عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك اتاپ وتكەندەي, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا عىلىم ەلدىڭ باسەكەگە قابىلەتتى بولۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن ءوندىرىستىڭ جاڭا تەحنولوگيالارىنا باعىتتالاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىندا قازاقستاندىق ازىرلەمەلەردى قولدانۋعا جانە عىلىمعا باعىتتالعان ۇلتتىق جۇيەنى كەزەڭ-كەزەڭىمەن قايتا قۇرۋعا جول اشادى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, كوممەرتسيالاندىرۋ تۋرالى زاڭنىڭ قابىلدانۋىمەن 2016, 2017 جانە 2018 جىلدارى عىلىم قورى گرانت الۋعا ءۇش كونكۋرس وتكىزدى, وعان 1 270 ءوتىنىم ءتۇستى. ىرىكتەۋ جانە ساراپتاما ناتيجەسىندە 150-دەن استام جوبا مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولدى. ولاردى ىسكە اسىرۋ 140 عىلىمدى قاجەت ەتەتىن ءوندىرىستىڭ قۇرۋىلۋىنا اكەلدى, بۇل رەتتە 15 جوبا ەكسپورتقا شىقتى, ال تاعى بەس جوبا 1 ملرد تەڭگەدەن استام ساتىلىم جاسايتىن دەڭگەيگە جەتتى.
ايتا كەتسەك, وتكەن جىلى جاڭا كونكۋرس وتكىزىلدى, وعان 152 ءوتىنىم ءتۇستى. بۇگىنگى تاڭدا 72 جوبا قارجىلاندىرۋعا ماقۇلداندى, گرانت الۋشىلارمەن 68 شارت جاسالدى. سالالار بويىنشا جوبالار پورتفەلى نەگىزىنەن اۋىل شارۋاشىلىعى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە حيميا ونەركاسىبى سالالارىنداعى باستامالاردان تۇرادى.
مينيستر 2023-2025 جىلدارى عىلىمي جانە عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەت ناتيجەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋدى قارجىلاندىرۋ سوماسى ەكى ەسە وسكەنىن ايتتى. سونىمەن قاتار جوو جانىنداعى عىلىمي-تەحنولوگيالىق پاركتەردى دامىتۋعا كونكۋرستىق نەگىزدە قاراجات ءبولۋ جوسپارلانىپ وتىر.
وسى تاقىرىپ بويىنشا ميكروبيولوگيا جانە ۆيرۋسولوگيا عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ باس ديرەكتورى امانكەلدى سادانوۆ بايانداما جاسادى.
ۇكىمەت باسشىسى وتاندىق عىلىمنىڭ الەۋەتى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن ونى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ سوڭعى ەكى جىلدا ەكى ەسەگە جۋىق وسكەنىن اتاپ ءوتتى.
«جەتەكشى عالىمدارعا ەڭبەكاقى تولەۋ بازالىق قارجىلاندىرۋعا قوسىلعان. ىرگەلى عىلىمي زەرتتەۋلەرگە قاراجات بولىنەدى. ازىرلەنىپ جاتقان عىلىمي جوبالار مەن باعدارلامالاردى قارجىلاندىرۋ ۇزاقتىعى 5 جىلعا دەيىن ۇلعايتىلدى. جاس عالىمداردى قولداۋ ءۇشىن گرانتتار مەن ستيپەنديالار بولىنەدى, ولاردىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرىن جاريالاۋ بەلسەندىلىگى ارتىپ كەلەدى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى جىلدارى عىلىم تۋرالى زاڭناماعا ەلەۋلى وزگەرىستەر ەنگىزىلدى, عىلىمدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى بۇكىل عىلىمي قوعامداستىقپەن بىرگە ىسكە اسىرىلادى.
«قوعام عىلىمي-تەحنولوگيالىق سالادان ناقتى وزگەرىستەردى, عىلىمي جاڭالىقتاردىڭ ناقتى ەكونوميكادا قولدانىلۋىن كۇتىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىن ارتتىرۋ, ونىڭ ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا قوساتىن ۇلەسىن ۇلعايتۋ ءۇشىن اۋقىمدى جۇمىس قاجەت», دەدى پرەمەر-مينيستر.
ۇكىمەت باسشىسى عىلىمي ۇيىمدار مەن كاسىپورىنداردىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتىپ, ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بەلسەندى الاڭدارى مەن مەحانيزمدەرىن قۇرۋى قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. ودان بولەك, ەڭ پەرسپەكتيۆالى عىلىمي باعىتتارداعى تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ قاجەت. بۇلاردىڭ قاتارىندا اتوم جانە سۋتەگى ەنەرگەتيكاسى, تسيفرلىق تەحنولوگيالار, جاساندى ينتەللەكت, بيوتەحنولوگيا, بيوقاۋىپسىزدىك, نەيروعىلىم سياقتى سالالاردى اتاپ كورسەتۋگە بولادى.
«عىلىمنىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا پارلامەنتپەن جەكە ينۆەستيتسيالار ءۇشىن قوسىمشا پرەفەرەنتسيالار ەنگىزۋدى پىسىقتاۋ جۇمىستارىن جەدەلدەتۋ قاجەت. بۇل عىلىم سالاسىنىڭ زاڭنامالىق بازاسىن قايتا قاراۋدى تالاپ ەتەدى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-مينيستر «عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى» جاڭا زاڭ جوباسىن ازىرلەپ, ونى ماۋسىم ايىندا پارلامەنتكە ەنگىزۋ, عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋدىڭ جاڭا مەحانيزمدەرىن ەسكەرە وتىرىپ, عىلىمدى دامىتۋدىڭ قولدانىستاعى تۇجىرىمداماسىن وزەكتەندىرۋ, «اتامەكەن» پالاتاسىمەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرى مەن ءىرى كاسىپورىندارىنىڭ جانىنان مامانداندىرىلعان ينجينيرينگتىك ورتالىقتار مەن تەحنولوگيالىق پاركتەردى قۇرۋ جونىندەگى جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
«عىلىمي ينستيتۋتتاردىڭ, ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ جانە ءوندىرىستىڭ ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىلى عىلىمنىڭ دامۋىنا جانە جاڭا عىلىمي جوبالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋگە وڭ سەرپىن بەرەدى», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ.
