بۇگىنگى تاڭدا وبلىستىڭ قار سۋىمەن تولىعاتىن ارنالارى ع.مۇسىرەپوۆ پەن شال اقىن اۋداندارىندا ەڭ بيىك دەڭگەيىنەن ءوتىپ, ەندى تومەندەۋگە بەت الدى. وسى ەكى اۋدانداعى اعىن سۋىنىڭ ۇلەسى جىلدا مول بولادى.
شال اقىن اۋدانىنداعى سەرگەەۆكا سۋ قويماسىندا سۋدىڭ ەڭ جوعارى دەڭگەيى بيىل 996 سم-گە جەتتى. ال پلوتينانىڭ قاناتتارىنان اسۋى 196 سم بولدى, بۇل قالىپتى جاعداي. قازىر شال اقىننان كەيىنگى ەسىل اۋدانىندا وزەن سۋىنىڭ بيىكتىگى 11 مەترگە جەتكەنىن «قازگيدرومەت» رمك فيليالىنىڭ ديرەكتورى قىمبات مەرعالىموۆا ايتىپ وتىر. ودان كەيىن ەسىلدىڭ سۋى پەتروپاۆل قالاسىندا بيىكتەيدى. بولجام بويىنشا مۇنداعى سۋ 18-21 ءساۋىر ارالىعىندا 10 مەتردەن اسۋى مۇمكىن. بۇل سۋدىڭ ارنادان اسىپ, تاسۋىنا سوقتىرادى. سوندىقتان چەليابى-ءنوۆوسىبىر حالىقارالىق تاسجولىنىڭ 528-ءشى شاقىرىمى, زارەچنىي مەن پريبرەجنوە كەنتتەرىنىڭ جولدارى سۋ استىندا قالۋ قاۋپى بار.
«قازگيدرومەتتىڭ» حابارلاۋىنا قاراعاندا, وسى كۇندەرى وبلىس اۋماعىنا سۋىق تسيكلون قار ارالاس جاڭبىر اكەلەدى دەپ وتىر. جەلدىڭ جىلدامدىعى سەكۋندىنا 15-20 مەترگە جەتپەك.اۋانىڭ تەمپەراتۋراسى تۇندە 5-10 گرادۋسقا دەيىن سۋىتادى, ال كۇندىز 1-3 گرادۋسقا دەيىن جىلى بولماق.
اۋا رايىن بولجاۋ ورتالىعى سولتۇستىكتە جىلىمىق تەك ءساۋىردىڭ ءۇشىنشى ونكۇندىگىنەن باستالادى دەپ بولجاۋدا. بۇل كەزدە اۋانىڭ تەمپەراتۋراسى تۇندە 10-11, ال كۇندىز 16-21 گرادۋسقا دەيىن كوتەرىلۋگە ءتيىس.
ەسىلدىڭ ەكىنشى تاسۋى دا ءساۋىردىڭ 18-21 ارالىعىندا باستالماق. وعان سەبەپ بولاتىن اقمولا وبلىسىنىڭ اۋماعىنداعى قالقۇتان, جاباي وزەندەرى سۋلارىنىڭ ەسىلگە قۇيىلۋى. بىراق مامانداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, سۋدىڭ بۇل كوتەرىلۋى العاشقىدان قاۋىپتى ەمەس, بيىكتىگى سول دەڭگەيدە قالادى.
وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى مۇرات قانعوجينوۆ كەيىنگى جىلدارى وبلىس اۋماعىندا 2016 جانە 2017 جىلدارى ماتەريالدىق شىعىن كوپ بولعان سۋ تاسقىنى بولعان. «بۇل ەسىل وزەنىنە جەرگىلىكتى سالالاردان, سونداي-اق قاراعاندى جانە اقمولا وبلىستارىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان ساعالاردان جانە قار سۋىنىڭ ۇلكەن كولەمى تۇسۋىنە بايلانىستى بولدى», دەيدى م.قانعوجينوۆ. سونىمەن بىرگە ول تەمپەراتۋرا كۇرت كوتەرىلۋىنەن توڭ ەرىپ ۇلگەرە الماي, سول سەبەپتى جەرگە سىڭە الماعان قار سۋى ەسىل وزەنىنىڭ ارناسىن قالىپتاعى جاعدايدان اسىرىپ جىبەرگەنىن ايتتى.
بيىل ونداي فاكتورلار جوق, سوندىقتان «قاۋىپتى سۋ» تۋرالى ايتۋدىڭ قاجەتى جوق. تەك باستى نازار ەسىل وزەنىنىڭ باسسەينىندە وتەتىن سۋ تاسقىنىنا اۋدارىلادى. 24 ناۋرىزدان باستاپ تج دەپارتامەنتىنىڭ داعدارىس ورتالىعىنىڭ بازاسىندا جەدەل شتاب اشىلدى, ول تاۋلىك بويى سۋ تاسقىنى جاعدايىنىڭ مونيتورينگىن جانە ىقتيمال توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ ءۇشىن كۇشتەر مەن قۇرالداردى ۇيلەستىرۋدى ۇيىمداستىرۋدا. سۋ قويمالارىنا اعىن سۋدىڭ شەكتەن تىس قۇيىلۋى تۋرالى الدىن الا حابارلاۋ جانە ۋاقتىلى مەتەورولوگيالىق مالىمەتتەر الۋ ماقساتىندا دەپارتامەنت سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى بويىنشا «قازسۋشار» جانە «قازگيدرومەت» فيليالدارىمەن, رەسەيدىڭ شەكارا ماڭى وبلىستارى تجم باسقارمالارىمەن جەدەل اقپارات الماسۋدى ۇيىمداستىردى.
سۋ تاسقىنى كەزەڭىندە بولۋى مۇمكىن توتەنشە جاعدايلاردى جويۋ ءۇشىن وبلىس بويىنشا 1 189 بىرلىك تەحنيكا, 116 ءجۇزۋ قۇرالدارى, 474 موتوپومپالار جانە جەكە قۇرامنىڭ 1 995 ادامى, 15 500 توننادان استام ينەرتتى ماتەريالدار, 41 000 دانا قاپشىقتار دايىندالدى, زارداپ شەككەن تۇرعىندارعا ازىق-ت ۇلىك جەتكىزۋگە 276 شارت جاسالدى. ەۆاكۋاتسيالاناتىن تۇرعىنداردى قابىلداۋ ءۇشىن سىيىمدىلىعى 9 500 ادام بولاتىن 257 ەۆاكۋاتسيالىق پۋنكت, 65 شاتىر دايىندالعان. سۋ تاسقىنى قاۋپىنە جەدەل نازار اۋدارۋ ءۇشىن قۇرامىندا 475 ادام جانە 135 بىرلىك تەحنيكا بار تجد, پوليتسيا جانە ۇلتتىق ۇلان قىزمەتكەرلەرى قاتارىنان كۇشتەر مەن قۇرالدار توبى قۇرىلدى جانە ولار تۇراقتى دايىندىق ساپىندا تۇر.
قازىرگى ۋاقىتتا جەرگىلىكتى ورگاندار قىزىلجار اۋدانى «تەپليچنوە» سەلوسى مەن پەتروپاۆل قالاسى «زارەچنىي» كەنتىنىڭ ىقتيمال سۋ تاسقىنىنان قورعاۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋدە «تەپليچنىيدا» 200 مەتر جەر ءۇيىندىسى نىعايتىلدى, 10 000 قاپ بالشىق توسەلدى جانە دە وسىنشاما جيناقتالعان. زارەچنىيدا 1000 مەترلىك بالشىقپەن نىعايتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. قازىر ەكى جەردە دە بارلىعى 13 تەحنيكا جۇمىس ىستەيدى. جۇمىستاردىڭ اياقتالۋى وسى اپتانىڭ سوڭىنا دەيىنگى كەزەڭگە جوسپارلانعان.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
