كەشە تۇسكە قاراي جالپى سانى 90 تۇرعىن ۇيدە جىلۋ جوقتىعى بەلگىلى بولدى. بۇل دولبار عانا. ناقتى توڭىپ وتىرعان باسپانالار سانى ودان دا كوپ, دەيدى حالىق. سەبەبى ىشكى قۇبىر جۇيەسى مەن كارىز قۇبىرلارى قاتىپ جاتقان ۇيلەردىڭ ەسەبىن جۇرگىزگەن ەشكىم جوق. الەۋمەتتىك جەلىدە قىسىمعا شىداماي جارىلىپ جاتقان جىلۋ باتارەيالارى مەن مۇز بولىپ قالعان كارىز جۇيەسىنىڭ جاعدايلارى تۇسىرىلگەن بەينەجازبالار قاپتاپ كەتتى. حالىق كەيبىر جەرلەردە تەگىن تاراتىلىپ جاتقان جىلىتقىشتار ءۇشىن كەزەككە تۇرىپ, ءبىرىن-ءبىرى تاپتاپ كەتۋگە بار. مۇنىڭ بارلىعى جەرگىلىكتى اكىم-قارالاردىڭ ەكىباستۇزدىقتاردى جىلىتۋ قۇرالدارىمەن جەتكىلىكتى قامتي الماي وتىرعانىن كورسەتەدى.
قىرسىق شالعاندا, سارسەنبىدەن بەيسەنبىگە قاراعان ءتۇنى جىلىتقىشتاردىڭ ەلەكتر جەلىسىنە كوپ قوسىلۋىنان شەشەمبەكوۆ پەن تورايعىروۆ كوشەلەرىنىڭ بويىندا كوپقاباتتى 8 ءۇي جارىقسىز قالدى. مۇنداعى پاتەرلەردىڭ تۇرعىندارى تۇندە ۋاقىتشا وزگە جەرلەرگە كوشىرىلىپ, كوپ ۇزاماي قۋات بەرىلدى. ايتسە دە, جالپى قالا بويىنشا قازىرگى ۋاقىتتا ەلەكتر قۋاتىنىڭ جەتىمسىزدىگى, ترانسفورماتورلار مەن پودستانسالارعا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ تىم كوبەيىپ كەتكەنى بايقالادى.
1 جەلتوقسان, تاڭەرتەڭگى ۋاقىتتا ەكىباستۇز جىلۋ-ەنەرگو ورتالىعىندا التى قازاندىق اگرەگاتى ءۇزىلىسسىز جۇمىس ىستەپ تۇرعانى, تاعى تورتەۋى رەزەرۆتە ەكەندىگى حابارلاندى. ءبىر قىزىعى, ءماشھۇر ءجۇسىپ كوشەسى بويىنداعى ەڭ سوڭعى اقاۋ قالپىنا كەلتىرىلىپ, ورتالىق ماگيسترالداعى وجپ-52 نىسانىنا ەكى بىردەي ىسىرما جاڭادان ورناتىلعانىنا قاراماستان, جىلۋ ورتالىعىنان كەلەتىن سۋدىڭ ىسىراپ مولشەرى ءبىر تۇندە 3-4 ەسەگە ءوسىپ كەتكەن. ىسىراپ بولىپ جاتقان سۋ 1 200 توننانى قۇرادى. بۇل – اپات ورىن العان ءتۇنى جوعالعان سۋدىڭ كولەمىمەن بىردەي.
– ورتالىق ماگيسترالداعى ەڭ سوڭعى جىرتىقتى جاماپ, جىلۋدى جىبەرە باستاعانىمىز سول ەدى, كۇتپەگەن جەردەن قيىندىققا ۇشىرادىق. جىلۋ ورتالىعى سۋدىڭ تىم كوپ شىعىن بولىپ جاتقانىن بايقادى. 1 جەلتوقسان كۇنى كاسىپورىن تۇنگى ۋاقىتتا امالسىزدان تۇتىنۋشىلاردىڭ كەيبىرىن ءماجبۇرلى تۇردە شەكتەپ, ىسىراپ بولعان سۋ كولەمىن 950 تونناعا تۇسىرە الدى. الايدا ول دا كوپ. بۇعان دەيىنگى 17 ءۇي سونىڭ سالدارىنان جىلۋعا قوسىلا المادى. ونىڭ ۇستىنە تاعى دا قوسىمشا تۇرعىن ۇيلەر جىلۋدان اجىراعانى تۋرالى اقپاراتتار تۇسۋدە. شامامەن جالپى سانى 90-داي تۇرعىن ۇيدە قازىر جىلۋ جوق. بۇل بولجامدى سان. بۇگىن تاڭەرتەڭنەن باستاپ بريگادالار ۇيلەردى ارالاۋعا شىقتى. بايقاعانىمىز سۋدىڭ كوپ مولشەردە ىسىراپ بولۋىنا پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرىنىڭ بەي-بەرەكەت ارەكەتى سەبەپ بولعان سىندى. ولار جىلۋ قۇبىرلارىنداعى سۋعا شلانگى جالعاپ, كارىز جۇيەسىنە تولاسسىز اعىزۋدا. وسىنىڭ سالدارىنان ستانسادا سۋ جەتىسپەۋشىلىگى ورىن السا, ال ۇيلەردىڭ كارىزدەرى سۋعا تولدى. ارتىنشا كارىز جۇيەلەرى اياز سالدارىنان مۇزعا اينالىپ, جاعدايدى ۋشىقتىرا تۇسۋدە. سوندىقتان ءالى دە بولسىن پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى مەن تۇرعىن ءۇي يەلەرىنەن ءوز بەتتەرىمەن جۇيەدەگى سۋدى اعىزباۋىن سۇرايمىز. ءبىزدىڭ بريگادالارىمىز ءار تۇرعىن ءۇي بويىنشا ماسەلەنى شەشۋگە تىرىسۋدا, – دەدى وبلىس اكىمىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ولەگ كرۋك.
ولەگ پاۆلوۆيچ بۇعان قوسا جىلۋ قۇبىرى قاتىپ قالعان ۇيلەر شۇعىل جەلىلەرگە حابارلاسىپ, بريگادالاردى شاقىرۋى كەرەك ەكەنىن ەسكە سالدى. كەلىسپەي جاسالعان ارەكەتتەردىڭ سالدارىنان جىلۋ جۇيەسىن رەتكە كەلتىرۋ اسا قيىنعا سوعىپ تۇر. جەكەلەگەن ازاماتتار قۇبىرلاردى وزدەرى قىزدىرىپ, جارىپ الۋى مۇمكىن. پاتەرلەردە نەمەسە جەرتولەلەردە جىلۋ قۇبىرلارىنىڭ جارىلۋى وسىنداي جۇيەسىزدىك سالدارىنان بولعان.
اپاتتى جويۋعا ارەكەتتەنىپ جاتقان بريگادالاردىڭ قازىر مىناداي الگوريتممەن جۇمىس ىستەپ جاتقانىن بايقاۋعا بولادى: اۋەلى ەنەرگيا كوزى – جىلۋ-ەنەرگو ورتالىعىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. ودان سوڭ قالاعا جىلۋ تاراتاتىن ماگيسترالدارداعى اقاۋلاردى تاۋىپ, قالپىنا كەلتىرۋ قاجەت. بۇل ەكى جۇيە ابدەن دۇرىستالعان سوڭ عانا تۇرعىن ۇيلەردەگى جاعدايدى رەتكە كەلتىرۋگە بارلىق كۇش جۇمىلدىرىلادى.
تۇرعىنداردىڭ كوبى كومەك بريگادالارىن كورە الماي الماي زار. پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى نەمقۇرايلىلىق تانىتىپ, كەيبىر ۇيلەردەگى قۇبىرلاردىڭ سۋىن اعىزباي كەتكەن. ماسەلەن, ءماشھۇر ءجۇسىپ كوشەسىندەگى بىرنەشە ءۇي سونىڭ زاردابىن تارتىپ وتىر. ادامدار ءوز كۇشتەرىمەن پاتەرارالىق قۇبىرلاردى كەسىپ, قايتادان ورناتۋعا تالپىنۋدا. قالادا جوندەۋ جۇرگىزەتىن جۇمىسشى كۇشىنىڭ جەتىسپەي تۇرعاندىعى بايقالادى. سانتەحنيكا, دانەكەرلەۋشى جانە ەلەكتريكتەردى ەمگە ىزدەسەڭ دە تاپپايسىڭ دەيدى قينالعان كوپشىلىك.
كوپتەگەن ازاماتتار سۋىق پاتەرلەرىن تاستاپ, تۋعان-تۋىستارى مەن تانىستارىنىڭ ءۇيىن جاعالاپ كەتكەن. وزگە قالالارعا بارىپ پانالاعاندار دا از ەمەس. كەشە كومىرلى شاھاردا پاتەر ۇرلىعى ورىن الدى دەگەن اقپاراتتى قۇلاعىمىز شالعان سوڭ ەكىباستۇز قالالىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باستىعى قايىرجان شاقارعاليەۆتان انىق-قانىعىن سۇرادىق. ول ۇرلىق فاكتىلەرىن راستامادى.
– سوڭعى بەس كۇندە پاتەر توناۋعا قاتىستى ەشبىر وقيعا تىركەلگەن جوق. بۇل تۇرعىنداردىڭ الاڭداۋشىلىعىنان تۋعان جاي اڭگىمە بولۋى مۇمكىن. پوليتسيانىڭ جەكە قۇرامى كۇشەيتىلگەن تارتىپتە جۇمىس ىستەۋدە. كەشە وبلىستىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتىنەن 30 ءتارتىپ ساقشىسى بىزگە كەلىپ قوسىلدى. ولار قوعامدىق ءتارتىپتى باقىلاۋعا جانە يەسىز ۇيلەردى باقىلاپ وتىرۋعا كومەكتەسەدى, – دەدى ول.
پاۆلودار وبلىسى,
ەكىباستۇز قالاسى
