پىكىر • 16 مامىر, 2023

«تابىس» پەن نامىس

511 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

تاۋەلسىزدىك الىپ, عا­سىرلار توعىسىندا ەلدىگىمىز ايقىندالعان كەزەڭدەگى ەركىن كۇرەستەن وتكەن بايراقتى باسەكەلەردە قازاق ەلى نامىسىن جالعىز عانا قان­داسىمىز قورعادى. ول – ماۋلەن مامىروۆ. بۇل ەسىم جانكۇيەرلەرگە جاقسى تانىس. الاشتىڭ التىن اسىقتاي ۇلى وليمپيا ويىندارى مەن الەم چەمپيوناتىنىڭ قولا جۇلدەگەرى, ازيا ويىندارىنىڭ جە­ڭىمپازى, قۇرلىق چەمپيونى جانە سول سەكىلدى تولىپ جاتقان تاعى باسقا اتاق­تارى بار. سول ماۋلەن ءبىر سۇح­باتىندا «مەن كەي كەزدەرى ءوزىمدى رەسەي قۇ­راماسى ساپىندا جۇرگەندەي سەزىنەمىن» دەپ اشىنا ايتقان ەدى.

داڭقتى بالۋاننىڭ وسىلاي قىنجىلىس ءبىلدىرۋى تەگىن ەمەس. ويتكەنى ءدال سول كەزدەرى ۇلتتىق قۇرامانىڭ نەگىزىن لەگيونەرلەر قۇرادى. بارلىعى دا جان-جاق­تان كەلگەندەر. كوماندا ساپىندا ءوز ورەندەرىمىز جوقتىڭ قاسى ەدى. ماسەلەن, 1996 جىلى اتلانتا, 2000 جىلى سيدنەي وليمپياداسىندا جالعىز قازاق ماۋلەن مامىروۆتىڭ ونەر كورسەتۋى كوپ نارسەنى اڭعارتسا كەرەك. بۇل – قانداستارىمىز وسال دەگەن ءسوز ەمەس. ول كەزدە مۇرات مامبەتوۆ, بەرىك دەڭگەلباەۆ, ماديار قۇرامىسوۆ, تاعى باسقا دارىندى ءارى جالىندى جىگىتتەر جۇلقىنىپ تۇرعان. بىراق باپكەرلەر بۇل بالۋاندارعا قىرىن قارادى. ءوز ورەندەرىمىزدى وزەككە تەپكەن ولار كوبىنە-كوپ كەلىمسەكتەرگە ارقا سۇيەدى.

جوعارىداعى جاعىمسىز ءۇردىس كوپكە دەيىن جالعاستى. ءسوز جوق, لەگيونەرلەردىڭ ءبىرازى بايراقتى باسەكەدە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلىپ, تۋىمىزدى كوكتەن جەلبىرەتتى. وعان ءدان ريزامىز. ماسەلەن, وليمپيا ويىن­دارىندا ەلىمىز ەركىن كۇرەس شەبەرلەرىنىڭ جەڭىپ العان التى جۇلدەسىنىڭ تەڭ جارتىسى سولاردىڭ ەنشىسىندە. وتانداستارىمىزدىڭ اراسىنان ماۋلەن مامىروۆ (1996), يسلام بايرامۋكوۆ (2000), اقجۇرەك تاڭاتاروۆ (2012) وزسا, لە­گيو­­نەرلەر قاتارىنان گەننادي لا­ليەۆ (2004), ماريد مۋتاليموۆ (2008) جانە نۇريسلام ساناەۆ (2021) دارالاندى.

وليمپيا ويىندارىندا گرەك-ريم كۇرە­سىنەن ەل قۇراماسىنا بار-جوعى بەس جۇلدە بۇيىردى. ونىڭ يەگەرلەرى – يۋري مەلنيچەنكو (1996), مكحيتار ما­نۋكيان (2004), گەورگي تسۋرتسۋميا (2004), نۇر­باقىت تەڭىزباەۆ (2008), دانيال گاد­جيەۆ (2012). سولاردىڭ اراسىنان تەك تەڭىزباەۆ قانا – ءوزىمىزدىڭ ءتول تۇلەگىمىز. ال مەلنيچەنكونىڭ قىرعىزستاننان, ما­نۋكياننىڭ ارمەنيادان, تسۋرتسۋميانىڭ گرۋزيادان, گادجيەۆتىڭ داعىستاننان كەلگەنىن جانكۇيەرلەر جاقسى بىلەدى.

ايەلدەر كۇرەسىنەن قورجىنىمىزدا وليم­پيادانىڭ بەس جۇلدەسى بار. ونىڭ ال­عاشقىسىن رەسەيدىڭ كەمەروۆو ءوڭىرىنىڭ تۋماسى ەلەنا شالىگينا (2008) ولجالسا, ەكەۋىن موردوۆيالىق گۋزەل مانيۋروۆا (2012, 2016) يەلەندى. ءوز تۇلەكتەرىمىزدىڭ اراسىنان ەكاتەرينا لاريونوۆا (2021) مەن ەلميرا سىزدىقوۆانىڭ (2021) باعى جاندى.

باسقا سپورت تۇرلەرىنە زەر سالساق, وليم­پيا ويىندارىندا اتوي سالعاندار اراسىندا لەگيونەرلەر بارىن بايقايمىز. اتاپ ايتساق, 2008 جىلى بەيجىڭدەگى اۋىر اتلەتتەر سايىسىن­دا اللا ۆاجەنينا كۇمىسپەن كۇپتەلدى. بىراق ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەننەن كەيىن ونىڭ باستى قارسىلاسىنىڭ دوپينگ قولدانعانى انىقتالدى. ناتيجەسىندە, اللا­نىڭ موينىندا التىن مەدال جارقىرادى.

2012 جىلى لوندوندا قازاقستاننىڭ اتىنان سىنعا تۇسكەن قىتايلىق ءزۇلفيا چين­شانلو مەن مايا مانەزا جانە رەسەيلىك سۆەتلانا پودوبەدوۆا ءانۇرانىمىزدى شىرقاتتى. الايدا بۇل قۋانىشىمىز ۇزاققا سوزىلمادى. ءۇش زىلتەمىرشىمىز دە دوپينگ دا­ۋىنا ىلىگىپ, التىننان ايىرىلدى. 2016 جىلى ريو-دە-جانەيرو وليمپياداسىنىڭ جەڭىمپازى, اۋىر اتلەت نيجات راگيموۆ تە ءدال سونداي جاعدايدى باسىنان كەشىردى. ءدال سول جارىستا موڭعوليالىق دزيۋدوشى وتگونتسەتسەگ گالبادراح پەن قىتايلىق زىل­تەمىرشى فاركاد حاركيدىڭ قولا مەدالى قازاق­ستاننىڭ قورجىنىنا ءتۇستى. 2021 جىلى توكيو وليمپياداسىندا ءزۇلفيا چينشانلو قولاعا قول سوزدى.

جوعارىدا ءبىز تەك وليمپيا ويىندارىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەن ساڭلاقتار جايىندا عانا باياندادىق. ودان بولەك, الەم چەمپيوناتى جانە باسقا دا حالىقارالىق جارىستاردا اتوي سالعان لەگيونەرلەر جەتەرلىك. ارينە, قازاق ەلىنىڭ ءانۇرانى شىرقالىپ, تۋىنىڭ بيىكتە جەلبىرەگەنىنە ءبىز ريزامىز. بىراق ونداي «تابىس» بىزگە قاجەت پە؟ «دايىن اسقا تىك قاسىق» دەگەن وسى ەمەس پە؟ ەگەر شەت مەملەكەتتەردەن لەك-لەگىمەن سپورتشىلار شاقىرتىپ, سولاردىڭ ارقاسىندا عانا جەڭىسكە جەتۋدى ماقسات تۇتساق, وندا ەلىمىزدەگى مىڭداعان سپورت مەكتەپتەرىنىڭ نە كەرەگى بار؟ ولاردى مەملەكەتتىڭ ەسەبىنەن قارجىلاندىرۋدىڭ قاجەتى قانشا؟

مىنە, ەل سپورتى باسشىلارىن وسى ماسەلە قاتتى ويلاندىرۋعا ءتيىس. تىپتەن, جۇلدەسىز قالساق تا, كەڭ-بايتاق قازاق ەلىنىڭ نامىسىن ءوز ورەندەرىمىز قورعاۋعا ءتيىس!

 

سوڭعى جاڭالىقتار