ءىس-شاراعا اۋداننىڭ بۇرىنعى باسشىلارى جانە قالا قوناقتارى قاتىستى. اۋەلى اۋدان تاريحىنا قاتىستى دەرەكتى فيلمنەن ۇزىندىلەر كورسەتىلىپ, تاريحتان سىر شەرتىلدى. ونداعى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, الماتى اۋدانى 1998 جىلى 6 مامىر كۇنى پرەزيدەنت جارلىعىمەن قۇرىلعان. اۋداننىڭ بۇرىنعى اتاۋى لەنين اۋدانى بولىپتى. ەل استاناسى اقمولاعا كوشكەن كەزدە اۋدان جاڭادان قۇرىلىپ, جاڭا اتاۋعا يە بولعان.
اتالعان مادەني ءىس-شارادا الماتى اۋدانىنىڭ اكىمى ماقسات سامات ۇلى جينالعان جۇرتشىلىقتى اۋداننىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاپ, اۋداننىڭ جەتىستىكتەرى جانە كەلەشەگى تۋرالى ايتتى.
– شيرەك عاسىر ىشىندە اۋدانىمىز ادام تانىماستاي وزگەرگەنىنە كۋا بولدىق جانە كۇننەن-كۇنگە كوركەيىپ كەلەدى. اۋداندى وركەندەتۋ جۇمىسى ءالى دە جالعاسا بەرەدى. الدا كوپتەگەن جۇمىس كۇتىپ تۇر, اۋدانىمىزدى ودان ءارى دامىتۋعا بار كۇشىمىزدى سالامىز, – دەدى اۋدان اكىمى قۇتتىقتاۋ سوزىندە.
سونىمەن قاتار اكىم الماتى اۋدانىندا اتقارىلعان يگى ىستەرگە قىسقاشا توقتالىپ ءوتتى. ماسەلەن, قازىر اۋداننىڭ جالپى اۋماعى – 21 054 گەكتار, 357 داڭعىل مەن كوشەنىڭ ۇزىندىعى – 390,5 شاقىرىم. 2000 جىلدىڭ باسىندا اۋدانعا ءوندىرىس, تەمىرجول, ينتەرناتسيونال, ميچۋرين جانە كۇيگەنجار تۇرعىن الاپتارى قوسىلعان ەكەن.
مەرەكەلىك كونتسەرتتە دوسىمجان تاڭاتاروۆ, قىدىرالى بولمانوۆ, التىناي جوراباەۆا, باۋىرجان يساەۆ, نۇربولات ارزاماس, يبراگيم ەسكەندىر قاتارلى ەسترادا جۇلدىزدارى اننەن شاشۋ شاشسا, «گۇلدەر» ءانسامبلىنىڭ بيشىلەرى مىڭ بۇرالا بي بيلەپ, كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىن كوتەردى. ال «التىن دومبىرا» جاس دومبىراشىلار ءانسامبلى قۇيقىلجىتا كۇي تارتىپ, جينالعان جۇرتشىلىقتىڭ قۇلاق قۇرىشىن قاندىردى. سونداي-اق «Turan» ەتنو-فولكلورلىق ءانسامبلىنىڭ ونەرى دە كوپشىلىككە تاڭداي قاقتىردى.
الماتى اۋدانىندا 25 جىل ىشىندە اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي جەتىستىكتەر مول. اتاپ ايتقاندا, 520-دان اسا كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇي (بارلىعى 827 كتك), 28 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ, 18 مەملەكەتتىك بالاباقشا, 3 جاڭا ەمحانا, 4 اۋرۋحانا بوي كوتەرىپ, حالىق يگىلىگىنە بەرىلگەن ەكەن.
بۇعان قوسا ۇلتتىق مۋزەي, بەيبىتشىلىك جانە كەلىسىم سارايى, تاۋەلسىزدىك سارايى, وقۋشىلار سارايى, ق.قۋانىشباەۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق قازاق دراما تەاترى, دوستىق ءۇيى, «قازاق ەلى», «وتان قورعاۋشىلار» مونۋمەنتتەرى, «بەيبىتشىلىك» قابىرعاسى, «نۇرلى جول» تەمىرجول ۆوكزالى سياقتى نىساندار – استانا قالاسى الماتى اۋدانىنىڭ شىرايىن كىرگىزىپ تۇرعان كورنەكتى ورىندار.
الماتى اۋدانىنىڭ اۋماعىندا ءال-فارابي, جامبىل جاباەۆ, دينا, باۋىرجان مومىش ۇلى, راحىمجان قوشقارباەۆ, يۆان پانفيلوۆ, مۇستافا كەمال اتاتۇرىك, الەكساندر پۋشكين, شارل دە گولل ەسكەرتكىشتەرى ورناتىلىپ, «گولف كلۋبى», «جەرۇيىق», «جاستار», «اتاتۇرىك», «ترياتلون» قاتارلى جيىنى 6 ساياباق, 33 الاڭ سالىنعان.
سونىمەن قاتار 10 سۋبۇرقاق كەشەنى جانە يندۋستريالدى پارك, كوكونىس قويماسى جانە جىلىجاي كەشەنى ىسكە قوسىلعان. ورامىشىلىك اۋماقتاردى اباتتاندىرۋ اياسىندا 484 بالالار, 110 سپورت جانە 33 ترەناجەر الاڭدارى ورناتىلعان (بارلىعى – 465 اۋلا). سونداي-اق ەسىل جانە اقبۇلاق وزەنىنىڭ جاعالاۋلارى اباتتاندىرىلعان.
اۋدانىڭ بۇگىنگى جەتىستىكتەرىنە قاتىستى اكىمدىكتەن سىر تارتىپ سۇراعانىمىزدا, ءبىراز اتقارىلعان يگى ىستەردى العا تارتتى. ماسەلە سان-تسيفردا ەمەس, اۋدان حالقىنا قاجەتتى يگىلىكتەردىڭ جەتكىلىكتى ەكەنىندە بولىپ وتىر.
– 456 ايالداما پاۆيلونى ورناتىلدى, ونىڭ ىشىندە 41-ءى – جىلى ايالداما (بارلىعى 402 ايالداما). اۋداندا 77 ءىرى جانە ورتا كاسىپورىن, 60 مىڭنان اسا شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى ءوز قىزمەتىن اتقارىپ تۇر. 3-تەن 5 جۇلدىزعا دەيىنگى ساناتتاعى 19 قوناقۇي كەشەنى (بارلىعى 81 قوناقۇي), «قازاقستان», «الاتاۋ», «تولقىن» سپورت سارايلارى, «ەۋرازيا 1, 2 جانە 3», «استانا مولل», «ارۋجان», «قازىنا», «اجار», «الەم», «تۇلپار» جانە «راحمەت» ساۋدا ۇيلەرى اشىلدى, – دەيدى اۋدان اكىمدىگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.