الماتى • 23 مامىر, 2023

ءبىرتۋار ادەبيەتتانۋشى ارداقتالدى

390 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جاقىندا الماتىداعى مۇحتار اۋەزوۆ مۇراجاي-ءۇيىنىڭ ءماجىلىس زالىندا اسا كورنەكتى ادەبيەتشى عالىم, سىنشى, ابايتانۋشى, اۋەزوۆتانۋشى ايقىن نۇرقاتوۆتىڭ 95 جىلدىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. ءپاني دۇنيەدە 35 جىل عانا جاساسا دا, ارتىنا سونشالىقتى مول ءارى مايەكتى مۇرا قالدىرعان ايتۋلى ادەبيەتتانۋشىنى ارداق تۇتقان كەلەلى جيىننىڭ وتۋىنە م. اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتى مۇرىندىق بولعانىن ايتۋ ءلازىم. كونفەرەنتسيانى اشقان اتالعان ينستيتۋتتىڭ ديرەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ۇعا كوررەسپوندەنت-مۇشەسى كەنجەحان ماتىجانوۆ ءارى قاراي مودەراتورلىق تىزگىنىن ۇستادى.

القيسسا, ءسوزدى ءازيز ايقىننىڭ كۋرستاس دوسى, قازاق ادەبيەتىنىڭ قازىرگى اقساقال­دارى­نىڭ ءبىرى, انە-مىنە ءوزى دە 95-ءتىڭ جالىنان ۇستايتىن اقىن, ساتيريك مىڭباي ءراش ايتتى. تەبىرەنىس تولقۋعا تولى, ءازىل ارالاس ادەمى ەستەلىكتى جيىلعان جۇرت ۇيىپ تىڭدادى. دوس تۋرالى ەستەلىكتى ودان ءارى تاعى ءبىر كۋرستاس, ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستي­تۋتىنىڭ باس عىلى­مي قىزمەتكەرى, عىلىم دوكتورى, پروفەسسور تەلقوجا جانۇزاقوۆ ونلاين جۇيەسىندە جال­عاستىردى. اقىن سەيفوللا وسپانوۆ ايقىن اعانىڭ الدىن كورگەن اعا ۇرپاقتىڭ العىسىن جاۋدىردى.

بۇدان سوڭ فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورلارى سەرىك نەگيموۆ, دانداي ىسقاق ۇلى, قانسەيىت ابدەز ۇلى, قانيپاش مادىباەۆا, گۇلجاھان وردا, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كان­ديداتى سۆەتلانا انانەۆا ءوز باياندامالارىندا ايقىن نۇرقاتوۆتىڭ ادەبيەتتانۋشى عالىمدىعىن ءار قىرىنان ايعاقتاپ ايقىندادى.

ۆاپ

كونفەرەنتسيا اياسىندا ايقىن نۇرقاتوۆ ەڭبەكتەرىنىڭ بۇدان بۇرىن قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جەكە-جەكە جارىق كورگەن بەس توم­دىق­تارىنىڭ, ء«وزى دە, ءسوزى دە ايقىن ەدى» اتتى ەستەلىكتەر جيناعىنىڭ تۇساۋكەسەر ءرا­سىمى وتكىزىلدى. وسى يگى ىستەردىڭ ۇيىتقىسى بو­لىپ, قارجىلىق تۇرعىدان دەمەپ جۇرگەن ابىز عالىمنىڭ ۇرپاعى, «KT Cloud Lab» كوم­پانيا­سىنىڭ باس ديرەكتورى ارنۇر نۇرقاتوۆ شىعارمالار باسىلىمى تۋرالى ايتا كەلە, كونفەرەنتسيا ۇيىمداستىرۋشىلارى مەن قاتىسۋشىلارىنا العىسىن جەتكىزدى.

وسى ارادا ايتا كەتەتىن ءبىر جايت, بەس توم­دىقتى ورىس تىلىنە اۋدارعان – نوۆوسىبىرلىك اقىن, قازاق ادەبيەتىنىڭ ۇلكەن دوسى, شاكارىم تۋرالى پوەما جازعان ۆلاديمير بەريازەۆ. ون جىل شاماسى بۇرىن وسى جولداردىڭ اۆتورى ول كىسىمەن سۇحباتتاسىپ, «بويتۇمارى – شاڭقوبىز, ويتۇمارى – شاكارىم» دەگەن تاقىرىپپەن «ەگەمەنگە» جاريالاپ ەدى.

 اتاقتى عالىمدى ۇلىقتاعان ساۋاپتى جيىندا ءبىز دە ءسوز الىپ, عۇلاما م.اۋەزوۆتىڭ نيۋ-يورك ساپارىندا شاكىرتى ا.نۇرقاتوۆتىڭ كىتابىن كەزدەستىرگەنى تۋرالى وي تولعادىق.

1960 جىلى جازۋشى امەريكانىڭ نيۋ-يورك كىتاپحاناسىنان ايقىن نۇرقاتوۆتىڭ سول كەزدە ماسكەۋدە شىققان «مۇحتار اۋەزوۆ» اتتى كىتابىن كورۋى – ايرىقشا قۇبىلىس.

ولەس گونچار, سوبولەۆ دوستار القالاپ,

قۋانىپ جاتىر.

العاۋسىز بۇرلەپ وڭ قاباق.

ششيپاچەۆ اقىن سۇراپ الىپتى سول جەردە

اۋەزوۆ ايتقان ادەمى تەڭەۋدى قولقالاپ.

ايقىن نۇرقاتوۆتاي ايدىندى ءىنىسى

امەريكادا دا الدىنان شىعىپ,

تۇرعان كەزدە دەم بەرىپ,

تىنىسى اشىلىپ مۇحاڭنىڭ,

استام اۋديتوريانى مەڭگەرىپ,

كەڭىنەن كوسىلىپ,

شەشىلىپ سويلەپ جونەلدى دەيسىڭ

ءسوزدى كوكپارداي وڭگەرىپ!..

بولدى وسىنداي عاجايىبى عاجاپتىڭ,

قولداسقان ەرلەردىڭ مارتەبەسى جوعارى.

امەريكا كوردى العاش عالاماتىن قازاقتىڭ,

ارنالدى مۇحاڭا ششيپاچەۆتىڭ دە عازالى.

الاشتىڭ اسىلدارى تۇگەسىلگەن جوق ءالى,

ابايى مەن اۋەزوۆى بار ەلدىڭ

ادەبيەتتىڭ قازانىن قايناتقان,

الامانعا تۇسەر ارداكۇرەڭدەرىن سايلاتقان

ايقىن نۇرقاتوۆتارى دا بولادى...

بۇل – رۋحاني ساباقتاستىقتىڭ ءبىر ءساتى عانا. ايقىن نۇرقاتوۆتىڭ ىزدەنىسكە تولى ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى تۋرالى ءالى تالاي زەرتتەۋلەر جازىلىپ, القالى جيىندار وتەدى دەپ سەنەمىز.

 

قورعانبەك امانجول,

ارداگەر-جۋرناليست

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار