جىل سايىن رەسپۋبليكادا جرۆي-ءدىڭ 3-4 ملن جاعدايى جانە تۇماۋدىڭ 2 مىڭعا دەيىن جاعدايى تىركەلەدى.
قازىرگى ۋاقىتتا تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينالاردىڭ شتامدىق قۇرامىنا كىرەتىن جەدەل رەسپيراتورلىق ۆيرۋستىق ينفەكتسيالار مەن ا(H1N1), ا(H3N2) جانە ۆ تۇماۋى ۆيرۋستارىنىڭ اينالىمى بايقالادى.
بارلىعى جرۆي-ءدىڭ 2,1 ملن جاعدايى جانە تۇماۋدىڭ 1 834 جاعدايى تىركەلدى. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا جرۆي جاعدايلارىنىڭ 20%-عا ءوسۋى بايقالادى. سىرقاتتانۋشىلىقتىڭ ءوسۋى بارلىق وڭىرلەردە بايقالادى جانە 65%-ى 14 جاسقا دەيىنگى بالالارعا تيەسىلى.
الەمدە ا(H1N1), ا(H3N2) جانە ۆ تۇماۋى ۆيرۋستارىنىڭ بەلسەندىلىگىنىڭ ارتۋى بايقالادى. ەۋروپا ەلدەرىندە, اقش-تا ا تۇماۋىنىڭ ۆيرۋسى باسىم بولىپ تۇر, ونىڭ ىشىندە ا(H3N2) تۇماۋ جاعدايلارىنىڭ 83% قۇرايدى, ازيا ەلدەرىندە تۇماۋدىڭ جەرگىلىكتى ءورشۋى تىركەلگەن.
تۇماۋ كەنەتتەن باستالىپ, تەمپەراتۋرانىڭ كۇرت كوتەرىلۋىمەن بىرگە جۇرەدى. دەنەنىڭ ايقىن ينتوكسيكاتسياسى پايدا بولادى, ونىڭ كەلەسى بەلگىلەرى بار: قالتىراۋ, اديناميا, بۇلشىقەت جانە باس اۋرۋى, بۇكىل دەنەنىڭ اۋىرۋى, ءتوس سۇيەگىنىڭ استىنداعى اۋىرسىنۋمەن قۇرعاق جوتەل.
كەز-كەلگەن باسقا ۆيرۋستىق ينفەكتسيادا (جرۆي, ادەنوۆيرۋستىق ينفەكتسيا جانە باسقالار) ادەتتە كاتارالدى بەلگىلەر باسىم بولادى, ياعني مۇرىننان سۋ اعۋ باستالادى, تاماق اۋىرادى, سودان كەيىن عانا وسى كاتارالدى قۇبىلىستاردىڭ اياسىندا تەمپەراتۋرا پايدا بولادى.
بالالارعا ارنالعان الداعى مەرەكەلەر مەن دەمالىستاردى ەسكەرە وتىرىپ, تۇماۋ مەن جرۆي الدىن الۋدىڭ نەگىزگى شارالارىن ەستە ۇستاعان ءجون, ماسەلەن:
- ناۋقاس ادامدارمەن بايلانىستى شەكتەڭىز, ولاردىڭ وقشاۋلانۋىن قامتاماسىز ەتىڭىز;
- ادامدار كوپ جينالاتىن ورىندارعا بارۋدى, اسىرەسە جابىق كەڭىستىكتەردە بولۋدى شەكتەڭىز;
- جوتەلگەندە, تۇشكىرگەندە جانە سىڭبىرگەندە اۋزىڭىز بەن مۇرنىڭىزدى ورامالمەن جابىڭىز, ايقايلاماۋعا, سىلەكەي شاشپاۋعا, قۇشاقتاماۋعا نەمەسە سۇيمەۋگە تىرىسىڭىز, ويتكەنى شىرىش پەن قاقىرىق تامشىلارى ينفەكتسيانىڭ نەگىزگى كوزىنە جاتادى;
- بولمەنى ۇنەمى جەلدەتىپ وتىرىڭىز, بولمەلەرگە ءجيى ىلعالدى تازالاۋ جۇرگىزىڭىز, ورتاق قولدانىستاعى زاتتاردىڭ (ەسىك تۇتقالارى, كراندار جانە ت.ب.) جانە بارلىق نارسەلەردىڭ بەتكى جاعىن ۇنەمى ءسۇرتىڭىز;
- قولدى جيى جانە مۇقيات جۋىڭىز, قولىڭىزدى ۇنەمى دىمقىل گيگيەنالىق جانە دەزينفەكتسيالىق قۇرالدارمەن وڭدەڭىز.
