ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى – ەكولوگيالىق رەتتەۋ جانە باقىلاۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ا.ابدۋاليەۆ, ەكولوگيالىق ساياسات جانە تۇراقتى دامۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ا.شيرانوۆ, قالدىقتاردى باسقارۋداعى مەملەكەتتىك ساياسات دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى م.وشۋرباەۆ قاتارلى لاۋازىم يەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بولعان بريفينگتە ەلدى تولعاندىرىپ وتىرعان ەكولوگيالىق پروبلەمالاردىڭ ءبىرى – قالالارداعى اتموسفەرالىق اۋانىڭ لاستانۋى تىلگە تيەك ەتىلدى. ماسەلەن, الماتى جانە استانا قالالارىندا لاستانۋىنىڭ نەگىزگى ءۇش سەبەبى ايتىلدى. جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنداعى قازاندىقتارىنان شىعاتىن ءتۇتىن, اۆتوكولىكتەردىڭ ءتۇتىنى جانە جەكە سەكتوردان بولىنەتىن زياندى قالدىقتار. ال تەمىرتاۋ, وسكەمەن سەكىلدى وندىرىستىك قالالاردىڭ لاستانۋىنا زاۋىت-فابريكالاردان بولىنەتىن قالدىقتار ەكەنى, اقتوبە مەن اتىراۋ قالالارىندا ەسكىرگەن كارىز-تازارتۋ قۇرىلىستارى ەكولوگيالىق لاستانۋدىڭ نەگىزگى وشاعى بولىپ وتىرعانى ايتىلدى.
بريفينگكە قاتىسقان قۇزىرلى مەكەمە وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, ايماقتارداعى ەكولوگيالىق پروبلەمالاردى شەشۋ ءۇشىن ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن جانە تابيعات جاناشىرلارىمەن بىرلەسىپ بىرنەشە تالقىلاۋ وتكىزگەن, سونىڭ اياسىندا 485 ءىس-شارانى قامتيتىن جول كارتا بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقان كورىنەدى. سپيكەرلەردىڭ سوزىنشە, قازىر سول ءىس-شارالاردىڭ 33%-دان استامى (158) اياقتالعان. ماسەلەن, قابىلدانعان شارالاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 2021 جىلى استانادا اتموسفەرالىق اۋاعا شىعارىلاتىن قالدىقتاردىڭ كولەمى 86,756 مىڭ توننا بولسا, 2022 جىلى 54 مىڭ توننانى توڭىرەكتەگەن, دەمەك 30 مىڭ تونناعا ازايعان.
– ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى بىلتىر ءىرى وندىرىستىك كاسىپورىندارداعى قالدىقتاردىڭ كولەمىن تومەندەتۋ بويىنشا قاداعالاۋ جۇمىستارىن باستادى. سونىمەن بىرگە جەكە سەكتورلارعا گاز تارتۋ جانە جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىن جاڭارتۋ, جاقسارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر, – دەيدى سپيكەرلەر.
ولاردىڭ ايتۋىنشا, عارىشتىق باقىلاۋدىڭ (كوسمومونيتورينگ) كومەگىمەن 2022 جىلى 5 683 رۇقسات ەتىلمەگەن قوقىس توگىلگەن ورىن (پوليگون) انىقتالىپ, 4 331-ى جويىلىپتى, بۇل ونىڭ – 77%-ى ەكەن. دەمەك, سپيكەرلەر كەلتىرگەن سان-تسيفرعا قاراعاندا, ءالى دە جويىلماعان قوقىس پوليگونى تابىلىپ قالاتىن ءتارىزدى. ويتكەنى سپيكەرلەر رۇقسات ەتىلمەگەن پوليگونداردى انىقتاۋ جۇمىستارى بيىلعى ناۋرىز ايىنان باستاپ قايتا جالعاسقانىن جانە الدا ناتيجەلەرى جاريالاناتىنىن ايتتى.
سونىمەن بىرگە بەيبەرەكەت قوقىس تاستاپ, زاڭ تالاپتارىن بۇزاتىندار ءۇشىن سالىناتىن ايىپپۇل كولەمىن ۇلعايتۋ ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالمادى. ماسەلەن, جەكە تۇلعالار زاڭسىز قوقىس تاستاعان جاعدايدا 10 اەك-تەن 50 اەك-كە دەيىن ايىپپۇل ارقالاۋى مۇمكىن. بۇل دەگەنىڭىز قازىرگى مولشەرمەن 34 مىڭ 500 تەڭگەدەن 172 مىڭ 500 تەڭگە شاماسىندا بولادى ەكەن.
بريفينگ بارىسىندا سپيكەرلەر ەلدەگى ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان بىرقاتار جاڭا باستامالار تۋرالى دا ايتتى. ايتالىق, ەكولوگيالىق كودەكستىڭ قولدانىسقا ەنگىزىلۋىنە بايلانىستى جاڭا رەفورمالارعا, ونىڭ ىشىندە ەڭ ۇزدىك تەحنولوگيالار جونىندە جانە قورشاعان ورتاعا زالال كەلتىرگەندەر ءۇشىن ايىپپۇل تولەتۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋگە نازار اۋداردى. سونىمەن قاتار بيۋدجەت كودەكسىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنىن, ونىڭ 64-بابىنا سايكەس, جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە تۇسەتىن ەكوتولەمدەر ەندى قورشاعان ورتانى جاقسارتۋعا جۇمسالاتىنى ايتىلدى.
