قازاقستان • 25 قاڭتار, 2023

اقپارات ورتالىق, جەكەمەنشىك نەمەسە وڭىرلىك بولىپ بولىنبەيدى – ديحان قامزابەك ۇلى

405 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلوردا تورىندە وڭىرلىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى باس قوستى. وڭىردەگى باق ماسەلەلەرىنە ارنالعان جيىننىڭ تاڭەرتەڭگى ۋاقىتىندا 1 پانەلدىك سەسسيا ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

اقپارات ورتالىق, جەكەمەنشىك نەمەسە وڭىرلىك بولىپ بولىنبەيدى – ديحان قامزابەك ۇلى

سۋرەتتى تۇسىرگەن يگور بۋرگاندينوۆ

سەسسيا بارىسىندا اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى اقپارات كوميتەتىنىڭ توراعاسى قانات ىسقاقوۆ, «قازاق گازەتتەرى» جشس-نىڭ ديرەكتورى ديحان قامزابەك ۇلى, National Geographic Qazaqstan جۋرنالىنىڭ جاۋاپتى رەداكتورى ايبىن شاعالاق, «ايقىن-ليتەر» جشس-نىڭ ديرەكتورى ىسقاق ەگەمبەرديەۆ,  جۋرناليست ەربولات مۇحامەدجان ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ, ءتۇرلى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى. 

«قازاق گازەتتەرى» جشس-نىڭ ديرەكتورى ديحان قامزابەك ۇلى ايماقتاعى جانە رەپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى باق اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتۋ كەرەگىن ايتتى. 

«بۇل جيىننىڭ ماڭىزىن ءبارىمىز دە ءتۇسىنىپ وتىرمىز. ويتكەنى ءبىزدىڭ تۇسىنىگىمىزدە اقپارات ورتالىق, جەكەمەنشىك نەمەسە وڭىرلىك دەپ بولىنبەيدى. بۇل بارىمىزگە ورتاق. قۇرىپ جاتقانىمىز ءبىر مەملەكەت. قالىپتاستىرىپ جاتقانىمىز ءبىر قوعام. سول قوعامنىڭ, مەملەكەتتىڭ ماسەلەسىنە ءسىز بەن ءبىز التىن كوپىرمىز. حالىق ءباسپاسوزدى جادىنان شىعارا قويعان جوق. باسپاسوزگە سەنەدى. ءباسپاسوزدى قادىرلەيدى. حاتقا تۇسكەن جازۋدى شىندىق دەپ ويلايتىن بۋىن ءالى قوعامىمىزدىڭ نەگىزگى بولىگىن قۇرايدى. وسى ورايدا مەملەكەتشىلدىك ويلار, پىكىرلەر, مەملەكەتتىك اقپارات ساياساتى وڭىردە قالاي كورىنىپ جاتىر دەگەن سەكىلدى ايماقتىڭ بارلىق ماسەلەسىن بىلەمىز دەپ ايتا المايمىز.   ونى بۇگىنگى فورۋمدا سىزدەردىڭ سوزدەرىڭىزدەن جانە ويلارىڭىزدان بىلگىمىز كەلەدى. ەكىنشى «ەگەمەن قازاقستان» جانە «كازاحستانسكايا پراۆدا» سەكىلدى باسقا دا جەتەكشى باسىلىمدار مەن وڭىرلىك باسىلىمداردىڭ بايلانىسى قانداي بولۋى كەرەك؟ ءبىر-بىرىمىزدەن ۇيرەنەتىن نەمەسە قازىرگى مامان دايارلايتىن كەزەڭدە ءبىز قانداي ۇستانىمدى العا تارتۋىمىز كەرەك؟ سول تۋرالى دا بۇگىنگى باسقوسۋدا اقىلداسقان ءجون. اقپاراتتىڭ نەگىزگى ءۇش فۋنكتسياسىن بىلەسىزدەر. ءبىرىنشىسى – اقپاراتتى جەتكىزۋ قىزمەتى, ەكىنشىسى – وقيعاعا تۇسىنىك بەرۋ قىزمەتى, ءۇشىنشىسى – الىنعان اقپاراتقا قوعامنىڭ كوزقاراسى جانە زەردەلەۋ قىزمەتى. قوعامنىڭ اقپارات سالاسىنداعى وسى ء«ۇش قايناۋى» ءبىزدى بىرىكتىرەتىن جانە قوعام الدىنداعى بەدەلىمىزدى ارتتىراتىن قىزمەت دەپ ويلايمىن. بۇگىندە ءجيى ايتىلىپ جۇرگەن ءجۋرناليستىڭ مارتەبەسى دەگەن دۇنيە وسىدان تۋىندايدى», دەدى ديحان قامزابەك ۇلى.

سونداي-اق سپيكەر جۋرناليستەرگە دەگەن كوزقاراستىڭ وزگەرىسكە ۇشىراعانىن دا اتاپ ءوتتى.

– «جۋرناليست – تەك قانا سەنساتسيا قۋاتىن ادامدار» دەگەن دە كوزقاراستار بار. «جۋرناليست – جالقاۋ. تەك ءباسپاوز حاتشىلارىنىڭ جىبەرگەن دۇنيەسىنەن ماتەريال جاسايدى» دەگەن دە سوزدەر ايتىلادى. «جۋرناليست ءوز كوزىمەن كورمەي, بىرەۋدەن ەستىگەنىن جازادى» دەگەن دە كوزقاراس تانىتاتىندار بار. بىراق بۇل دا قوعامنىڭ سىنى. سىندى دا دۇرىس قابىلداۋىمىز قاجەت. سەبەبى ءاۋ باستا باق-تا سىن مەن باقىلاۋ بولاتىن. گازەت سىنايدى. سوعان تيىسىنشە اتقارۋشى بيلىك نەمەسە بەلگىلى ءبىر قوعامدىق سالا قۇرىلىمدار ودان قورىتىندى شىعارادى. بۇل قازىر قالاي ءجۇرىپ جاتىر. بايقاپ تۇرساق, سىنالماي جاتقان ادام جوق. كونسترۋكتيۆتى سىن دا جازىلىپ جاتىر. قازاق باسپاسوزىندە مادەنيەتتى سىن قالىپتاسقان. بۇعان رەاكتسيا قالاي بولىپ جاتىر؟ ول دا ءبىر ويلاندىراتىن نارسە. بۇگىنگى اقپاراتتى قانشا ادام جانە كىمدەر وقىپ جاتىر؟ گازەت وقىلا ما؟  اسىرەسە زيالى قاۋىم, اتقارۋشى بيلىكتەگى ازاماتتار تاڭدى گازەت ماتەريالىن وقۋمەن باستاي ما, جوق الدە «قۇرعاق» اقپاراتتى جەدەلدەتىپ وتكىزە سالا ما؟  جوق الدە اناليتيكالىق ماتەريالدى, جانىن بەرىپ جازعان جۋرناليستەردىڭ ماقالاسىن وقي ما؟ مىنە, قوعاممەن اراداعى بايلانىستىڭ الشاقتىعى, قوعام مەن بيلىكتىڭ اراسىنداعى الشاقتىق, جالپى اقپاراتتىڭ ادامعا جەتۋىندەگى الشاقتىق وسىنداي دۇنيەلەردى كورسەتەدى, – دەدى «قازاق گازەتتەرى» جشس-نىڭ ديرەكتورى.

سونداي-اق ديحان قامزابەك ۇلى باسىلىم ماتەريالدارىنا جاسالاتىن باقىلاۋ تۋرالى ايتىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, اقپارات شىنايى جانە بىرجاقتى بولماۋى كەرەك.  

سوڭعى جاڭالىقتار