مۇنداي جوبالاردىڭ ءبىرى – «ە-زاڭ كومەگى». جوبا ادۆوكاتتاردىڭ, زاڭ كەڭەسشىلەرىنىڭ قىزمەتىن, ولاردىڭ ۇدەرىسكە قاتىسۋشىلارمەن جانە باسقا دا مۇددەلى تاراپتارمەن ونلاين رەجىمدەگى ءوزارا ءىس-قيمىلىن اۆتوماتتاندىرۋعا باعىتتالعان. اتالعان جۇيەدە قىلمىستىق سوت ءىسىن جۇرگىزۋدىڭ سوتقا دەيىنگى ساتىسىندا مەملەكەت كەپىلدىك بەرگەن زاڭ كومەگىنىڭ ۇدەرىستەرى اۆتوماتتاندىرىلعان. ول ءۇشىن باس پروكۋراتۋرانىڭ «ە-قىلمىستىق ىسىمەن» ءتيىستى ينتەگراتسيالار جاسالعان.
– ءبىز ازاماتتار مەن ادۆوكاتتارعا كومەكتەسەتىن اقپاراتتىق جۇيە ازىرلەدىك. بۇل كومەك كورسەتىلۋگە ءتيىس ادامدارعا قانداي ادۆوكات نەندەي كومەك كورسەتكەنىن تىركەيتىن جۇيە. سونداي-اق قازىر زاڭ كەڭەسشىلەرى دەگەن ۇعىم بار. وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا بۇل جۇيەنى ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى كەڭەس الۋعا بولاتىنداي ەتىپ جەتىلدىرەمىز. اۆتوريزاتسيا مەن قول قويۋ ۇدەرىستەرى Face ID ارقىلى جاسالعانىن قالايمىز, – دەيدى ادىلەت ۆيتسە-ءمينيسترى بەكبولات مولدابەكوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ازامات بەلگىلى ءبىر ادۆوكاتتى نەمەسە زاڭ كەڭەسشىسىن تاڭداردا ادۆوكاتتاردىڭ, زاڭ كەڭەسشىلەرىنىڭ رەيتينگىنە نازار اۋدارا الادى. سونداي-اق ازاماتتار 1414 بايلانىس ورتالىعى ارقىلى دا زاڭگەرلىك كەڭەس الا الاتىنىن ۇمىتپايىق.
Digital Justice جوبالارىنىڭ ءبىرى «ميب-ءتى تسيفرلاندىرۋ» دەپ اتالادى. اتالعان قاناتقاقتى جوبانى 2023 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا ىسكە قوسۋ جوسپارلانىپ وتىر. جوبا تۇرعىنداردىڭ قولتاڭبالارىن جيناۋ ۇدەرىسىن اۆتوماتتاندىرۋعا, داۋىستاردى, كۆورۋمدى اۆتوماتتى تۇردە ساناۋعا, كەيىننەن م ۇلىك يەلەرى بىرلەستىگىن تىركەۋ ءۇشىن ەلەكتروندى حاتتامانى قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
– ميب توراعاسىن تىركەۋ ونلاين رەجىمدە جۇرگىزىلەدى. ازاماتتار ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى وزدەرىنە ىڭعايلى جولمەن, ياعني بيومەتريا نەمەسە ەلەكتروندى تسيفرلىق قولتاڭبا (ەتسق) ارقىلى قول قويادى, – دەپ ناقتىلادى ۆيتسە-مينيستر.
سول سەكىلدى ادۆوكات نەمەسە نوتاريۋس ليتسەنزياسىن الۋ ۇدەرىسى دە تسيفرلاندىرىلادى. بۇل قىزمەتتەر «اتتەستاتتاۋ رەينجينيرينگى» جوباسى اياسىندا مۇمكىن بولماق. وسىنىڭ ناتيجەسىندە اۋماقتىق ادىلەت ورگاندارىندا كوميسسيامەن بەتپە-بەت اڭگىمەلەسۋ الىنىپ تاستالادى. ونىڭ ورنىنا كومپيۋتەرلىك تەستىلەۋدەن جانە سيتۋاتسيالىق كەيستەردەن ءوتۋ قاراستىرىلعان. قاناتقاقتى جوبانى وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىنىڭ سوڭىندا ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان.
– قازىر ادۆوكات, نوتاريۋس, سوت ساراپشىسى نەمەسە جەكە سوت ورىنداۋشىسى ليتسەنزياسىن الۋ ءۇشىن بىرنەشە كەزەڭنەن وتەدى. ونىڭ ۇستىنە ناتيجە تەرىس بولعان جاعدايدا, كەم دەگەندە ءۇش ايدان كەيىن ەكىنشى رەت تاپسىرۋعا مۇمكىندىك الادى. بۇل ۇدەرىس تولىعىمەن تسيفرلاندىرىلماق. تاعىلىمدامادان كەيىن بىردەن كومپيۋتەردە ونلاين تەست, كەيس سۇراقتارىنا قاتىستى سىناق تاپسىرۋعا جانە بىردەن ليتسەنزيا الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەگەر ازامات تەستتى تاپسىرا الماسا, وندا ءبىر اپتادان كەيىن ەكىنشى مۇمكىندىك ۇسىنىلادى, – دەدى ب.مولدابەكوۆ.
قازىرگى ۋاقىتتا 53 مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ جارتىسىنان كوبىن egov Mobile ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى الۋعا بولادى. ياعني 28 مەملەكەتتىك قىزمەت, 13 سەرۆيس جانە 5 تسيفرلىق قۇجات قولجەتىمدى. وسى ورايدا egov.kz سايتىندا بارلىق قىزمەت ەلەكتروندىق فورماتقا كوشىرىلگەنىن اتاپ وتكەن ءجون.
– ادىلەت مينيسترلىگى مۇنىمەن شەكتەلمەي مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ءموبيلدى قوسىمشالارعا كوشىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر. بۇگىندە بىرقاتار قىزمەت بانكتەردىڭ ءموبيلدى قوسىمشالارىندا قولجەتىمدى ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. ماسەلەن, Halyk Homebank ارقىلى نەكەنى تىركەۋ, Bereke Bank-ءتىڭ B-Business ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتى تىركەۋ, Kaspi.kz جانە Halyk Homebank ارقىلى بالانىڭ تۋ تۋرالى كۋالىگىن الۋ, Halyk Homebank ارقىلى زاڭدى تۇلعالار مەن جىلجىمايتىن م ۇلىك تۋرالى مالىمەتتەر الۋ قىزمەتتەرى قولجەتىمدى. وسى باعىتتاعى جۇمىس جالعاساتىن بولادى, – دەدى ول.
ب.مولدابەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتىك قىزمەتتەر پرواكتيۆتى جانە كومپوزيتتىك فورماتتا كورسەتىلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا اتا-اناسىنىڭ كەلىسىمى بويىنشا بالا تۋعاننان كەيىن ءبىر تاۋلىك وتكەن سوڭ كۋالىك بەرۋدى كوزدەيتىن بالانىڭ تۋىن تىركەۋ, جىلجىمايتىن م ۇلىك يەسىنىڭ مەكەنجايىن اۆتوماتتى تۇردە وزگەرتۋ قىزمەتتەرى پرواكتيۆتى فورماتتا قولجەتىمدى.
– سول سەكىلدى جاڭا جىلجىمايتىن م ۇلىك يەلەرىنە كوممۋنالدىق قىزمەتتەرمەن شارتتار جاساسۋ ءتارتىبى وڭتايلاندىرىلدى. كومپوزيتتىك فورماتتا Blockchain تەحنولوگياسىن قولدانا وتىرىپ, بانكتىك كەپىل جانە ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتتارىن تىركەۋ, وتباسى بانكىنىڭ www.gosreestr.kz سايتى ارقىلى جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇيدى سۋبسيديالاۋ, تۇرعىن ۇيلەردى جەكەشەلەندىرۋدىڭ ەلەكتروندىق شارتتارىن رەسىمدەۋ قولجەتىمدى. سونداي-اق اتقارۋشىلىق ءىس جۇرگىزۋ ورگاندارىنىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان اقپاراتتىق جۇيەسىن بانكتەردىڭ اقپاراتتىق جۇيەسىمەن ينتەگراتسيالاۋدى تيراجداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە, – دەدى ۆيتسە-مينيستر.
