باعانى باقىلاۋ تەتىگى

ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ شارىقتاي بەرۋىنە بايلانىستى جۋىردا وسى قىز­­مەتتىڭ قانشالىقتى توسقاۋىل قو­­يىپ جاتقانىن بىلمەك نيەتپەن سول­­تۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى دە­پارتامەنتىنىڭ باسشىسى مارلەن حامزينگە جولىققان ەدىك.

2022 جىلدى تۇتاستاي العاندا دەپارتامەنت الەۋ­مەت­تىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىن قانت, تاۋىق جۇمىرتقاسىن كوتەرمە ساتۋ, كومىر نارىعى, اۆتوكولىككە ار­نال­عان مۇناي ونىمدەرى, سۇيىتىلعان گاز ساتۋ, ت.ب. باعالار بو­يىن­­شا 39 تالداۋ جاساعان ەكەن. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ىشىنەن قاراقۇمىق جارماسىنىڭ, بار­لىق سا­نات­تاعى تاۋىق جۇمىرتقاسى مەن ماكارون ونىمدەرىنىڭ باعاسىنا 8 تال­داۋ جۇرگىزگەن. سونداي-اق وتىن سۇ­رەگىن كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدادا ساتۋ, سانيتارلىق قىزمەتتەر كورسەتۋ, سكرينينگتىك زەرتتەۋلەر قىزمەتتەرىنىڭ باعاسىنا دا شولۋ جاساعان.

بۇگىنگى تاڭدا نارىق سۋبەكتىلەرىن باسەكەلەستىك تارتىپكە ىنتالاندىرا­تىن جاعدايلار جاسالعان, سوعان سۇيەن­گەن مونوپولياعا قارسى ورگان ەس­كەرتۋلەرگە جۇگى­نە الادى, ال نارىق سۋبەك­تى­لەرى بۇ­زۋ­­شىلىقتاردى جويۋ, باسەكە­لەس­تىك­تى قال­پى­نا كەل­تىرۋ بويىنشا مىن­دەت­تە­مە­لەر­دى ءوز ەر­كىمەن قابىلداي الاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون.

جۇرگىزىلگەن تالداۋلاردىڭ ناتي­جە­لەرى بويىنشا مونوپولياعا قارسى ورگان 2022 جىلى 46 حابارلاما جا­ساپ­تى, ونىڭ 44-ءى تولىق كولەمدە ورىن­­دالعان.مىسالى, «قانت-سك» جشس جانە «كوزلوۆا ن.ا.» جك-گە قانت باعاسىن بەلگىلەۋ مەن قول­داۋدا كورسەتىلگەن بۇزۋشىلىق بەلگى­لەرىنىڭ بار ەكەندىگى تۋرالى حابار­لا­ما بەرىلگەن. وسى ەكى حابارلاما تولىق كولەمدە ورىندالىپ, «قانت سك» جشس قانتتىڭ باعاسىن 333 تەڭگەدەن 313 تەڭگەگە, ياعني 6%-عا, ال «كوزلوۆا ن.ا.» جك قانت باعاسىن 333 تەڭگەدەن 316 تەڭگەگە دەيىن, ياعني 5%-عا تومەندەتكەن. سونداي-اق «بەر­كات» جشس, «بوگاتىرسكي پرودۋكت «سەۆەر» جشس, «پەتروپاۆل نان-توقاش كومبيناتى-ديىرمەن» ەنشىلەس ۇيىمى» جشس كەبەك باعاسىن بەلگىلەۋ كەزىندە كەلىسىلگەن ءىس-ارەكەتتەر بولىگىندە بۇزۋ­شى­لىق بەلگىلەرىنىڭ بولۋى تۋرالى حابارلامالار ەنگىزىلگەن ەكەن, ولار ەسكەرتۋدى ەسكەرىپ, كەبەكتىڭ باعاسىن ءبىر توننا ءونىم ءۇشىن بىلاي تومەندەتكەن:

- «بەركات» جشس 70000 تەڭگەدەن 57000 تەڭگەگە دەيىن;

- «بوگاتىرسكي پرودۋكت «سەۆەر» جشس 80000 تەڭگەدەن 50000-77000 تەڭگەگە دەيىن;

- «پەتروپاۆل نان-توقاش كومبيناتى-ديىرمەن» ەنشىلەس ۇيىمى» جشس 68000 تەڭگەدەن 57000 تەڭگەگە دەيىن;

ال ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ اقپان ايىن­دا «سۇلتان» اق-نا نارىقتاعى ۇستەمدىك جاعدايىن پايدالانىپ ءوز ونىم­دەرىن نەگىزسىز ساتپاعاندىعى ءۇشىن ەسكەرتۋ بەرىلگەن, وسىدان كەيىن كاسىپ­ورىن ءوزىنىڭ مىندەتىن دەرەۋ تولىق ورىن­داعان.

سونىمەن قاتار دەپارتامەنت بىلتىر استىرتىن ءسوز بايلاسۋ ارقى­لى قاتىسۋشىلار مەديتسينالىق جاراق­­تاردى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ كون­كۋر­­سى­نىڭ قورىتىندىسىندا «را» جشس-نا, سونداي-اق تۇقىمدى ساراپ­تاۋ قىزمەتى بويىنشا كونكۋرستا «زەرنو­اگروەكسپورت» جشس-نا جەڭىستى الىپ بەرگەندىگىن انىقتاعان. وسى ىستەر بو­يىن­شا قازىر سوت ۇدەرىستەرى جۇرۋدە. ال ءبىرىنشى كاتەگوريالى جۇ­مىرت­قا سا­تۋمەن اينالىساتىن «فير­ما الەكرا» جشس مەن ء«ادىل قۇس» جشس-نا قارسى باعانى انىقتاۋ مەن ۇستاۋدا بۇزۋ­شى­لىق­قا جول بەرگەنى ءۇشىن 2 تەرگەپ-تەك­سەرۋ ءىسى قوزعالعان. ونىڭ قورى­تىن­دىسى بويىنشا وسى ەكى كا­سىپورىن اكىم­شىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, ايىپ­پۇل تولەدى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى اۋما­عىن­دا اۆتوكولىكتەرگە سۇيىتىلعان گاز سا­تاتىن «روكا», «رايگاز», «پروم­گاز», «ال-نۇر گاز» جشس-نا قا­تىس­تى وبلىس پروكۋرورىنىڭ بەرگەن ۇيعا­رى­مىنا سايكەس تەكسەرىس جۇر­گى­ز­ىلىپ, وسى كاسىپورىنداردىڭ بۇزۋ­شىلىق جاسا­عا­نى انىقتالعان, سونىڭ نا­تي­جە­سىن­دە اكىمشىلىك جاۋاپ­كەر­شى­لىككە تارتىلىپ, ءبارى دە ايىپپۇل تولە­دى, ارتىق تابىستارى قايتارىپ الىندى.

بارلىق تەكسەرىستەردىڭ ناتي­جە­­سىن­دە مونوپولياعا قارسى ورگان 132 ملن تەڭ­گە­نىڭ ايىپپ ۇلىن سال­عان, ونىڭ نەگىزگى بولىگى قازىردىڭ وزىن­دە بيۋدجەتكە تۇسكەن. اگەنتتىكتىڭ بيىل­عى جۇ­مىس جوس­پارىنا سايكەس «سول­­تۇستىك-قا­زاقستان اكىم­دىگىنىڭ مۋني­­تسيپالدىق تەلە­راديو­كا­نا­لى» جشس, «كارات-پروگ­نوز» جشس, پەتروپاۆل قالاسىنىڭ تۇر­عىن-ءۇي قىزمەتى» جشس باسەكەلەستىك ورتاعا بەرىلەدى. مارلەن ءحامزيننىڭ ايتۋى­نا قاراعاندا بقدا دەپارتامەنتى قولدان كەلگەنىنشە باسەكەلەستىكتى ارتتىرۋ ىسىنە قامقورلىق جاساپ كەلەدى. سو­نىڭ ءبىر مىسالىنا كەدەرگىلەرمەن كۇرەس كەڭەسىنىڭ, ياعني كراۋدسورسينگ الاڭ­ىنىڭ قۇرىلعانىن ايتۋعا بولادى. ونىڭ قۇرامىنا ازاماتتىق قوعام مۇشەلەرى, كاسىپكەرلەر, «اتامەكەن» ۇكك وكىلدەرى جانە مونوپولياعا قارسى كۇرەس ورگانىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ەنگەن. بىلتىرعى 7 وتىرىسىندا كەڭەس مەم­لە­كەتتىك ساتىپ الۋ جانە كاسىپ­كەر­لىك كو­دەكسىنە كوپتەگەن وزگەرتۋلەر مەن تۇزەتۋلەر ۇسىنعان ەدى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى