بۇل – عالىمنىڭ ەڭ العاشقى جەكە كورمەسى. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا, بۇعان دەيىن بىرنەشە فوتوسۋرەتى ءارتۇرلى رەسپۋبليكالىق كورمەلەرگە قويىلىپتى. بۇل جولعى كورمەدە بىردەن 100 تۋىندى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىر.
– مەنىڭ فوتوكوللەكتسيامداعى تەك قۇستاردىڭ ءوزى عانا 300-دەن اسادى. كورمەگە سونىڭ 80-نەن استام ءتۇرى قويىلدى, قالعاندارى – ءسۇت قورەكتىلەردىڭ سۋرەتتەرى. بۇل جولى قۇستاردىڭ مەيلىنشە ادەمى ءارى سيرەك كەزدەسەتىن جانە «قىزىل كىتاپقا» ەنگەن تۇرلەرىن تاڭداپ الدىم, – دەيدى الەكسەي.
ءار سۋرەتتىڭ استىنداعى قۇس اتاۋلارى قازاق, اعىلشىن جانە ورىس تىلىندە جازىلعان. كورمەنى تەك تاماشالاپ قانا قويماي, قۇستار الەمىنە بويلاپ, دۇنيەتانىمىڭىزدى كەڭەيتۋگە بولادى.
ەكسپوزيتسياعا قويىلعان دالا قۇستارى مەن جانۋارلاردىڭ ءبارى قوستاناي وبلىسى مەن شەكارالاس وڭىرلەردى مەكەندەيدى.
كوبىنە ءبىز دالا قۇستارى كوبىنە سۇر, سۇرىقسىز بولىپ كەلەدى دەپ ويلايمىز. مەنىڭشە, مۇلدە ولاي ەمەس. توبىل مەن تورعايدىڭ اراسىندا سوزىلىپ جاتقان سايىن دالادا قاۋىرسىندارى سان بوياۋعا مالىنىپ مىڭ قۇبىلىپ تۇراتىن ادەمى قۇستار وتە كوپ, كەيبىرەۋلەرىن ءتىپتى تروپيكالىق قۇستارمەن شاتاستىرىپ الۋعا بولادى. ءبىزدىڭ وڭىردەگى جانۋارلار الەمى دە وزگەشە, اپتاپ قۇرعاقشىلىققا, قىستىڭ قاقاعان ايازىنا قاراماستان ءومىر سۇرۋگە بەيىم بولىپ كەلەدى, دەيدى عالىم.
ەڭبەك جولىن ءوزى تۋىپ-وسكەن ناۋىرزىم قورىعىندا باستاعان الەكسەي تيموشەنكو كەيىن سولتۇستىك ەۋرازيانىڭ ورنيتوفاۋناسىن زەرتتەگەن بىرنەشە حالىقارالىق عىلىمي توپتىڭ قۇرامىندا بولادى. ءبىراز جىلدار بويى ەلىمىزدەگى بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ قاۋىمداستىعىنىڭ جانۋارلار دۇنيەسىن مونيتورينگىلەۋ جونىندەگى جەتەكشى مامانى قىزمەتىن اتقاردى, ودان كەيىن وسى قاۋىمداستىقتىڭ قوستانايداعى فيليالىن, جانكەلدين اۋدانىنداعى «التىساي» ەكولوگيالىق پاركىن باسقاردى.
ورنيتولوگيا سالاسىندا جۇرگەن جيىرما جىلدىڭ ىشىندە عالىم موينىنداعى فوتواپپاراتىنان ءبىر ءسات اجىراپ كورگەن ەمەس. جالپى, فوتواپپارات – تابيعات جاراتىلىسىنىڭ تىلسىم قۇپياسىن اشۋعا اڭسارى اۋعان كەز كەلگەن عالىمنىڭ اجىراماس ءبىر بولشەگىندەي بولىپ كەتەتىن اسا ماڭىزدى قۇرال. ويتكەنى ازابى مەن عاجابى استاسىپ جاتاتىن عىلىمي ەكسپەديتسيالاردى ساپار اياقتالعان سوڭ, فوتوسۋرەتتەرمەن دايەكتەپ, قورىتىندىلاۋ كەرەك بولادى. قاي مەكەندە قانداي قۇستار, نەندەي جانۋارلار كەزدەسەتىنىن كورسەتىپ وتىرۋ دا اسا ماڭىزدى.
فوتوگرافتىڭ ايتۋىنشا, قۇلا تۇزدە ەركىن جورتقان جان-جانۋارلار مەن قاناتتىلاردى سۋرەتكە ءتۇسىرۋ وڭاي شارۋا ەمەس. سوندىقتان كەيدە سۋاتتاردىڭ باسىنا قامىستان نەمەسە تالدان كۇركە كوتەرىپ, بار بولسا شاتىر تىگىپ, سونىڭ ىشىندە تاپجىلماستان بىرنەشە ساعاتتاپ جاتىپ, ۇرىمتال ءساتتى كۇتۋگە تۋرا كەلەدى. كورمەگە ىلىنگەن كەرىم كيىكتىڭ ءبىرى وسىلاي تۇسىرىلگەن. فوتوسۋرەتتىڭ شىنايى شىققانى سونشالىق, سۋاتتان باسىن الا بەرگەن جانۋاردىڭ تۇمسىعىنان تامىپ جاتقان تامشىلارعا دەيىن كۇن ساۋلەسىنە مالىنىپ انىق كورىنىپ تۇر. فوتوسۋرەتتىڭ ءساتتى شىعۋى ءۇشىن جانۋارلاردىڭ بولمىسىن زەرتتەپ, مىنەزىن دە تاني ءبىلۋ كەرەك.
– جانۋارلار تاڭعى توعىزعا تامان اقىرىنداپ سۋاتتىڭ ماڭىنا جاقىنداي باستايدى. ال مەن تاڭعى تورتكە دەيىن كۇركەمدى تىگىپ, دەمىمدى ىشىمە تارتىپ كوز الماي باعىپ وتىرامىن. بۇدان كەشىگۋگە بولمايدى. كوبىنە سابىر ساقتاپ, ساعاتتاپ كۇتۋگە تۋرا كەلەدى. ايدىننىڭ ورتاسىندا ءجۇزىپ جۇرگەن قاراشا قازداردىڭ جاعاعا جاقىنداعانىن كۇتىپ ءبىر ورىندا 13 ساعاتقا دەيىن تاپجىلماي جاتقان كەزىم بولدى, – دەيدى فوتوگراف.
قوستاناي وبلىسى
