مانشۇك مامەتوۆانىڭ جاسىنداي جارق ەتكەن 21 جىلدىق عۇمىرى تراگەدياعا تولى. بۇرىن, كەڭەس كەزىندە سوۆەتتىك وتانىن قورعاپ قۇربان بولعان باتىر ەكەندىگى باسا ايتىلىپ, جەكە باسىنىڭ تالايلى تاعدىرى مۇلدەم قوزعالمادى. تاۋەلسىزدىك تاڭى اتقان سوڭ, الاش ارىستارى اقتالعان سوڭ عانا كوپ ءجايتتى تۇسىندىك. مانشۇكتىڭ «حالىق جاۋى» اتانىپ, جازىقسىز ۇستالىپ كەتكەن اكەسى احمەت مامىت ۇلىن قۇتقارۋ ءۇشىن دە سوعىسقا سۇرانعانى بەلگىلى بولدى. ستاليندىك رەپرەسسيانىڭ سۇرقيالىعى سونداي, قانشاما ارىستى اتىپ تاستاعانىمەن قويماي, ول اقپاراتتى جاسىرىپ باقتى...
بۇگىندە ورالدا مانشۇك مامەتوۆانىڭ مەموريالدىق مۋزەيى جۇمىس ىستەيدى. ءدال وسى عيماراتتا 1932-1934 جىلدارى احمەت مامەتوۆ وتباسىمەن تۇرعان. ء«ۇش باتىر قىز» مەموريالدىق كەشەنىندە مانشۇك, ءاليا جانە حيۋاز يىق تىرەستىرىپ قاتار تۇر. وڭىردە باتىر قىزدى ۇلىقتاۋ شارالارى جاس ۇرپاققا پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ جۇمىسىمەن قوسا ءورىلىپ, جۇيەلى اتقارىلىپ جاتىر.
مانشۇك مامەتوۆانىڭ عاسىرلىق تويىن اتاپ وتۋگە الماتىدان باتىر قىزدىڭ نەمەرە تۋىسى مامەتوۆا شولپان قاناتقىزى مەن ونىڭ ۇلى رۋسلان كەڭەس ۇلى, الاش قايراتكەرى عابدولحاكىم بوكەيحانوۆتىڭ جيەنى, بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى شولپاناي امانجولوۆا, جازۋشى-زەرتتەۋشى, جاقىندا عانا جارىق كورگەن «قاھارماندىق اناتومياسى. مانشۇكتىڭ ءمالىمسىز مايدانى» كىتابىنىڭ اۆتورى ماقسات ءتاج-مۇرات ارنايى كەلدى. مەرەيتويلىق شارالاردى باتىس قازاقستان وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى ۇيلەستىرىپ, ءماندى دە ماعىنالى وتكىزدى.
- بيىل قازاقتىڭ باتىر قىزى مانشۇك مامەتوۆانىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولىپ وتىر. سۇراپىل سوعىس جىلدارىندا ەرلەرمەن بىردەي ەرلىك كورسەتكەن باتىر قىزداردىڭ ەسىمدەرى ەل ەسىندە. ءوز ەلى ءۇشىن, الاش قايراتكەرى رەتىندە جازىقسىز سوتتالىپ, كەيىن اتىلعان ءوز اكەسىن اقتاۋ ءۇشىن مايدانعا اتتانعان قاھارمان قىز نەبارى 21 جاسىندا قازا تاپتى. 21 جاس – سۇيىكتى جار, اياۋلى انا بولۋعا دا ۇلگەرمەگەن جاس قوي. 1958 جىلى اكەسىنىڭ اقتالعانىن كورمەي كەتتى مانشۇك اپامىز. ءبىز وسىنداي باتىر قىزدارىمىزدىڭ الدىندا ارقاشان باس يەمىز. ولاردى ماقتانىشپەن ايتامىز. ەلىمىزدىڭ جاسامپاز رۋحى بيىك بولسىن! – دەدى ء«ۇش باتىر قىز» مونۋمەنتىنە گۇل شوعىن قويعان باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى عالي ەسقاليەۆ.
ەسكەرتكىش باسىندا جينالىپ, ەستەلىك ايتىلعان شارادان كەيىن «اتامەكەن» ونەر ورداسىندا «قاھارمان قىزى قازاقتىڭ» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى.
- قازاق حالقى ءوزىنىڭ ارداقتى ەرلەرىن, اياۋلى قىزدارىن ارقاشاندا قۇرمەتتەي بىلەدى. ءتىرى بولسا, مانشۇك 100-گە تولار ەدى دەيمىز. بىراق مانشۇككە سول 100 جىلدىڭ بەستەن ءبىر بولىگىنىڭ عانا عۇمىرى بەرىلىپتى. سول از عانا عۇمىرىندا وتانىن الەمگە تانىتىپ, ەسىمىن تاريحقا جازىپ كەتتى, - دەدى جيىندا مانشۇكتىڭ نەمەرە ءسىڭلىسى شولپان مامەتوۆا تولقىپ تۇرىپ.
عىلىمي كونفەرەنتسياعا باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى باقىتجان نارىمبەتوۆ, ولكەتانۋشى, ەڭبەك ارداگەرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى, «قۇرمەت» بەلگىسى وردەنىنىڭ جانە «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالىنىڭ يەگەرى جايساڭ اقباي, ايتىسكەر اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ۇزدىگى, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن مەدالىنىڭ» يەگەرى داريعا مۇشتانوۆا قاتىستى. ماسكەۋ حالىقارالىق قاتىناستار ينستيتۋتىنىڭ دوتسەنتى, رەسەي اسكەري عىلىمدار اكادەمياسىنىڭ ديرەكتورى الەكساندر ۋجانوۆ ونلاين قاتىسىپ, بايانداما جاسادى. سونداي-اق الماتى قالاسىنان تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, لوگيستيكا جانە كولىك اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى كەڭەس ءجۇسىپوۆ, باتىس قازاقستان وبلىستىق حان ورداسى تاريحي-مəدەني, ارحيتەكتۋرالىق-ەتنوگرفيالىق مۋزەي قورىعى ديرەكتورى عايسا ماحيموۆ بايانداما جاسادى. كونفەرەنتسيا بارىسىندا ادەبيەتتانۋشى-عالىم, ەسسەيست جازۋشى ماقسات ءتاج-مۇرات «نەيزۆەستنايا ۆوينا مانشۋك» كىتابىن تانىستىردى. جيىن سوڭىندا ءجارىسسوز ءوتىپ, قاتىسۋشىلار ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. كونفەرەنتسيانىڭ سوڭىندا قارار قابىلداندى.
باتىس قازاقستان وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى ۇيىمداستىرعان حالىقارالىق كونفەرەنتسيانىڭ قوناقتارى حاديشا بوكەەۆا اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترىندا «مانشۇك» سپەكتاكلىن تاماشالادى.
