ونەر • 09 قاراشا, 2022

اسقاق مۇسىندەر اۆتورى

630 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۋزەيىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى باقىتجان ابىشەۆتىڭ تۋعانىنا 75 جىل (1947-2017) تولۋىنا ارنالعان «ابىشەۆ الەمى» اتتى كورمە اشىلدى.

اسقاق مۇسىندەر اۆتورى

ءمۇسىنشى باقىتجان ابى­شەۆتىڭ شىعارماشىلىعى 1970-جىلدارى قازاقستان بەي­نەلەۋ ونەرىنە وزىندىك ۇلت­تىق مانەرىمەن ەندى. ونىڭ شى­عار­مالارىنىڭ قۇندىلى­عى, تۋىندىلارىنىڭ سيۋ­جەت­تىك مازمۇنىنىڭ اۋقىم­دى­لى­عىمەن, پلاستي­كا­لىق شە­شىم­دەر تابۋ­دا­عى شە­بەر­لىگى ءھام كەڭىس­تىكتە ءمۇ­سىن جاساۋداعى ەر­كىن­دىگى­مەن ەرەكشەلەنەدى. ەكس­پو­زيتسيادا اۆتوردىڭ 40-قا جۋىق مۇسىندىك تۋىندىلارى مەن ول سومداعان مونۋمەن­تالدى ەسكەرتكىشتەردىڭ فوتو­سۋرەتتەرى ۇسىنىلعان.

ستانوكتىق مۇسىننەن باسقا باقىتجان ابىشەۆ مونۋ­­مەنتالدى پلاستيكا سالا­­سىندا تىڭ ىزدەنىستەرگە باردى. قازاقستاننىڭ اي­شىق­تى قالالارىندا ورنا­تىلعان قازاق حالقىنىڭ ۇلى تۇل­عالارى مەن باتىرلارىنا ارنالعان قانشاما ەسكەرتكىشتەر شەبەردىڭ قاي­­تالانباس قولتاڭباسى. ولار­دىڭ اراسىندا: «جام­بىل جاباەۆ» (1996, الماتى), س.سەي­فۋللين (قاراعاندى), س.تورايعىروۆ (باياناۋىل), ماحامبەت وتەمىس ۇلى مەن يساتاي تايمان ۇلى (2003, اتىراۋ), ءاليا مولداعۇلوۆا (2004, اقتوبە. 2008, استانا. 2005, ماسكەۋ.) ت.ب. بار. ءمۇ­سىن­شىنىڭ تۋىندىلارى ءا.قاس­تەەۆتىڭ مۋزەي قورىندا, گەر­مانيا, شۆەيتساريا, رەسەي ەلدەرىنىڭ جەكە كوللەكتسيالارىندا ساقتاۋلى.

ابىشەۆ الەمىندە جىلقى وبرازى ايرىقشا ورىن الادى. ونىڭ «قۇلاگەر» (1986), «ۇران» (1986), «جاۋىنگەر» (1987) تۋىندىلارى قازاق حالقىنىڭ رۋحىن سەزدىرەتىن كۇردەلى ديناميكالىق قوز­عالىستا بەرىلگەن. ونەر يە­سىنىڭ ايەل وبرازىنداعى كومپوزيتسيالارىنىڭ كە­يىپ­كەرلەرى – ايەل-انا, وشاق­تىڭ قامقورشىسى, اتقا قونعان قايسار قىزدار كەي­پىندە. ب.ابىشەۆ ولاردىڭ بەي­نە­لەرىن سومداۋ ارقىلى ءوزىنىڭ سۇلۋلىق, ادامگەرشىلىك, رۋحاني تەكتىلىك تۋراسىنداعى تانىمىن پاش ەتەدى. اسى­رەسە «ۇماي» (1986), «كۇ­تۋ» (1985), «توميريس» (1994),  «ات­تىلى» (2004) دەپ اتال­عان تۋىن­دىلا­رى كوم­پو­زي­تسيالىق اۋەز­دىلىگىمەن باۋ­رايدى. سۋ­رەتكەر­دىڭ مۇ­سىن­دىك تۋىندى­لارىنىڭ كوبى قازاق تاريحىمەن, حالىق ءومىرى جانە سالت-داستۇرىمەن اس­تاسىپ جاتىر.

– باقىتجان ابىشەۆ – سانالى عۇمىرىن ونەرگە باعىشتاعان ساناۋلى دا­رىننىڭ بىرەگەيى. ءمۇسىن الە­­مىنىڭ قۇپياسىن شەبەر مەڭگەرگەن ول ونەردەگى تازا­لىقتى ءسۇيدى. «ابىشەۆ الەمى» اتتى كورمە ونەر جانكۇيەر­لەرىن ءمۇسىنشى جاساعان بەي­نەلەردىڭ ەرەكشە جانە باي الەمىنە ۇڭىلۋگە شاقىرادى, سول ارقىلى ناعىز ونەردىڭ سي­قىرىن سەزىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ونىڭ قالامىنان ورىلگەن ساۋلەتتى مۇسىندەر قازاق دالاسىنىڭ ايبارىن اسقاقتاتىپ تۇر. كورمە قا­راشا ايىنىڭ 19-نا دەيىن جالعاسادى, – دەيدى كورمە جەتەكشىسى لاۋرا ابىلداەۆا.

وت

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار