اباي وبلىسى, اياگوز اۋدانىندا دۇنيەگە كەلىپ, سەمەي قالاسىندا ەسەيىپ, ومىردەن ءوز باعىتىن قالىپتاستىرعان ايگىلى ونەر يەسىنىڭ 80 جاسقا تولعان مەرەيتويى تۋعان جەرىنىڭ تورىندە دۇبىرلەپ ءوتتى. ۇلى ونەردەگى جولىن 1974 جىلدان الماتىداعى م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىندا باستاعان عاينيكامال مۇقانقىزىنىڭ جەرلەستەرىمەن كەزدەسۋگە كەلگەنى سەمەي تورىندەگى ايتۋلى وقيعا بولدى. ويتكەنى اتى ءماشھۇر اكتريسامەن بىرگە ومىردەگى, ونەردەگى وتە سىيلاس دوس-جاران, ارىپتەستەرى ارنايى كەلىپ, اباي تەاترىندا «وتىز ۇلىڭ بولعانشا...» سپەكتاكلىن ساحنالادى.
سپەكتاكل قويىلاردان بۇرىن اۋەزوۆ تەاترىنىڭ قويۋشى رەجيسسەرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اۋباكىر راحيموۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, تەاتر جانە كينو اكتەرى سايات مەرەكە ۇلى, «قۇرمەت» وردەنىنىڭ يەگەرى, ونەر تارلانى عاينيكامال مۇقانقىزى جانە م. اۋەزوۆ اتىنداعى تەاتر دراماتۋرگى مۇراتبەك جاقسىلىق باق وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزىپ, مەرەيتوي يەسىنىڭ جانە وزدەرىنىڭ ونەر جولىندا كەزدەسكەن تانىمال تۇلعالار جايىندا, كۋا بولعان وقيعالاردان تۇيگەن وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ, مازمۇندى سۇحبات بەردى.
– مەن ەڭ الدىمەن مەرەيتويىمدى تۋعان جەرىمدە وتكىزۋگە كەلگەندە سەمەيىمنىڭ اباي وبلىسىنىڭ ورتالىعى مارتەبەسىن يەلەنىپ, دامۋ جولىنا تۇسكەنىن كورىپ قۋانىپ وتىرعانىمدى ايتقىم كەلەدى. ويتكەنى سەمەي قاشان دا قازاققا ۇلى ابايدىڭ, شاكارىمنىڭ جانە قازاق ادەبيەتى مەن ونەرىندە مول مۇرا قالدىرعان مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ءىزى قالعان قالا رەتىندە دە قاستەرلى. سوندىقتان مەن ەندىگىدە قالانىڭ دا, جالپى تۋعان توپىراعىمنىڭ دا بولاشاعى زور دەپ ويلايمىن. وسى تۇرعىدا اراعا 50 جىل سالىپ كەلىپ تۇرسام دا, ءبىزدى پويىزدان تۇسكەننەن زور قۇرمەتپەن قارسى الىپ, شىنايى ىقىلاس-نيەتىن تانىتىپ وتىرعان اباي وبلىسى اكىمدىگىنىڭ جانە مادەنيەت باسقارماسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە العىسىمدى بىلدىرەمىن, – دەدى مەرەيتوي يەسى ع. بايقوشقاروۆا.
م.اۋەزوۆ تەاترىنىڭ قويۋشى رەجيسسەرى ءا.راحيموۆتىڭ ايتۋىنشا, ءومىرىن ونەر جولىمەن ۇشتاستىرعان ادام جانكەشتى بولۋعا ءتيىس. العاشىندا دارىگەر بولۋدى ءجون ساناپ مەديتسينا ينستيتۋتىنا تۇسكەن عاينيكامال مۇقانقىزىنىڭ ول وقۋىن تاستاپ, ونەرگە تاۋەكەل ەتۋى سونىڭ ءبىر دالەلى ىسپەتتى.
– بالكىم, بۇ كىسى وقۋىن بىتىرگەندە جاقسى دارىگەر بولار ما ەدى. ەسەسىنە ونەرگە باستاعان قادامى بەكەر بولعان جوق. قازاق تەاترىنىڭ قاراشاڭىراعى سانالاتىن اۋەزوۆ تەاترىندا جۇزدەگەن رولدەردى سومداپ, كورەرمەن قاۋىمدى ءتانتى ەتتى. سونىڭ كوبىندە مەنىڭ سپەكتاكلىمدە وينادى. ونىڭ ءبىر سەبەبى ءار رەجيسسەردىڭ ساحنادا ونەر كورسەتەتىن تالانتتار اراسىندا ويى ءبىر جەردەن شىعاتىن, ءبىرىن-ءبىرى قاپىسىز ۇعاتىن مۇراتتاستارى بولادى. سولاردىڭ ىشىندە مەن ءۇشىن قاشاندا ورنى توردە سانالاتىن عاينيكامال اپامىز جانە جاقىن ارالاس-قۇرالاس زامانداسىم سايات مەرەكە ۇلى. ال, وسى تۇرعىدا جولىمىز تۇسكەن سەمەي توپىراعى ءبىز ءۇشىن قاشان دا قاسيەتتى. ءبىز ءۇشىن عانا ەمەس, جالپى قازاق تەاترىنىڭ نەگىزى وسى توپىراقتا قالاندى عوي. مۇحتار اۋەزوۆتىڭ «ەڭلىك-كەبەك» قويىلىمىنان باستاۋ الاتىنى بارشامىزعا بەلگىلى. سەمەيدىڭ ءار كوشەسىنەن الاش تاريحىنىڭ لەبى سەزىلىپ تۇراتىندىقتان بۇل ساپارعا ۇلكەن دايىندىقپەن كەلدىك, – دەيدى ءا. راحيموۆ.
عاينيكامال مۇقانقىزىمەن تەاتر ساحناسىندا دا, كينو ونەرىندە دە كوپ جىلداردان بەرى بىرگە قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقان اكتەر سايات مەرەكە ۇلىنىڭ اسەرلى اڭگىمەسى دە وسى ويمەن جالعاسىپ كەڭىنەن ورىستەدى. وسىدان ءبىراز جىل بۇرىن كورەرمەن ويىندا تاماشا اسەر قالدىرعان «قاراشاڭىراق» تەلەحيكاياسىندا سايات مەرەكە ۇلى اكە بەينەسىن سومداسا, عاينيكامال مۇقانقىزى ونىڭ جارى, ياعني, ءۇش ۇلدىڭ اناسى ءرولىن ءساتتى شىعارعانى شىندىق.
– ءبىز عاينيكامال اپاي ەكەۋمىزگە تەاتردا دا, كينودا دا سايكەستىك پە, ايتەۋىر, ەرلى-زايىپتىلار بەينەسىن ويناۋ ءدوپ كەلىپ تۇرادى. ءبىرىنشى كەزەكتە ساحناداعى سەرىگىڭنىڭ ادامگەرشىلىك قاسيەتى, قاراپايىمدىلىعى, ءوزارا تۇسىنىستىكتىڭ بولۋى ماڭىزدى ءرول اتقارادى. «قاراشاڭىراق» تەلەحيكاياسىنان بولەك, جازۋشى اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ اۋدارماسىمەن جازىلعان مولەردىڭ «اقىماق بولعان باسىم-اي» سپەكتاكلىندە مەن بارون دە ساتانۆيلل, ول كىسى مادام ۆە ساتانۆيلل رولىندە, قاليحان ىسقاقتىڭ «جان قيماق» پەساسىندا مەن عابدىكارىم بولىس بولسام, بۇ كىسى ونىڭ كىشى ايەلىنىڭ بەينەسىن سومدادى. بىرگە ونەر كورسەتە كەلە ايتارىم – عاينيكامال اپاي وزىنەن كەيىنگى تولقىننىڭ دا جايىن ۇعا بىلەتىندىگى, قانداي ءرولدى ساحنالاۋعا دا ەرەكشە دايىندىقپەن كەلەتىندىگى بىزگە دە ۇلگى-ونەگە بولىپ سانالادى, – دەيدى سايات اعامىز.
اباي وبلىسى
