قار ادامى (يەتي, ساسكۆوچ, بيگفۋت) - ادامعا ۇقساس تىرشىلىك يەسى. تاۋلى ايماق پەن ورمانداردا مەكەندەيدى مىس. عالىمداردىڭ ويىنشا, بۇل باياعى پريماتتار وتريادىنا جاتاتىن تىرشىلىك يەسى. گيپوتەزالارعا سۇيەنسەك, قار ادامى ادامدارعا قاراعاندا, دەنە ءبىتىمى شىمىر, قولدارى ۇزىن, باس سۇيەگى ۇلكەنىرەك بولىپ كەلەدى
قار ادامى ۇڭگىلەر نەمەسە ورماندا مەكەندەيدى. ولاردىڭ بويى 1,5 – 2 م ارالىعىندا بولعان.
انتروپولوگ چەرنيتسكي قار ادامى جايلى كوپتەگەن مالىمەتتەر جيناپ, ول تۋرالى سيپاتتاپ, يەتي – تىك جۇرەتىن, قالىڭ ءجۇنى بار, سالماعى 35 – 100 كگ ارالىعىندا بولاتىن تىرشىلىك يەسى دەگەن انىقتاما بەرگەن.
ال Daily Mail گازەتىنىڭ قار ادامىن تابۋعا تالپىنىسى ءساتسىز بولىپ, ەكسپەديتسيا ماقساتى ورىندالمادى. بىراق, جۇمىس بارىسىندا, ەكسپەديتسياعا قاتىسۋشىلار قار ادامى جايلى ءبىراز مالىمەتتەر جيناپ الادى. قار ادامىنا قاتىستى زەرتتەۋلەر ودان كەيىن دە جالعاسقان.
پانگبوچە مەن كحيمدجۋنگ شىركەۋلەرىندە ادام قولىنا ۇقساس ىزدەر تابىلعان. الايدا عالىمدار ونىڭ قار ادامىنىڭ ەمەس, نەاندەرتالدىقتاردىڭ قول ىزىنە كەلەتىنىن ايتقان
1950 – جىلدىڭ سوڭىنا قاراي, سسسر عىلىم اكادەمياسى قار ادامىن زەرتتەۋ جايلى كوميسسيا قۇرادى. بۇل قۇرامعا وبرۋچاەۆ, نەستۋرح, كونستانتين ستانيۋكوۆيچ, يگور تامم كىردى. 1958 جىلى پامير تاۋلارىنا سسسر عىلىم اكادەمياسى ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرادى. ەكسپەديتسيانىڭ ماقساتى قار ادامىن تابۋ بولادى. بىراق ەكسپەديتسيا توبى ەشقانداي ايعاق تابا الماي, بۇل تىرشىلىك يەسى تۋرالى اڭگىمە اڭىز دەپ سانايدى. دەگەنمەن بىرنەشە رەت ەكسپەديا جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن.
1979 جىلى گيسسار تاۋلارىنا توپ ادامدار ەكسپەديتسيا ۇيىمداستىرادى. ەكسپەديتسيا بارىسىندا, گومينويدتىڭ اياق ىزدەرىن تابادى. ونىڭ قادامى 34 سم-گە تەڭ بولعان.
ال 1967 جىلى رودجەر مەن بوب سولتۇستىك كاليفورنيادا قىسقا فيلم تۇسىرەدى. پلەنكادا قار ادامى انىق بەينەلەنگەن. بىراق 2002 جىلى رەيا ۋوللەس قايتىس بولعان سوڭ, ونىڭ جاقىندارى بۇل ءفيلمنىڭ وتىرىك ەكەنىن جانە قار ادامى جوق ەكەنىن ايتادى. بىراق 2009 جىلى كەمەروۆ وبلىسىندا شوري تاۋلارىندا جۇرگەن بويى 1,5 – 2 م دەيىن جەتەتىن قار ادامى ءتۇسىپ قالعان ۆيدەو تاراپ كەتەدى.
ماديار ايىپحان,
استانا ءىت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ 2-كۋرس ستۋدەنتى
