زەينەتاقىنىڭ ەڭ تومەنگى كولەمى ارتتى

بيىل 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا ەلىمىزدە 2 ملن 295 مىڭ زەينەتكەر بار. بۇگىندە ولارعا بەرىلەتىن جيىنتىق زەينەتاقىنىڭ ورتاشا مولشەرى 108 761 تەڭگەنى قۇرادى. ونىڭ ىشىندە ىنتىماقتى زەينەتاقى مولشەرى – 74 950 تەڭگە, بازالىق زەينەتاقى – 33 811 تەڭگە.

2018 جىلدىڭ شىلدەسىنەن باس­تاپ مەملەكەتتىك بازالىق زەينەتاقى تولەمى زەينەتاقى جۇيەسىندەگى ءوتىلىن ەسكەرە وتىرىپ, ءار ازاماتقا جەكە تاعايىندالىپ كەلەدى. بۇل رەتتە 1998 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنداعى جاعداي بو­يىنشا ىنتىماقتى جۇيەدە جۇمىس ىستەگەن ۋاقىتى, سونداي-اق مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى (مزج) تولەنگەن كەزەڭدەر زەينەتاقى جۇيەسىندەگى ەڭبەك وتىلىنە قوسىلادى. ەگەر ازاماتتىڭ زەينەتاقى جۇيەسىندەگى ءوتىلى 10 جىل نەمەسە ودان از جانە مۇلدە جوق بولسا, سونداي-اق بازالىق زەينەتاقى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 60%-ىنا تەڭ بولسا, سودان كەيىن 10 جىلدان اسقان ءار جىل ءۇشىن ونىڭ مولشەرى 2%-عا ارتادى. ال ەگەر ەڭبەك ءوتىلى 20 جىل بولسا, بازالىق زەينەتاقى تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 80%-ىن قۇرايدى. ەڭبەك ءوتىلى 30 جىل نەمەسە ودان كوپ بولسا, كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرىندە, ياعني 100% بەلگىلەنەدى.

ەگەر ءبىر اي ىشىندە مىندەتتى زەينە­ت­­اقى جارنالارى بىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەي­نەتاقى قورىنا بىرنەشە رەت اۋدا­رىلسا, جيناقتاۋشى جۇيەگە قاتى­سۋ مەرزىمى ءبىر ايدى قۇرايدى. وسى­لاي­شا, مىندەتتى زەينەتاقى جارنالارى نەعۇرلىم تۇراقتى جانە تولىق كولەمدە اۋدارىلاتىن بولسا, زەينەت جاسىنا جەتكەندە بازالىق زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ مولشەرى سوعۇرلىم كوپ بولادى.

ءوز كەزەگىندە ازاماتتىڭ جاسىنا بايلانىستى زەينەتاقى تولەمدەرىنىڭ كولەمى 1998 جىلعى 1 قاڭتارداعى جۇمىس وتىلىنە (كەم دەگەندە 6 اي قاجەت) جانە زەينەتكەرلىككە دەيىنگى كەزەڭدەگى ورتاشا ايلىق تابىسىنا بايلانىستى بولادى.

ىنتىماقتى زەينەتاقىلاردىڭ كولەمى جىل سايىن ينفلياتسيا دەڭ­گەيىنەن 2% ارتىپ كوتەرىلۋگە كەپىل­دىك بەرىلەدى. بۇل 2014 جىلى قابىل­دان­عان زەينەتاقى جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىنا سايكەس كەلەدى.

«2023-2025 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» زاڭعا سايكەس جاسىنا جانە ەڭبەك سى­ڭىر­گەن جىلدارىنا بايلانىستى زەي­نەتاقى تولەمدەرىنىڭ كولەمى 2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ الىناتىن مولشەردەن 10,5%-عا ارتتى. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ىنتىماقتى زەينەتاقىنى ەسەپتەۋ ءۇشىن ەڭ جوعارى تابىس مولشەرى 46-دان 55 اەك-كە دەيىن ۇلعايتىلدى.

مەملەكەتتىك بازالىق زەينەتاقى تولەمىنىڭ كولەمى ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى, سونداي-اق ەڭ تومەنگى مولشەردىڭ ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنىڭ 54%-دان 60%-عا دەيىن ۇلعايۋىنا بايلانىستى ارتتىرىلدى.

وسىلايشا, بيىل قاڭتاردان باستاپ بازالىق زەينەتاقى تولەمىن ەسكەرە وتىرىپ, زەينەتاقىلاردىڭ ەڭ تومەنگى كولەمى 68 223 تەڭگەدەن (2022 جىلى) 77 417 تەڭگەگە دەيىن ارتتى.

«ەگەمەن-اقپارات»