ۇسىنۋ عوي, جوعارعى جاق شەشەدى, بەرە مە, بەرمەي مە بەلگىسىز عوي. سوندىقتان قۇجاتتارىڭدى وتكىز» دەدى. اسىعىس ايتقان سوزىمە ءوزىم قىسىلىپ قالدىم. ايتسا ايتقانداي سول جولى قاراكوز اقداۋلەتوۆا, ءالمىرزا نوعايباەۆ سياقتى ءبىر شوعىر ونەرلى اعا-اپامىزدىڭ قاتارىندا مەنىڭ دە اتىم اتالىپ, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» دەگەن اتاققا يە بولدىم. ەلدىڭ ءىشى دۋ-دۋ. بىرەۋلەر قۋانىپ, بىرەۋلەر قىزعانىپ ءسوز ەتىپ جاتىر. ءوز باسىم اتاقتان بۇرىن ونەر ورداسىندا قوزعالىس بولعانىنا ريزامىن. ناعىز ونەرپازداردىڭ باعالانىپ, مارتەبەلى بولعانىنا قۋاندىم.

ەڭ ماڭىزدىسى سول جولعى قىزىلوردا وبلىسىنىڭ الماتىداعى كۇندەرىنەن كەيىن باسقا وبلىستىڭ اكىمدەرىنە دە «جان ءبىتىپ», ولار دا ءوز ونەرپازدارىن الماتىعا اتتاندىرىپتى دەپ ەستىدىك. بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ باستاۋى ساناسى بار ادامدارعا ءبىراز سىلكىنىس الىپ كەلگەن سياقتى. كورگەندەر «ەڭ مىقتىسى قىزىلوردالىقتار بولدى» دەپ تامسانادى.

كوپ ۇزاماي استانامىز سارىارقا توسىنە كوش تۇزەدى. تاريحي وقيعاعا ساياساتكەرلەر عانا ەمەس, ەل بولىپ جۇمىلا اتسالىسۋىمىز كەرەك. وسى مىندەتتى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ تاعى دا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى قولعا الدى. تاعى دا استانا توسىندە وبلىستىڭ ونەرى مەن مادەنيەتىنىڭ كۇندەرى ءوتتى. قازاقتىڭ ءانى تۇگىلى ءسوزىن ەستىمەيتىن سارايلاردا دومبىرانىڭ ءۇنى, قوبىزدىڭ سارىنى اۋەلەدى. كورەرمەندەر دە رازى, سول ءبىر تاريحي كەزەڭدە ەلوردادا بولعانىمىزعا ءبىز دە ءمازبىز.

بەردىبەك اعانىڭ الىپ ۇشقان كوڭىلى, ادال پەيىلى ونەر ادامدارىن تەز باۋراپ الدى. ونەردەگى قىز-جىگىتتەر بەردىبەك اعانى تۋعان باۋىرىنداي, جاناشىر جاقىنىنداي, ارقا سۇيەر اكەسىندەي كۇتىپ وتىراتىن. ءتىپتى ول كىسىنىڭ كورەرمەندەر اراسىندا وتىرعانىنىڭ ءوزى كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتىپ, ومىرگە سەنىممەن قاراۋعا جەتەلەيتىن. بولمىسىنان ەسكەن ەسەپسىز شۋاق پەن جۇرەگىنەن سوققان جىلۋدى سەزىنبەگەن ونەر ادامى كەمدە-كەم بولار! سول تازالىعى ءۇشىن مەن بىلەتىن ونەرپازدار ول كىسىنى شىن مانىندە جاقسى كورىپ كەتتى.

بەردىبەك اعا بىرنەشە جىلدان كەيىن كورشى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا اكىم بولىپ تاعايىندالدى. ءبىز دالادا قالعانداي بولدىق. باياعى داۋرەن كوزىمىزدەن بۇل-بۇل ۇشتى. ودان كەيىن باسىمىز قوسىلسا, «بەردىبەك اعامىز باردا مىناداي قىزىقتار بولىپ ەدى» دەپ, سول كىسىنىڭ كەزىندەگى كونتسەرتتەرىمىزدى, بارعان ساپارلارىمىزدى ءالى كۇنگە ايتىپ وتىرامىز.

مەنىڭ ونەرىمە دە بەردىبەك اعا قامقورلىعىن اياعان ەمەس. 2002 جىلى استاناعا قونىس اۋداردىم. جات ورتا, سۋىق قالا. تىرەپ تۇرعان تۋىسىم دا, تىلەپ العان تانىسىم دا جوق. ارتىمنان نەبىر تۋىسىم, نەبىر اعايىنىم, اشەيىندەگى كوپ دوستاردىڭ بىرەۋى جاعداي ءبىلىپ, جاناشىرلىق تانىتىپ جاتقان جوق, اينالىپ كەلىپ تاعى بەردىبەك اعانى ماڭايلايمىز, فاريزا اپانى پانالايمىز. بىردە فاريزا اپايعا «اپا, استاناعا كەلگەنىمدى ءبىلدىرىپ, ءبىر كەشىمدى وتكىزەيىن دەپ ەدىم» دەدىم, اپام دا قولداي كەتتى. ول كەزدە ءماجىلىس دەپۋتاتى بولاتىن, ء«بىزدىڭ قادىرىمىزدى ءبىر بىلسە, بەردىبەك قانا بىلەدى عوي» دەپ, دەرەۋ تەلەفوننىڭ قۇلاعىنا جارماس­تى. بەردىبەك اعا دا تەز جاۋاپ بەردى. اماندىق-ساۋلىقتان سوڭ, فاريزا اپاي: «بەردىبەكجان, مىنا لەنانى بىلەسىڭ عوي, انا جىلى قىزىلوردانىڭ كۇندەرىندە ءوزىڭ جارقىراتىپ اكەلىپ ەلگە تانىستىرىپ ەدىڭ, «سىر ەلى» دەگەن قىزىلوردانىڭ گيمنىن جازعان قىز, سول استاناعا ءبىر كەش جاساعىسى كەلەدى, نە ايتاسىڭ؟» دەدى. ارجاعىنداعى داۋىس ەستىلمەيدى, دەسە دە, اپام ك ۇلىمسىرەپ, «اينالايىنعا» باسقان سايىن, مەن دە ىشىمنەن قۋانىپ بارا جاتىرمىن. ەرتەسىنە رەسپۋبليكالىق كەدەن كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولىپ وتىرعان بەردىبەك اعا مەنى شاقىرىپ الىپ: «فاريزا اپاي ايتقان سوڭ ەمەس, سەنىڭ ونەرىڭدى قۇرمەتتەيتىن ەكى ادام بولسا, سونىڭ ءبىرىمىن, بىرەۋى بولسا, سول مەنمىن! كەشىڭدى وتكىز, جوسپار, جوبالارىڭدى الىپ كەل, كومەكتەسەمىن» دەگەندە كوزىمە جاس كەلىپ, ول كىسىنىڭ كابينەتىنەن شىققانشا زورعا شىداعانىم ەسىمنەن كەتپەيدى. جالعىز مەن ەمەس, سىر بويىندا مەنەن كەيىن دە بىرشوعىر الماس كىشكەنباەۆ, ءمادينا سادۋاقاسوۆا, تاحاۋي راحمەتوۆ سياقتى جاستاردىڭ قانات قاتايتۋىنا مۇمكىندىك جاساعانى كوز الدىمىزدا. بەردىبەك اعا وڭتۇستىكتە اكىم بولىپ تۇرعاندا سول جاقتاعى مەن تانيتىن حالىق اقىنى اسەلحان اپايدى, ماناپ اعامىزدىڭ ۇلى ابدىكەرىم ماناپوۆتى, اقمارال, مارجان, بەكارىس سىندى زامانداستارىمدى ايالاۋدان ءبىر ءسات جالىققان ەمەس. مارقۇم تاۋشەن اپايدىڭ دا مەرەيتويىن ءوز دەڭگەيىندە وتكىزىپ, حالىقتى ءبىر سەرپىلتكەنى ءالى ەسىمدە. سوناۋ وزبەكستان جەرىندەگى جۇرگەن قانداسىمىز اقىن ءبورىباي ورازىمبەتوۆتى دە ەلگە الدىرىپ, جاعداي جاساعانىن بىلەمىز. بۇل ءبىر عانا ونەر سالاسىنداعى ءبىز بىلەتىن ازاماتتىعىنىڭ ءبىر ۇشتىعى.

بەردىبەك ساپارباەۆ جۇرگەن جەردىڭ دەڭگەيى بيىك, اتقارعان ىستەردىڭ دە اۋقىمى ۇلكەن. ول كىسىنىڭ مول ادامگەرشىلىگى مەن ىسكەرلىگىن الدەقاشان ەل مويىنداعان. بىردە سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان انام ۇيگە وڭتۇستىكتەن بەلگىلى سىنشى, پروفەسسور قۇلبەك ەرگوبەك كەلگەندە الدىمەن ەلدىڭ اماندىعىن سۇرادى دا, «بەردىبەك امان با؟» دەدى. اڭگىمە-دۇكەن بارىسىندا مامام: «بەردىبەك ءبىزدىڭ ءاربىر ءۇيىمىزدىڭ ءبىر بالاسىنداي بولىپ ەدى, بەردىبەك تەلەديدارعا شىقسا, «ە, ەل امان, جۇرت تىنىش ەكەن عوي» دەيتىنبىز, وڭتۇستىگىڭ ءبىزدىڭ بەردىبەكتىڭ قادىرىنە جەتىپ جاتىر ما؟» دەگەنى ءالى ەسىمدە. مامامنىڭ وسى ءسوزىن قۇلبەك اعامىز ءالى كۇنگە تاڭدانىسپەن ايتىپ تا, جازىپ تا كەلەدى.

كەدەندىك باقىلاۋ كوميتەتىندە باسشى بولعان ۋاقىتىندا, قىزمەتكە قابىلداناتىن ادامدارمەن سۇحباتتاسۋ كەزىندە بەردىبەك ساپارباەۆ: «قانداي كوركەم ادەبيەتتى وقىدىڭ؟ شەرحان مۇرتازانىڭ قانداي شىعارماسىن بىلە­سىڭ؟ م.اۋەزوۆتى وقىدىڭ با؟ ءابىش كەكىلباەۆتىڭ ەڭبەكتەرىن اتا؟» دەپ سۇرايتىنى اڭىز بولعان ەدى. قازىرگى ۇكىمەت قۇرامىندا ولاردىڭ شىعارمالارى تۇگىلى, اتى-جوندەرىن بىلەتىندەر ساۋساقپەن سانارلىق ەكەنىنە يمانىم كامىل.

ەلىمىزدىڭ شىعىس ايماعىن باسقار­عان­دا­ گەوساياسي احۋالدىڭ تىگىسىن جاتقىزا, ەل­دىك­تى تۇگەندەۋدە وراسان زور ءىس اتقا­رىل­دى. ەڭ الدىمەن, اشەيىندە ءبىزدى «مەنسىنە» بەر­مەيتىن كورشى اۋىلدىڭ بالا­لارى ءبىرى دوم­بىرا تارتىپ, ءبىرى قازاق­شا ءان ايتىپ, ۇل­كەن بەتبۇرىس جاساۋى دا, باسقاسىن ايت­پا­عاندا, ءوزى تۋعان ايماققا ۇلى ابايدىڭ ەسكەرتكىشىن ورناتۋ دا ۇلكەن ەرلىك ەدى.

اقتوبەگە اكىم بولعاندا ونەرپاز­دار­دىڭ باسىن قوسىپ, «ەلەنانىڭ «سىر ەلىمە» سياقتى نەگە اقتوبەنى ارداقتايتىن ءان, ولەڭ جازبايسىڭدار؟ ونەر ادامدارىنىڭ مىندەتى – ەلدىڭ رۋحىن كوتەرۋ» دەگەن ءسوزىن تالانتتى قۇربىم سۆەتا ايتباەۆا ايتىپ, تامسانعان... اقتوبەدەگى «اناعا – تاعزىم» ورتالىعى قازىرگى تاڭدا بارلىق ايماققا ۇلگى كورسەتىپ وتىرعان ومىرشەڭ جوبا. دۇنيەنى جالماپ بارا جاتقان شىعىستاعى كورشىمىزدەن مەملەكەتتىك ءتىل – قازاق ءتىلىن تالاپ ەتۋى دە, الىپ اجداھاعا قويىلعان العاشقى تويتارىستاي كورىندى ماعان.

حالىق – نەنىڭ ارتىق, نەنىڭ كەم ەكەنىن, ايقايلاپ ايتپاسا دا, جازباي تانىپ, جادىندا ساقتايتىن ۇلكەن كوز. سونداي حالىققا تۇتقا بولۋ – ناعىز سىن. ونى دا ءوز دەڭگەيىندە كوتەرۋ ءۇشىن تۇلعا بولۋى كەرەك, ادامعا ەل جۇرەگىن جاۋلاي الاتىن ادالدىق كەرەك. بەردىبەك اعا سول دەڭگەيدەن كورىنگەن شىن مانىندەگى تۇلعا, شىنايى ازامات ەدى... ونىڭ جانى جادىگويلىك پەن جالباقتىقتان, كەمدىگۇنگى بيسىماقتىقتان الىس! بىرەر كۇندىك مانساپتىڭ ادەپكىدە بۇرقىراپ, كۇنى جەتكەندە بىقسي قالاتىن الدامشىلىعىنان ادا! وكىنىشتىسى سول, بۇگىنگى ءبىزدىڭ قوعام اتا-بابامىزدىڭ «ارۋاققا ءتىل تيگىزبەۋ» سەكىلدى ۇستانىمدارىن ۇمىتقالى قاشان... بارلىق عۇمىرى مەن جان-جۇرەگىن ەلىنىڭ جوعىن تۇگەندەپ, ەلدىگىن نىعايتۋعا جۇمساعان ازامات اجال وعىن قۇشقان كۇنى-اق جابىلا جۇندەيمىز-اي كەلىپ...

كەيدە وسىناۋ الاپات ۋاقىتتا ەلدىڭ ەل بولىپ كوگەرىپ وتىرعانى ەشكىمدى رۋعا, جۇزگە, جەرگە بولمەيتىن, الالامايتىن بەردىبەك اعا سەكىلدى ءبىردى-ەكىلى ازاماتتاردىڭ ارقاسى شىعار دەپ ويلايمىن. نامىسىڭدى جىرتپاق تۇگىلى, ەكى ءسوزدىڭ باسىن قوسىپ ايتا المايتىن بۇگىنگى مينيسترلەر مەن اكىمدەر بولمىسى بولەك بەردىبەك ساپارباەۆتى ۇلگى ەتسە, قانە؟ ەلدىكتىڭ قورعانىنداي بولعان وسى ازاماتتىعى ءۇشىن بەردىبەك اعاعا تىرىلەر قاۋىمى راحمەت ايتساق ءجون ەدى.... ەندى سىزدەي اعا تۋار ما؟ ازاماتتىڭ ءبارى سىزدەي بولار ما؟ كەيىنگى بيلىكتەگىلەر مەن بايشىكەشتەر سىزدەي رۋحانيات ءۇشىن مايدانعا تۇسەر مە؟ ءاي, قايدام!.. قىرىق كۇن بۇرىن ءوزى قۇرىسقان استانادان, ءوزى جەتىلگەن الماتىسىنا, كوزى جۇمىلعانشا جۇرەگى جوقتاپ وتكەن باۋىرجانىنىڭ قاسىنا, قانشاما حالىقتى ەگىلتىپ, مىنا دۇنيەنىڭ جالعان ەكەنىن تاعى دا دالەلدەپ, قازاقتىڭ بولمىسى بولەك ءبىر پەرزەنتى, رۋحىمىزدىڭ جوقشىسى بەردىبەك اعا اتتانىپ بارا جاتتى... جاتقان جەرى جايلى, توپىراعى تورقا بولعاي!

رۋحىنا – فاتيحا…

                                                             ەلەنا ابدىحالىقوۆا,

                               قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار