پرەزيدەنت بيىلعى 16 ناۋرىزداعى جولداۋىندا بەرگەن ۋادەلەرىن ناقتى ورىنداعانىن, وسىلايشا مەملەكەتتى دەموكراتيالىق باعىتتا العا باستاۋ كۋرسىن تاباندى جالعاستىرا بەرەتىنىن كورسەتتى. مەملەكەت پەن ازاماتتار اراسىنداعى سەنىم كرەديتىن پرەزيدەنتتىڭ ءوزى قالىپتاستىرىپ, اشىق ءارى ءادىل قوعام قۇرۋدىڭ قاراپايىم دا قاستەرلى قاعيداسىن ايقىنداپ بەردى.
ادام – باستى قۇندىلىق قاعيداسى. دەموكراتيالىق قوعامنىڭ باستى قۇندىلىعى – ادامنىڭ قۇقىعى, ونىڭ ەركىن ءوسىپ, دامۋى. اتا زاڭىمىزدىڭ العاشقى بابىنىڭ ءوزى «قازاقستاننىڭ ەڭ قىمبات قازىناسى – ادام جانە ادامنىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى» دەپ باستالادى. كونستيتۋتسيانىڭ ۇشتەن ءبىرىنىڭ وزگەرىپ, تاريحي رەفورما جاسالۋى ەلىمىزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ومىرىندە ۇلكەن بەتبۇرىس جاسالعانىن كورسەتەدى. باستىسى, مۇنىڭ ءبارى ادام ءۇشىن جاسالىپ وتىر.
ادىلدىك ءپرينتسيپى. ءال-فارابي «قايىرىمدى قالانىڭ وركەندەۋى ءۇشىن باستى تالاپتىڭ ءبىرى – ادىلدىك, بىرلىك پەن جاناشىرلىقتا» دەيدى. سوكراتتان بەرى قارايعى ويشىلداردىڭ ءسوز تۇجىرىم ءتۇيىنى مەملەكەتتىك باسقارۋدا ادىلدىك پەن جاريالىلىق بولۋى كەرەك ەكەنىن ايتىپ كەلەدى. ادىلەتتىلىك يدەياسى – ادىلەتتى قازاقستاننىڭ باستى ۇرانى. ەكونوميكانىڭ الەۋمەتتىك سالاعا باعىتتالۋى, الەۋمەتتىك ادىلدىك قاعيداسىنىڭ بەك ورناۋى ادىلەتتى قازاقستاننىڭ جاڭعىرعان جولى. پرەزيدەنت بۇگىنگى سوزىندە جەر جانە ونىڭ بايلىعى حالىققا تيەسىلى ەكەنىن, ۇلتتىق قوردا انا-مەن بالانىڭ ءوز ۇلەسى بار ەكەنىن شەگەلەپ كورسەتتى. بۇل دا ادىلدىك قاعيداتىنىڭ بۇگىنگى ومىردە ورىندالىپ وتىرعانىن ايعاقتايدى.
ازاماتتىق قوعام بەلسەندىلىگى. پرەزيدەنت ءوز سوزىندە ازاماتتاردىڭ قوعام ومىرىنە بەلسەنە ارالاسۋى كەرەكتىگىن ايتتى. پليۋراليزم, ءسوز ەركىندىگى, بيلىك تارماقتارىنىڭ تەڭ ءبولىنۋى – وسىنىڭ بارلىعى ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋىنا جول اشادى. ءال-فارابي سوزىمەن ساباقتاساق, ء«ار ادام – مەملەكەتتىڭ ءبىر بولشەگى, ال ساۋ دەنە سالاماتتى مۇشەلەردەن قۇرالادى». مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا ساي قوعامدىق بىرلەستىكتەر, ەرىكتىلىك, الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى زاڭ قابىلداندى. قوعامدىق كەڭەستەردىڭ ءارتۇرلى دەڭگەيىندە بەلسەندى ازاماتتار ەڭبەكتەنىپ, مەملەكەتتىك شەشىمدەردىڭ قابىلدانۋىنا تىكەلەي اتسالىسىپ ءجۇر.
جاستارعا اشىلعان جول. قول قويىلعان التى زاڭنىڭ اياسىندا جاستاردى قولداۋدىڭ ناقتى قادامى جاسالدى. جوعارىدا ايتىلعان ادىلدىك يدەياسى, جەڭ ۇشىنان جالعاسقان جەمقورلىقپەن كۇرەس الەم اياداي بولعان جاhاندانۋ داۋىرىندە ءوز ەلىندە, قۇقىقتىق قوعامدا باقىتتى ءومىر سۇرۋىنە نەگىز قالادى. باعامداساق, بۇل ۇلكەن قادام.
ينكليۋزيۆتى قوعام قۇرۋ. بۇل جاي ءسوز ەمەس. ەلدەردىڭ دامۋى تۋرالى زەرتتەپ جۇرگەن عالىمدار ەكستراكتيۆتى ەكونوميكانىڭ مەملەكەتتەردى قۇلدىراتىپ, ينكليۋزيۆتى, مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارى تۇگەل جۇمىس ىستەگەن ەل وسەتىنىن ناقتى دالەلدەگەن. مەملەكەت باسشىسى بارلىعىنا تەڭ مۇمكىندىك بەرەتىن قوعام قۇرۋدى باستادى, ەندەشە وعان ءۇن قوسۋ, اتسالىسۋ, مەملەكەتكە مەن نە بەرەم دەپ قيمىلداۋ – ۇلت بولىپ وركەندەۋىمىزدىڭ العىشارتى.
دارحان قىدىءرالى,
اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى
