وتكەن جىلدىڭ تامىز ايىندا عانا قۇرىلعان اباي وبلىسىنىڭ جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ دەپارتامەنتى جەر زاڭناماسىن ساقتاۋ بويىنشا جوسپاردان تىس 13 تەكسەرۋ جۇرگىزگەن ەكەن. ونىڭ توعىزىنان زاڭ بۇزۋ فاكتىلەرى انىقتالعان. تەك 3 تەكسەرىس قانا وڭ ناتيجە كورسەتىپتى. اتالعان دەپارتامەنت باسشىسى داۋلەت بيجانوۆتىڭ باق وكىلدەرىمەن وتكىزگەن بريفينگتە مالىمدەگەنىندەي, وبلىستىڭ اۋداندىق جانە قالالىق جەر قاتىناستارى بولىمدەرىنەن جالپى الاڭى 475389,0 گەكتار جەر ۋچاسكەلەرىن نىسانالى ماقساتتارىنا سايكەس پايدالانباي وتىرعان 237 اگروقۇرىلىم سۋبەكتىلەرىنە قاتىستى تەكسەرۋلەر جۇرگىزۋ جونىندە حاتتار تۇسكەن. سونىڭ ىشىندە 30 سۋبەكتىگە قاتىستى جوسپاردان تىس تەكسەرىستەر جۇرگىزىلىپ, ونىڭ جيىرما ۇشىنەن زاڭ بۇزۋشىلىق فاكتىسى انىقتالعان.
تاعى ءبىر ايتار جايت, 2022 جىلى تەكسەرىستەردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا بەرىلگەن نۇسقامالار ورىندالماعان جاعدايدا, بيىل 35,7 مىڭ گەكتار اۋماقتى قامتيتىن اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەردى سوت ارقىلى مەملەكەت مەنشىگىنە ماجبۇرلەپ قايتارۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بىلتىر رەسپۋبليكا بويىنشا پايدالانىلماي وتىرعان 5,4 ملن گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلعان ەكەن. ال اباي وبلىسى بويىنشا 2022 جىلعا جوسپارلانعان 200,0 مىڭ گەكتار جەردىڭ 84,7 مىڭ گەكتارى مەملەكەتتىك مەنشىككە قايتارىلىپ, تاپسىرما 42% ورىندالدى. مۇنىڭ 27,9 مىڭ گەكتارى اياگوز اۋدانىنان, 24,2 مىڭ گەكتارى ءۇرجار اۋدانىنان قايتارىلسا, ودان كەيىنگى جەر القاپتارى اباي, جارما, كوكپەكتى, بەسقاراعاي جانە بورودۋليحا اۋداندارىنان مەملەكەت مەنشىگىنە وتكەن.
– ءبىزدىڭ الدىمىزدا پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا پايدالانباي جاتقان 5 ملن گەكتار جەردى قايتارۋ تاپسىرماسى تۇرعانى بەلگىلى. وسى رەتتە وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا پايدالانىلماي جاتقان جانە جەر زاڭناماسىن بۇزا وتىرىپ بەرىلگەن جالپى الاڭى 250,0 مىڭ گەكتار جەردى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارۋ تۋرالى اۋداندار بولىنىسىندەگى جوسپار بەكىتىلدى. بۇل جوسپاردان قالا, اۋدان باسشىلىعى حاباردار. دەپارتامەنت جۇرگىزگەن تۇسىندىرمە جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە بۇگىنگى كۇنگە وبلىس بويىنشا 96209,2 گەكتار جەر ۋچاسكەلەرى اگروقۇرىلىم يەلەرىنىڭ ءوز ەركىمەن باس تارتۋىنا بايلانىستى مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلدى, – دەيدى اباي وبلىسىنىڭ جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى د.بيجانوۆ.
اۋداندار اراسىنداعى قايتارىلعان جەر كولەمى بويىنشا ءتىزىمدى اقسۋات اۋدانى باستاپ تۇر ەكەن. بۇل اۋداننان 61604,0 گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە وتسە, جارما اۋدانىنان 14740,0 گەكتار جەر قايتارىلعان. جالپى ايتقاندا, وبلىس بويىنشا جوسپارلانعان 250 مىڭ گەكتار شابىندىق جانە جايىلىمدىق القاپتىڭ ەل يگىلىگىنە قايتارىلۋى تۋرالى مىندەتتىڭ قازىرگى كۇندە 38 پايىزى عانا ورىندالىپ وتىر.
دەپارتامەنت باسشىلىعى قۇزىرلى ورگاندارمەن بىرلەسە وتىرىپ, وبلىستىڭ ەكى قالاسى, سەگىز اۋدانىن تۇگەلدەي ارالاپ شىققان. وندا اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن كاسىپكەرلەرمەن, شارۋا قوجالىعىنىڭ يەلەرىمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى. مۇنداي كەزدەسۋلەردە جەر كودەكسىنە ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر تۋرالى جەتە تۇسىندىرىلگەنىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون. ياعني بۇرىن پايدالانۋعا بەرىلگەن جەر 2 جىل ىشىندە يگەرىلمەگەن جاعدايدا عانا قايتارىلاتىن بولسا, بيىلدان باستاپ بۇل مەرزىم 1 جىلعا قىسقارعان. جەر يەسى الدىن الا جىبەرىلەتىن نۇسقامالىقتىڭ وزىنەن جىل ىشىندە قورىتىندى شىعارماعان جاعدايدا ونى زاڭ تالابىنا جانە ءتيىستى الگوريتمدەرگە سايكەس, مەملەكەتكە ماجبۇرلەپ قايتارۋ شاراسى قولدانىلادى. سونىمەن قاتار «اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق كودەكسكە» ەنگىزىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ دەپارتامەنتىنە جەر زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتۋ قۇقىعىنىڭ بەرىلۋى دە جەردى زاڭ اياسىندا دۇرىس پايدالانۋعا باقىلاۋدىڭ كۇشەيتىلگەندىگىن ايعاقتايدى.
ايتپاقشى, جايىلىمدىق جەردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى كۇنى كەشە جارما اۋدانىنا بارعان ساپارىندا وبلىس اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆتىڭ تاعى الدىنان شىقتى. جارمالىقتار ۇرانحاەۆپەن كەزدەسۋدە جايىلىمدىق جانە شابىندىق جەرلەردىڭ جوقتىعى تۋرالى ايتتى. ويتكەنى جەردىڭ كوپ بولىگى ماقساتىنا ساي پايدالانىلمايدى ەكەن. ال ءوز كەزەگىندە وبلىس اكىمى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا پايدالانىلماعان جەرلەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
– پرەزيدەنتتىڭ ناقتى تاپسىرماسى بار. اتالعان ماسەلەنى شەشۋمەن اۋدان اكىمى تىكەلەي اينالىسىپ وتىر. بۇگىن تاعى ءتيىستى باسقارما باسشىسىنا تاپسىرما بەردiم, ول قانشا جەر جانە قالاي قايتارىلاتىنىن تۇرعىندارعا حابارلايدى. جالپى, جارما اۋدانىندا 14 740 گەكتار جەر قايتارىلدى, ال اۋدان بويىنشا بارلىعى پايدالانىلماعان 146 000 گەكتار جەر انىقتالدى, – دەيدى وبلىس اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆ.
اباي وبلىسى
