ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «EQ»
بانك ساراپشىلارىنىڭ پايىمداۋىنشا, ۇكىمەتتىڭ قولداۋ شارالارى جانە ءوندىرىس قۋاتىنىڭ ارتۋى سىرتقى تەرىس اسەرلەردىڭ سالقىنىن سەزدىرمەۋگە سەپتەسەدى.
«2023 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ينفلياتسيا 7,8 پايىزعا دەيىن باياۋلايدى. بۇعان الەمدىك نارىق تاراپىنان باعا قىسىمىنىڭ السىرەۋى جانە جاھاندىق جەتكىزۋ تىزبەگىندەگى بالاما مارشرۋتتاردىڭ رەتتەلۋى اسەر ەتەدى. 2024 جىلى تۇتىنۋشىلىق باعا ءوسىمى 4-6 پايىزعا دەيىن باياۋلايدى دەپ كۇتەمىز», دەلىنەدى شولۋدا.
ولاردىڭ ەسەپتەۋىنشە, 2022 جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان ەكونوميكاسى 2,8 پايىز ءوسىم كورسەتكەن (2021 جىلدىڭ 9 ايىمەن سالىستىرعاندا). ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتان سوڭ ءىجو ءوسىمى 3,6 پايىزدان باياۋلاعان. بۇل ءوز كەزەگىندە كوپتەگەن كەن ورىنىنىڭ جوسپارلى جوندەۋ جۇمىستارىنا جابىلۋى جانە كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمى بويىنشا مۇناي تاسىمالداۋداعى ىركىلىستەرگە بايلانىستى.
«سىرتقى قىسىمعا قاراماستان بيىل ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورىندا ءوسىم ساقتالدى. ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ الدىن الا باعالاۋى بويىنشا, قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنداعى ءوسىم (9 اي قورىتىندىسى بويىنشا) 1,9 پايىز بولدى. تاۋار وندىرىسىندەگى ءوسىم – 3,1 پايىز. قۇرىلىس سەكتورىندا دا وڭ ءوسۋ قارقىنى بايقالادى. اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ءوندىرۋ 6,1 پايىزعا ۇلعايدى.
«2022 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءىجو ءوسىمى 2,8 پايىز دەڭگەيىندە كۇتىلۋدە. ساۋدا سەرىكتەسىنىڭ (رەسەيدىڭ) ءىجو-ءنىڭ تومەندەۋى بولجانعاننان گورى تەرەڭ ەمەس دەپ كۇتىلەتىندىكتەن, بولجام 0,3 پايىزدىق پۋنكتكە ءوستى», دەپ جازادى ەادب.
اتالعان بانكتىڭ مالىمدەۋىنشە, ينفلياتسيا جوعارى قارقىنمەن وسۋدە. الەمدىك لوگيستيكالىق جۇيەدە جاڭا سىن-قاتەرلەردىڭ پايدا بولۋى جاھاندىق جەتكىزۋ تىزبەگىندەگى پروبلەمالاردىڭ شيەلەنىسۋىنە الىپ كەلەدى. جاڭا تاۋارلاردى جەتكىزۋ مارشرۋتتارى قالىپتاستىرۋدىڭ باستاپقى ساتىسىندا تۇر. جاھاندىق لوگيستيكالىق داعدارىس ۇزاققا سوزىلعان سيپاتقا يە بولدى. بۇل وندىرۋشىلەرگە قىسىمدى كۇشەيتەدى جانە ولاردىڭ شىعىندارىن تۇپكىلىكتى تۇتىنۋشىعا اۋىستىرۋعا ءماجبۇر ەتەدى. وسىعان بايلانىستى ازىق تۇلىكتىك ەمەس تاۋارلار باعاسى ءوسۋىنىڭ جەدەلدەۋى بايقالادى: 2022 جىلعى قازاندا 17,9 پايىزعا دەيىن, 2022 جىلعى قاڭتاردا 8,5 پايىزعا دەيىن.
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا ىشكى باعانىڭ تىم قاتتى كوتەرىلۋىنە – بەيرەزيدەنتتەر تاراپىنان تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە دەگەن سۇرانىستىڭ تىم جوعارى ءوسۋى, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق تاريفتەرىنىڭ كوتەرىلۋى جانە ءبىلىم بەرۋ اقىسىنىڭ قىمباتتاۋى ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە اسەر ەتتى. يمپورتتىق تاۋارلاردىڭ قىمباتتاۋى ىشكى نارىقتاعى ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ 2022 جىلى قورىتىندىسى بويىنشا 23,1 پايىزعا وسۋىنە الىپ كەلگەن.
«2022 جىلدىڭ قاڭتار-تامىزىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سىرتقى ساۋدا اينالىمى 36,3 پايىزعا ءوستى. ەكسپورتتىڭ قۇن كولەمى 50,6 پايىزعا ارتتى. بۇعان نەگىزىنەن مۇناي مەن گاز كوندەنساتىنىڭ تاسىمالى ۇلەس قوستى. از كولەمدە حيميا سالاسى, مەتاللۋرگيا, كولىك قۇراستىرۋ جانە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ دە ۇلەسى بار», دەيدى ەادب ساراپشىلارى.
بانك ماماندارىنىڭ باعالاۋىنشا, 2023 جىلى ەل ەكونوميكاسى 4,2 پايىزعا دەيىن وسەدى دەگەن بولجامعا نەگىز بولىپ وتىرعان باستى فاكتور – تەڭىز مۇناي كەن ورنىنداعى قۋاتتىلىقتىڭ ءوسۋى.
«ەكونوميكانى ارتاراپتاندىرۋعا, ەڭبەك نارىعىن قايتا قۇرۋعا جانە جەكە باستامانى دامىتۋعا باعىتتالعان قۇرىلىمدىق رەفورمالاردى ىسكە اسىرۋ وڭدەۋ سالالارى مەن قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنداعى ءوسۋ الەۋەتىن ارتتىرۋى مۇمكىن. وپەك+ كەلىسىمى شەڭبەرىندەگى مىندەتتەمەلەر جانە الەمدىك ەكونوميكانىڭ السىزدىگى 2023 جىلدىڭ باسىندا قازاقستاننىڭ ەكسپورتىن تەجەۋى مۇمكىن. سالىق-بيۋدجەت ساياساتى سىرتقى سەكتور تاراپىنان تۋىندايتىن جاعىمسىز اسەرلەردى جۇمسارتۋعا باعىتتالاتىن بولادى جانە جوعارى ينفلياتسيا جاعدايىندا ىشكى تۇتىنۋشىلىق سۇرانىسقا قولداۋ كورسەتەدى», دەپ بولجام جاسايدى.
ال ءىجو 2024 جىلى 4,4 پايىز دەڭگەيىندە وسەدى. بۇعان سەبەپ – تەڭىز مۇناي كەن ورنىنىڭ تولىق قۋاتتىلىقپەن جۇمىس ىستەي باستاۋى. سونىمەن قاتار ۇلتتىق بانك تاراپىنان بازالىق مولشەرلەمەنىڭ تومەندەتىلۋى دە نەسيە بەرۋگە تىڭ سەرپىن بەرىپ, ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى كۇشەيتۋگە ءتيىس.
