توردەن ورىن العان قوس قالامگەردىڭ كەزدەسۋ ءىس-شاراسىن بەلگىلى ادەبيەت سىنشىسى قۇلبەك ەرگوبەك جۇرگىزىپ وتىردى. جازۋشىنىڭ ءومىر داستانىنان سىر شەرتكەن بەينەروليك كورسەتىلىپ, كىرىسپە ءسوز قازاقتىڭ گي موپاسسانى, قارىمدى قالامگەر د.يسابەكوۆتىڭ ۇزەڭگىلەس دوسى بەكسۇلتان نۇرجەكە ۇلىنا ءتيدى.
«دۋلات يسابەكوۆتەي تاعدىر كەشكەن, شىعارما جازعان جازۋشىلار كوپ بولدى. بىراق ەشكىم ءدال ونىڭ جەتكەن بيىگىنە جەتە المادى. ويتكەنى اقىل-پارساتتىلىقپەن, تۇيسىكپەن جازۋ شەبەرلىگى دۋلاتقا اللادان بەرىلگەن دارا قاسيەت. دۋلات ەكەۋمىز دە – اكەمىزدى سوعىسقا بەرگەن, سوعىستىڭ ۋىن ىشكەن ۇرپاقپىز. تاۋەلسىزدىككە دەيىن ەلىمىزدىڭ ەل باستار كوسەمى, جاۋدان قورعار اسكەرى بولمادى. ساق, عۇنداردىڭ ۇرپاعى بولعانىمىزبەن سوعان لايىقتى بولا المادىق. تۇركىلەردى كەزىندە ەشكىم جەڭىپ كورمەگەن. ولار وزدەرى ىشتەي الاۋىزدىقتان ىدىرادى. جاۋ ىرىتكى سالۋ ارقىلى سانىمىزدى ازايتتى, بەلىمىزدى سىندىرا جازدادى. ۇرپاقتىڭ ىرزىق-نەسىبەسىنىڭ ناتيجەسىندە امان قالدىق. اقش پرەزيدەنتى رۋزۆەلت سايلاۋعا تۇسەر الدىندا امەريكانى اقشا ەمەس, اقىل بيلەيتىن ەلگە اينالدىرامىن دەپ ۋادە بەرگەن ەدى. مىنە, قازىر اقش سول اقىلىمەن بۇكىل الەمدى وزىنە قاراتىپ وتىر. بىزگە دە وسىنداي جەتىستىككە جەتۋ ءۇشىن ءبىلىم جانە تاعى دا ءبىلىم كەرەك. جاستار, اسىرەسە, ءبىلىمدى بولۋعا ءتيىس. وقىماعان جاس وزىنە, ۇلتقا ور قازىپ جاتقانىن ۇعىنۋى قاجەت. مىنە, وسىنىڭ بارلىعىن جۇرەگىنەن وتكىزگەن, تۇيسىگىمەن تۇيگەن دۋلات دۋلات بولدى», دەدى بەكسۇلتان نۇرجەكە ۇلى.
وسىدان كەيىن ءسوز العان مەرەيتوي يەسى قازاق ادەبيەتى, دراماتۋرگياسى جايلى تەرەڭنەن ءسوز قوزعادى. اسىرەسە قالامگەر پەسالارى شەتەلدىك تەاترلاردا ساحنالانعاندىقتان, جازۋشى سىرتتا كوپ بولدى جانە وسىعان وراي شەتەلدىكتەردىڭ ءتول ادەبيەتىمىزگە دەگەن كوزقاراسى تۋرالى ويىن ءبىلدىردى.
«وزگە جۇرتتا, اسىرەسە كورشى رەسەيدە قازاقتىڭ ادەبيەتىنە دەگەن سالقىن قاباقتى بايقادىم. كەزدەسۋلەردە سۇراق قويعاندا دا قازاق دراماتۋرگياسى وسىنشالىقتى دارەجەگە جەتىپ قالدى ما دەگەندەي قيامپۇرىس ساۋالدار قويىلادى. بىراق مۇنىڭ بارىنە دە ساۋاتتى ءارى زەردەلى جاۋاپتار بەرىلدى. قازاقتىڭ ءسوز ونەرى كەز كەلگەن حالىقتىڭ ادەبيەتىنەن كەم ەمەس, ءتىپتى كەيدە باسىم تۇراتىندىعىنا الەمنىڭ كوزى جەتە باستادى. تاۋەلسىزدىك قازاق قالامگەرلەرىنىڭ قاناتتانۋىنا مۇمكىندىك سىيلادى», دەدى دۋلات يسابەكوۆ.
قازاقتىڭ قارىمدى قالامگەرىنىڭ 80 جىلدىعىن تۋعان ەلىندە تويلاۋ كوپتەن كۇتكەن ارمانىمىز ەدى. ءبىزدىڭ تىلەگىمىزدى قابىل الىپ, ستۋدەنتتەرمەن, وڭتۇستىك جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسۋگە كەلگەنى ءۇشىن اعامىزعا كوپتەن كوپ راحمەت. جازۋشىنىڭ مەرەيتويى تەك قازاقستاندا ەمەس, ەۋروپادا, ءتىپتى اۋستراليادا دا اتاپ ءوتىلىپ جاتىر. ال پەسالارى الەمنىڭ بەلدى تەاترلارىندا ساحنالانىپ, شىعارمالارى كوپتەگەن شەت تىلىنە اۋدارىلدى. بۇل – تەك قالامگەر ەمەس, تۇتاس ۇلت ءۇشىن بولعان ماقتانىش. جازۋشى شىعارمالارىنىڭ ومىرشەڭدىگى سول – وندا الەۋمەتتىك ماسەلەلەر, ادامنىڭ جان دۇنيەسى كەرەمەت سۋرەتتەلەدى. سوندىقتان دا بۇل ادەبي دۇنيەلەر ۋاقىت شەڭبەرىندە قالىپ قويماي, ۇرپاقپەن بىرگە جاساي بەرەدى. كلاسسيكالىق تۋىندى دەپ وسىنى ايتادى. كوزى ءتىرى كلاسسيك جازۋشىمەن كوزبە-كوز جۇزدەسىپ, ايتقاندارىنان ءتالىم العان ستۋدەنتتەرگە بۇل كەزدەسۋ ءومىر باقي ەستە قالادى عوي دەپ ويلايمىن دەگەندى ايتتى وقمپۋ رەكتورى گۇلجان سۇگىرباەۆا.
ال دۋلات يسابەكوۆتىڭ شىعارمالارىنان گوگولدىڭ يۋمورى, قاراپايىم ادامداردىڭ تاعدىرىن سۋرەتتەگەن دوستوەۆسكيدىڭ جازۋ مانەرى انىق كورىنەتىنىن ادەبيەت سىنشىسى قۇلبەك ەرگوبەك جان-جاقتى بايانداپ ءوتتى. ء«ومىردى بوياماسىز, تابيعي تازا قالپىندا ءسوز ونەرىمەن بەينەلەگەن جازۋشىنىڭ تالانتى, مىقتىلىعى وسىندا جاتىر. سوندىقتان قالامگەر شىعارمالارى ىشەك-سىلەڭدى قاتىرا كۇلدىرىپ تە, مۇڭعا بولەپ تە قويا بەرەتىنى بار. جازۋشىنىڭ ءتىل شەبەرلىگى, بيىك تالعامپازدىعى ءوز الدىنا بولەك دۇنيە», دەدى ول.
كەزدەسۋ سوڭىندا جازۋشى ستۋدەنتتەرمەن سۇحبات قۇرىپ, جەكە شىعارماشىلىعى حاقىندا ساۋالدارىنا جاۋاپ بەردى. سونداي-اق 80 جىلدىق مەرەيتويعا وراي وقۋ ورنى باسشىلىعىنىڭ ۇيعارىمىمەن جازۋشى دۋلات يسابەكوۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇرمەتتى پروفەسسورى اتاندى.
ءسوز جوق, قارىمدى قالامگەر پەسالارىنىڭ شەتەلدىك تەاتر ساحنالارىندا قويىلۋى, شىعارمالارىنىڭ الەمنىڭ كوپتەگەن تىلىنە اۋدارىلۋى – قازاقتىڭ الەمدىك ادەبيەت كەڭىستىگىندە جەتكەن ۇلى جەتىستىگى. قازاق ادەبيەتى سول ارقىلى ەۋروپاعا تەرەزەسىن اشتى. سوندىقتان دا دۋلات يسابەكوۆ – قازاقتىڭ قۇشاعىنا سىيماي, بۇكىل ادامزاتتىڭ قۇشاعىنا ءوتىپ كەتكەن زاڭعار جازۋشى.
شىمكەنت
