سۋرەتتەردى تۇسىرگەن يۋري بەككەر
تۇرباي مۇراتبەكتىڭ العاشقى جەكە كورمەسى SÚR-AQ دەپ اتالىپتى. اۆتوردىڭ پايىمىنشا, بۇل اتاۋ بىرنەشە ماعىنانى بىلدىرسە كەرەك. «سۇر جانە اق تۇستەردىڭ قوسىندىسى ءبىزدىڭ سۇر ومىرىمىزگە اق بوياۋدى قوسۋ بولسا, ەكىنشى ماعىناسى تاعدىر جولىندا الدىمىزدان شىعاتىن جاۋابى جوق سۇراقتار» دەيدى سۋرەتشى. ساناعا سالماق سالعان سان الۋان ساۋالداردىڭ شەشىمىن ءوز كەيىپكەرلەرىنىڭ وبرازدارى ارقىلى كورسەتكىسى كەلەتىن ول, بايا-شايا تىرشىلىكتىڭ باتپاعىنا باتقىسى كەلمەي ادىلەت ىزدەگەن تازا كوڭىلدىڭ جانايقايىن بەيكۇنا جەتكىنشەكتىڭ جانارى ارقىلى بەرەدى. كەسكىندەمەدەگى بەينەلەر ءتىرى, ادامداردىڭ كوڭىل كۇيى, تابيعاتى شىنايى سەزىمدەرگە تولى.
ەكسپوزيتسياعا سۋرەتشىنىڭ وتىزعا جۋىق كەستەسى قويىلعان. ولار ءتۇرلى ءادىس-تاسىلدەردە, بىرقاتارى ارالاس تەحنيكادا, ال باسىم بولىگى مۇراتبەكتىڭ ينەمەن كەسكىندەمە جازۋدىڭ ءوزى ويلاپ تاپقان جاڭاشا اۆتورلىق تاسىلىندە ورىندالعان. كەستەلەنگەن تۋىندىلار بەينەلەۋ جانە ساندىك-قولدانبالى ونەردىڭ ەرەكشەلىكتەرىن بىرىكتىرە وتىرىپ, سۋرەتشىنىڭ نازىك كوركەمدىك تالعامى مەن جوعارى شەبەرلىگىن پاش ەتەدى.

– تۋعان اپكەم ايجان ونەرىمە كوپ اسەر ەتتى. ول توقىما ءبولىمىنىڭ كاسىبي مامانى, ايگىلى راۋشان بازارباەۆانىڭ شاكىرتى. ونىڭ شىعارماشىلىعىن كورىپ ءوستىم, جىپتەردى الۋان تۇستەرگە بوياۋعا, ولاردى وراۋعا كوپ كومەكتەستىم. شىعارماشىلىق جولىمدى ساندىك ونەر مەن گرافيكادان باستاعانىممەن, كەسكىندەمە جانىما ءبارىبىر جاقىن بولدى. بۇگىنگى شىعارماشىلىق جۇمىستارىم كەستە مەن كەسكىندەمەنىڭ بىرىگۋىنەن تۋىنداعان. ءومىردىڭ ءار ءساتىن ارايعا بولەيتىن قۋاتتى كۇش – مەيىرىم مەن ماحاببات. ادامداردىڭ بولمىسىنان سونى ىزدەيمىن, – دەيدى تۇرباي مۇراتبەك.
وزەگى ەجەلگى وركەنيەتپەن قابىسىپ جاتقان كەستە تىگۋ ونەرى جاڭا سيپاتتا دامىپ, سالتتىق-ميستيكالىق مانمەن قاتار كورەرمەنگە ەستەتيكالىق اسەر سىيلايتىن ايرىقشا جانر رەتىندە قالىپتاستى. مۇراتبەك كەستە تىگۋدى تەك قولونەر دەپ اتاۋ جەتكىلىكسىز, بۇل ادامزاتتى تۇرلەندىرەتىن, قۋانىش پەن شاتتىق سىيلايتىن سيقىر دەپ سانايدى. ونىڭ قولتاڭباسىنا زەر سالعان ونەرتانۋشىلار دا وسى ويدى قۋاتتايدى.
ء«اربىر كەستەلەنگەن تۋىندى ينتەرەرگە ءسان بەرۋشى قۇرال عانا ەمەس, قانداي دا ءبىر شاعىن وقيعا نەمەسە سۋرەتشى ءومىرىنىڭ كورىنىسى. وسى ورايدا اۆتور ءوزىنىڭ رۋحاني الەمىنە ءتان, گارمونيا مەن جىلۋلىققا تولى وتباسى, بالالار, تابيعات الەمى («كيە», «ۇيا», «سامعاۋ», «كيەلى اعاش») جانە كۇندەلىكتى تىنىش ءومىر («كىر», «باقتاشى بالا») سيۋجەتتەرىنە قۇرالعان كۇردەلى كومپوزيتسيالاردى جاسايدى. «بالمۇزداق», «باستاۋ», «جاڭالىق», «شوبەرە» جانە «تاڭ» تۋىندىلارى جۇمىستى ورىنداۋداعى دالدىگىمەن جانە زەرگەرلىك ۇقىپتىلىعىمەن تاڭعالدىرادى, ءتىپتى قانشالىقتى جاقىن قاراساڭ دا, تىگىس ىزدەرىن بايقاي المايسىڭ. بەينەبىر ءتۇرلى ءتۇستى جىپتەرمەن ەمەس, بوياۋلارمەن سالىنعان سەكىلدى اسەر قالدىرادى», دەيدى كورمە جەتەكشىسى, ونەرتانۋشى سامال مامىتوۆا.

ايتا كەتەيىك, تۇرباي مۇراتبەك 1986 جىلى الماتى قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. 2006 جىلى و.تاڭسىقباەۆ اتىنداعى الماتى ساندىك-قولدانبالى ونەر كوللەدجىن, 2011 جىلى ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىن ءتامامدادى. 2012-2016 جىلدارى تۇركيانىڭ انكارا قالاسىندا گازي ۋنيۆەرسيتەتىندە تاعىلىمدامادان وتكەن. 2021 جىلى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «ستانوكتى كەسكىندەمە» ماماندىعى بويىنشا ماگيستراتۋراسىن ءبىتىردى. 2009 جىلدان بەرى رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق كورمەلەرگە قاتىسىپ ءجۇر. بىرنەشە وقۋ قۇرالدارىنىڭ اۆتورى. ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۋزەيىندە سالتانات قۇرعان كورمە قاراشا ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسادى.
الماتى