دالا جۇمىستارىنا قىزۋ دايىندىق

كەيبىر وڭىردە قالىڭ بولسا, كەيبىر جەردە قار جۇقا, انە-مىنە دەگەنشە جەر دە قارايىپ قالار. ناۋرىز بىزدە بوران ايى دەپ اتا­لادى, ازىرگە قاردىڭ بوراۋى كۇش­تى. شارۋاقور جاندار ونى ەگىس الا­ڭىندا ۇستاپ قالۋ ءۇشىن قار توق­ت­اتۋمەن ءجىتى اينالىسۋدا.

ەگىس القابىنىڭ كولەمى 4,4 ملن گەكتار بولاتىن سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى – قوستاناي وبلىسىنان كەيىنگى ەكىنشى استىق قامباسى. بىلتىر وسى ەگىستىڭ 3,1 ملن گەكتارىنا – ءداندى داقىلدار, 1 ملن گەكتارعا جۋىعىنا – مايلى داقىلدار, قالعانىنا كارتوپ جانە باسقا دا كوكونىستەر مەن جەمشوپ ەگىلگەن. بيىل مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولدانىلماي جات­قان جەرلەردى قايتارۋ تۋرالى تالابىن ىسكە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا ەگىس كولەمى 4,5 ملن گەكتارعا ۇل­­عايدى. سونىڭ ىشىندە ءداندى دا­قىل­­داردىڭ اۋماعى 3,2 ملن گەك­تار­عا ارتتىرىلماق.

جۋىردا وبلىستىق اۋىل­شار­ۋا­شىلىعى باسقار­ما­سىنىڭ باستىعى مەيرام مەڭدىباەۆقا جو­لىققانىمىزدا ول وبلىس اكى­مى­نىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قام­­تاماسىز ەتۋ جانە ىشكى نا­رىق­تى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ونىم­دەرمەن تولىقتىرۋ تۋرالى تاپسىرماسىنا سايكەس بيىل قاراقۇمىقتى 3 ەسە, كارتوپتى 1,5 ەسە, ءسابىز بەن قىرىققاباتتى 2 ەسە ارتىق ەگىپ, وبلىستىڭ سۇرانىسىن تولىق جابۋ جوسپارلانعانىن ايتتى.

كوكونىس ونىمدەرىن ارتتىرۋعا بايلانىستى وبلىستا 10,5 مىڭ توننا ءونىم ساقتاي الاتىن 4 جاڭا قويما سالىنباق. ول مىندەت «اگروس» شق, «سترەلەتس», «التىن مۇرا», جانە ناۋرىز» جشس-لارىنا جۇكتەلىپ وتىر. بۇرىن وبلىستا 59,2 مىڭ توننا كارتوپ پەن كوكونىس ساقتاي الاتىن 59 قويما بار ەدى. ونىڭ 21-ءى ونىمدەردى مامىر-ماۋسىم ايلارىنا دەيىن سالقىنداتقىش قۇرىلعىلاردىڭ ارقاسىندا ساقتاي الاتىن. سونىڭ ىشىندە 7,5 مىڭ توننا ساقتاي الاتىن ەكەۋى سوڭعى ەكى جىلدا سا­لىن­دى.

وڭىردە اۋىلشارۋاشىلىعى داقىلدارىن وسىرۋگە قاجەتتى سۋ ساقتاۋ تەحنولوگيالارى مەن سۋارۋ جۇيەسىنىڭ الەۋەتى دە جوعارى. قازىر اۋىلشارۋاشىلىعىمەن اي­نا­لىسۋشىلار ونىڭ پايدالى ەكەندىگىنە كوزدەرى جەتكەن سوڭ بۇل ادىستەردى قولدانۋدى ارتتىرىپ كەلەدى. وسى جىلى سۋارۋ القاپتارى 2 ەسە كوبەيىپ, 5,1 ملن گەكتاردى قۇرايتىن بولادى. ونىڭ ىشىندە جاڭبىرلاتىپ سۋاراتىنى – 4,6 مىڭ, تامشىلاتىپ سۋاراتىنى – 467 گەكتار.

استىقتىڭ ءونىمدى بولۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى ساپالى تۇقىم ەكەنى بەلگىلى. بيىلعى كوكتەمگى ەگىس ناۋقانىنا تولىقتاي جەتەتىن 488,5 مىڭ توننا ساپالى تۇقىمدى شارۋالار ەرتە باستان قامداپ العان. بىلتىر شارۋالار 43,7 مىڭ توننا ەليتالىق تۇقىم پايدالانعان ەدى, سونىڭ ارقاسىندا سۇرىپتىڭ جاڭعىرۋى 9,2 پايىزدى قۇرادى. بيىل وسى كورسەتكىشتى 9,5 پايىزعا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. جىل سايىن كوكتەمگى ەگىس جۇ­مىستارىنا كىرىسەر الدىندا تۇ­قىمنىڭ سۇرىپى, قۇرعاقتىعى, ىلعالدىلىعى, شىعىمدىلىعى تەك­سەرىلىپ وتىرادى. زەرتحا­نا­لار­داعى وسى جۇمىستىڭ 1 پار­تيا­سىنىڭ باعاسى – 6-دان 12 مىڭ تەڭگەگە دەيىن. بۇگىندە زەرتحانالاردان وتكىزىلۋگە 154 مىڭ توننا تۇقىم تۇسكەن, سونىڭ 86 پايىزى تەكسەرىلگەن.

استىق شىعىمدىلىعىنىڭ تاعى ءبىر شارتى – مينەرالدى تى­ڭايت­قىشتاردى مولىراق پاي­دا­لانۋ ەكەنى ەلگە ايان. بيىل 3 ملن گەكتار جەرگە 200 مىڭ توننا مي­نەرالدى تىڭايتقىش سەبۋ جوس­پارلانعان. سونىڭ 130 مىڭ تونناسىن ساتىپ الاتىن جەر­لەر بەلگىلەنىپ تە قويعان. ايتا كەتەتىن بولساق, بىلتىر 2,7 ملن گەكتار القاپقا 171,6 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش سەبىلگەن ەدى. قازىر جەردى ءتيىمدى پايدالانۋ ەرەجەسىنە سايكەس ەگىس القابىنا مينەرالدى تىڭايتقىش سەبۋ مىندەتتى نورماعا اينالعان. وندايدى قولدانبايتىنداردىڭ جەر­لەرى تارتىلىپ الىنادى.

فيتوسانيتارلىق دياگنوس­تي­كانىڭ دەرەكتەرىنە قاراعاندا ەگىس القاپتارىن ارامشوپتەن قۇتقاراتىن حيميالىق ەرىتىندىلەر بيىل 3,3 ملن گەكتار جەرگە سەبى­لە­­دى دەپ كۇتىلۋدە. زيانكەستەر مەن ءتۇر­لى وسىمدىكتىڭ اۋرۋىنا قارسى سە­­بى­لەتىن دارىلەر 894,3 مىڭ گەك­تار­­دى قامتىماق.

ەگىس ناۋقانىن ناتيجەلى وتكىزۋ تەحنيكالىق جابدىقتارمەن, ماشينا-تراكتور پاركىن جوندەۋ جانە جاڭالاۋ, ونى دايىنداۋمەن تىكەلەي بايلانىستى ەكەنى دە ءمالىم. بيىلعى ەگىس ناۋقانىن جۇر­­گىزۋگە ءتۇرلى ۇلگىدەگى 13 068 تراك­تور (ونىڭ ىشىندە 4 مىڭنان استام ونىمدىلىگى جوعارى ماشينا), 14 968 استىق سەپكىش, 1 418 زاماناۋي ونىمدىلىگى جوعارى ەگىس كەشەنى قاتىسادى دەپ جوس­پارلانۋدا. بۇگىنگى تاڭداعى تەح­نيكانىڭ دايىندىعى 95 پايىز­دى قۇرايدى.

بيىل وبلىستىڭ اگروقۇرى­لىم­­دارى جالپى سوماسى 69,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 2 370 بىر­­لىك جاڭا تەحنيكا مەن جابدىق سا­تىپ الۋدى جوسپارلاپ وتىر. جىل باسىنان 4,4 ملرد تەڭگەگە 187 بىرلىك اۋىلشارۋاشىلىق تەح­نيكاسى ساتىپ الىندى (سونىڭ ىشىن­دە 60 تراكتور, 8 كومباين, 1 ەگىستىك كە­شەن, 49 ءدان سەپكىشتەر).

كوكتەمگى ەگىسكە ارنالعان جا­نار-جاعار ماي قورى دا انىق­تال­عان. بيىل ۇكىمەت كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا ارناپ 73,6 مىڭ توننا جەڭىلدەتىلگەن باعاداعى دي­زەلدى وتىن ءبولىپ قويدى. ونى بىل­تىرعىعا قاراعاندا ءبىر اي بۇرىن بولگەنى دە ابىروي بولىپ وتىر. بۇل – شارۋا جانار-جا­عار­ماي­دان تارىقپايدى دەگەن ءسوز.

مەملەكەتتىڭ اۋىلشارۋا­شى­­لىعىن قولداۋعا ءبولىپ وتىر­عان سۋب­سيدياسى تۋرالى دا ايتا كەتە­تىن بولساق, بيىل ونىڭ كولە­مى 59,6 ملرد تەڭگە بولدى. بىل­تىر­عى­دان 10 ملرد تەڭگەگە از. بىراق قايىرىمەن بۇيىرسا سونىڭ ءوزى از كومەك ەمەس.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى