ەكونوميكا • 23 جەلتوقسان, 2022

الەۋمەتتىك تولەم كولەمى ارتادى

780 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەندىگى جىلدىڭ قاڭتارىنان باستاپ الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ ەكى ءتۇرىنىڭ پارامەترلەرى وزگەرەدى. اتالعان وزگەرىس ءبىر تولەم كولەمىنىڭ ارتۋى جانە ءبىر تولەم مەرزىمىنىڭ ۇزارۋى جونىندە بولماق. بۇل جاڭالىقتىڭ جاي-جاپ­سا­رى تۋرالى بىزگە «مەملەكەتتىك الەۋ­مەتتىك ساقتاندىرۋ قورى» اق باس ديرەكتورى نۇرسۇلۋ كەمەل ايتىپ بەردى.

الەۋمەتتىك تولەم كولەمى ارتادى

بۇل رەتتە مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساق­تاندىرۋ قورى جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتاردى الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ قوسىمشا دەڭگە­يىن جۇزەگە اسىراتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. مىندەتتى الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ قارجى رەسۋرستارى جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ءوز جۇمىسكەرلەرى ءۇشىن, سونداي-اق دارا كا­سىپكەرلەر مەن جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن ادامداردىڭ وزدەرى ءۇشىن ەڭ تومەنگى ءبىر جالاقىدان كەم ەمەس جانە جەتى ەسەلەنگەن مولشەرىنەن اسپايتىن تابىستىڭ 3,5% مولشەرىندە تولەنەتىن الەۋمەتتىك اۋدارىمدارى ەسەبىنەن قالىپتاسادى.

«2023 جىلدان باستاپ ەڭ تومەنگى جالا­قى­نىڭ 70 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ارتاتى­نىن ەسكەرە وتىرىپ, 1 قاڭتاردان باستاپ الەۋ­مەتتىك اۋدارىمداردىڭ ەڭ تومەنگى كو­لەمى ايىنا 2 450 تەڭگەنى, ال ەڭ جوعارى كو­لەمى 17 150 تەڭگەنى قۇرايدى. الەۋمەتتىك تاۋە­كەلدەردىڭ 5 ءتۇرى – ەڭبەك ەتۋ قابىلەتىنەن ايىرىلۋى, اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋى, جۇ­مىسىنان ­ايىرىلۋى, جۇكتىلىككە جانە بوسانۋعا, سونداي-اق بالا كۇتىمىنە بايلا­نىستى كىرىسىنەن ايى­رىلۋى كەزىندە ازا­ماتتارعا الەۋمەتتىك تولەمدەر الۋعا بو­لادى. وسى ورايدا جاڭا جىلدان باس­تاپ الەۋمەتتىك تولەمدەردىڭ 2 ءتۇرىنىڭ پارا­مەترلەرى وزگەرتىلەتىنىن اتاپ ءوتۋ كە­رەك. ءبىرىنشى, جۇمىسىنان ايىرىلۋى جاع­دا­يىندا, ياعني جۇمىسسىز رەتىندە تىركەل­گەن كۇننەن باستاپ ەڭبەك وتىلىنە بايلانىس­تى 1 ايدان 6 ايعا دەيىن الەۋمەتتىك تو­لەم تاعايىندالادى. الەۋمەتتىك تولەمنىڭ كولەمى الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلگەن جۇيەگە قاتىسۋشىنىڭ ورتاشا ايلىق كىرى­سىنە, جۇيەگە قاتىسۋ وتىلىنە جانە كىرىستى اۋىس­تىرۋ كوەففيتسيەنتىنە بايلانىستى بولادى. كەلەسى جىلدان باستاپ كىرىستى اۋىس­تىرۋ كوەففيتسيەنتى 45%-عا دەيىن ارتادى, بۇل الەۋمەتتىك تولەم كولەمىنىڭ ورتا ەسەپپەن 13%-عا وسۋىنە اكەلەدى. ال 2023 جىلدىڭ ­
1 قاڭتارىنداعى جاعدايعا سايكەس, ناقتى تو­لەم الۋشىلارعا 45% كوەففيتسيەنتى قول­دا­نى­لا وتىرىپ, بىرجولعى قايتا ەسەپ­تەۋ اۆتومات­تى تۇردە جۇرگىزىلەيىن دەپ وتىر. الداعى جىلى تولەمنىڭ وسى ءتۇرىن جالپى 30 ملرد تەڭگە ­سوماسىندا شامامەن 117 مىڭ ادام الادى دەپ كۇتىلىپ وتىر», دەدى
ن.كەمەل.

ماسق باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ەكىن­شى وزگەرىس بالا كۇتىمى بويىنشا بەرىلەتىن الەۋمەتتىك تولەمگە قاتىستى بولىپ وتىر. بۇ­گىندە بۇل تولەم بالا 1 جاسقا تولعانعا دەيىن تاعايىندالاتىن بولسا, 1 قاڭتاردان باستاپ تولەم مەرزىمى 1,5 جاسقا دەيىن ۇزار­­تىلادى. الەۋمەتتىك تولەمنىڭ كولەمى كە­­يىنگى ەكى جىلدا الەۋمەتتىك اۋدارىمدار جۇرگىزىلگەن ورتاشا ايلىق كىرىستىڭ 40%-ىن قۇرايدى. 2023 جىلدىڭ 1 قاڭتارىن­داعى جاعداي بويىنشا بالالارى 2022 جى­لى تۋعان ناقتى الۋشىلارعا تولەم اۆتو­مات­­تى تۇردە ۇزارتىلادى. تۇتاستاي العاندا, بۇل الەۋمەتتىك قولداۋ كەلەسى جىلى شاما­مەن 500 مىڭ ادامعا كورسەتىلەدى.

سونىمەن قاتار جۇمىسكەر ءۇشىن الەۋ­مەتتىك اۋدارىمدار تۇسكەن جاعدايدا بازا­لىق مەملەكەتتىك جاردەماقىلارعا قوسىم­شا ماسق-تان ۇزاقمەرزىمدى الەۋمەتتىك تو­لەم­نىڭ 2 ءتۇرى تولەنەدى.

ء«بىزدىڭ قوردان ەڭبەككە قابىلەتتىلىگى­نەن ايىرىلعان جاعدايدا بەرىلەتىن الەۋمەت­تىك تولەم جالپى ەڭبەككە قابىلەتتىلىگىنەن ­ايىرىلۋ دارەجەسى بەلگىلەنگەن كەزەڭگە تا­عا­يىندالادى جانە ەڭبەك قىزمەتىن جال­عاس­تىرۋىنا قاراماستان تولەنەدى. ال اسى­راۋشىسىنان ايىرىلۋى جاعدايىندا الەۋ­مەتتىك تولەم اسىراۋىنداعىلار 18 جاسقا تولعانعا دەيىن, ال كۇندىزگى وقۋ نىسانى بو­يىنشا وقىعان جاعدايدا 23 جاسقا دەيىن تولەنەدى. ساتىپ الۋ قابىلەتىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بۇل تولەمدەردىڭ كولەمى جىل سايىن ارتادى. 2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ۇزاقمەرزىمدى الەۋمەتتىك تولەمدەر­دىڭ كولەمى اۆتوماتتى تۇردە 8,5%-عا وسپەك. وسى­لايشا, جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتار الا­تىن تولەمدەردىڭ جيىنتىق كولەمى جۇ­مىس ىستەمەيتىن ازاماتتارعا قاراعاندا كو­بىرەك بولادى. جالپى العاندا, جىل سا­يىن 150 مىڭعا جۋىق ادام ماسق-دان كور­سەتىلگەن تولەمدەردى الادى. سونداي-اق تولەم­دەردى قايتا ەسەپتەۋ, ارتتىرۋ جانە ۇزار­تۋ اۆتوماتتاندىرىلعان رەجىمدە جۇر­گىزىلەتىنىن, ياعني الۋشىلارعا قوسىمشا قۇجات­تار جيناۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى ن.كەمەل.

سوڭعى جاڭالىقتار