2035 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداما ازىرلەندى
ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اقشولاقوۆتىڭ حابارلاۋىنشا, قازىر ەلىمىزدە ءبىرتۇتاس ەلەكتر قۋاتى جۇيەسى تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى. بيىل 16 قازانداعى جاعداي بويىنشا ەكسپورتتى ەسكەرە وتىرىپ, ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ 86,9 ملرد كۆت ساعاتتى قۇرادى. بۇل بىلتىرعى ۇقساس كەزەڭدەگى كورسەتكىشتەن 1,4%-عا تومەن.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, تۇتىنۋدىڭ تومەندەۋى كوبىنە تسيفرلىق ماينينگ بويىنشا زاڭسىز قىزمەتتى جۇزەگە اسىرعان تۇلعالاردى انىقتاۋعا قاتىستى جۇرگىزىلگەن جۇمىستارمەن بايلانىستى. وسىعان وراي ەنەرگيا جۇيەسىنىڭ وتكەن جىلدارداعى جۇمىس ديناميكاسىن ەسكەرە وتىرىپ, ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ باعالاۋى نەگىزىندە 2022-2023 كۇزگى-قىسقى كەزەڭدە ەنەرگيا جۇيەسىندەگى ەڭ جوعارى جۇكتەمە شامامەن 16,1 گۆت-تى قۇرايدى دەپ كۇتىلۋدە.
وڭىرلەردە جىلىتۋ ماۋسىمى باستالدى. ەنەرگيا ءوندىرۋشى جانە بەرۋشى ۇيىمداردىڭ دايىندىعى 95%-دى قۇرايدى. قۋات كوزدەرىنىڭ قويمالارىندا 4,1 ملن توننا كومىر جانە 81 مىڭ توننا مازۋت جيناقتالعان. بۇل بەكىتىلگەن نورمالارعا سايكەس كەلەدى. ەنەرگيا ءوندىرۋشى جانە بەرۋشى ۇيىمدارعا كۇزگى-قىسقى كەزەڭدەگى جۇمىسقا ازىرلىك پاسپورتتارىن بەرۋ راسىمدەرى اياقتالدى. ناتيجەسىندە, ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمدارعا 95 پاسپورت, ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمدارعا 66 پاسپورت بەرىلدى.
مينيستر ۆەدومستۆونىڭ ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىن دامىتۋدىڭ 2035 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىن دايىنداعانىن اتاپ ءوتتى. ونى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن بىرقاتار جۇيەلى شارا قابىلداۋ تالاپ ەتىلەدى. «بىرىنشىدەن, ەلەكتر ەنەرگياسىن ورتالىقتاندىرىلعان ساتىپ الۋ-ساتۋ نەگىزىندە جۇمىس ىستەۋدىڭ جاڭا مودەلىنە كوشۋ ارقىلى ەلەكتر ەنەرگياسى نارىعىن رەفورمالاۋ قاجەت», دەدى ب.اقشولاقوۆ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسىن ەنگىزۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە گەنەراتسيالاۋ سەكتورىندا ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋعا, ينۆەستيتسيالاردى جۇمساۋدىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە مەملەكەت تاراپىنان باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان شارالار توپتاماسى دايىندالدى. الداعى ەنەرگەتيكالىق اۋىسۋ شەڭبەرىندە «تازا كومىر» تەحنولوگيالارى, جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا, زاماناۋي گاز جانە اتوم گەنەراتسياسى, Smart Grid زياتكەرلىك جۇيەسىن قولدانا وتىرىپ, ESG قاعيداتتارى نەگىزىندە دامىتۋ جونىندەگى شارالار ازىرلەندى.
«بۇل شارالار مينيسترلىك ازىرلەگەن ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالاسىن دامىتۋدىڭ 2035 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى شەڭبەرىندە كوزدەلگەن. تۇجىرىمدامانى مينيسترلىك قازان ايىندا مەملەكەتتىك ورگاندارمەن كەلىسۋ قورىتىندىلارى بويىنشا ۇكىمەت قاراۋىنا ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر», دەدى ب.اقشولاقوۆ.
گەنەراتسيالايتىن قۋاتتاردىڭ توزۋىن 15%-عا تومەندەتۋ ماقساتىندا 2035 جىلعا قاراي ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» جاڭا تاريفتىك ساياساتىنا كوشۋ اياسىندا تاريف بەلگىلەۋ تاسىلدەرىن ترانسفورماتسيالاۋ تالاپ ەتىلەدى. بۇل جىل سايىنعى ينۆەستيتسيالار كولەمىن 3 ەسەگە ارتتىرۋدى تالاپ ەتەدى. ۆەدومستۆو ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ مەنشىك يەلەرىنىڭ ءرولىن كۇشەيتۋدى قامتاماسىز ەتۋدى ورىندى دەپ سانايدى. ماسەلەن, ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە ءوز قاراجاتىن سالۋ بويىنشا شارالار بەلگىلەنەدى. بۇدان باسقا, جوبالاردى ىرىكتەۋ كەزىندە نىسانالى كورسەتكىشتەر مەن ءىس-شارالاردى, ونىڭ ىشىندە نەگىزگى جابدىقتىڭ توزۋىن, وتىننىڭ ۇلەستىك شىعىنىن ازايتۋ, ەكولوگيالىق كورسەتكىشتەردى جاقسارتۋ جونىندەگى ءىس-شارالاردى بەلگىلەۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق سۋبەكتىلەردىڭ جاريا تىڭداۋلار جانە اشىق ساتىپ الۋلار وتكىزۋى ارقىلى ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ قاراجاتىن پايدالانۋدىڭ اشىقتىعى قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇل رەتتە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەزەڭىندە ۋاكىلەتتى ورگان تاراپىنان ساپا باقىلانادى.
«بۇگىنگى تاڭدا ەلەكتر قۋاتى نارىعى اياسىندا سالاعا سالىنعان ينۆەستيتسيالاردى قايتارۋعا جۇمسالاتىن قاراجات كولەمىنە ليميت بەلگىلەندى. قازىرگى ليميت 32 ملرد تەڭگەگە تەڭ جانە 100 ملرد تەڭگەگە ۇلعايتۋدى تالاپ ەتەدى», دەدى ب.اقشولاقوۆ.
كومىر – ارزان قۋات كوزى
ينۆەستيتسيالار اعىنىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ەلەكتر قۋاتى نارىعىنداعى قولدانىستاعى ءتاريفتى ايىنا 1 مۆت ءۇشىن قازىرگى 590 مىڭ تەڭگەدەن 885 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتۋ قاجەت.
ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەلەكتر ەنەرگياسىنا ورتا مەرزىمدى قاجەتتىلىكتى جابۋ ءۇشىن گەنەراتسيا سەكتورىنداعى بىرقاتار جوبا پىسىقتالىپ جاتقانىن حابارلادى. جۇمىس ىستەپ تۇرعان ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردى قالپىنا كەلتىرۋ جانە كەڭەيتۋ جونىندەگى جۇمىس شەڭبەرىندە شامامەن 2,3 گۆت-تى ەنگىزۋ قوسىمشا قامتاماسىز ەتىلەدى. اتالعان جوبالاردىڭ باسىم بولىگى – شامامەن 2,3 گۆت كومىر گەنەراتسياسىن ەنگىزۋدى كوزدەيدى.
«كومىردىڭ قولجەتىمدىلىگى جانە دامىعان كولىك ينفراقۇرىلىمى كومىر ءوندىرۋدىڭ سەنىمدىلىگىن جانە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ تومەن قۇنىن انىقتايدى. بۇل – ەكونوميكانىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ نەگىزى», دەدى ب.اقشولاقوۆ.
وسى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالار, ونىڭ ىشىندە «تازا كومىر» تەحنولوگيالارى ء(تۇتىن گازدارىن ءسۇزۋدىڭ وزىق جۇيەلەرى, كومىرقىشقىل گازىن ۇستاۋ تەحنولوگيالارى, كومىردى تسيكلىشىلىك گازداندىرۋ جانە ت.ب.) قولدانىلادى.
مينيستر ەلىمىزدەگى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن (جەك) دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى باياندادى. «بۇگىندە ەلدە جيىنتىق قۋاتى شامامەن 2 300 مۆت بولاتىن 140-تان استام جەك وبەكتىسى جۇمىس ىستەيدى, ەلەكتر ەنەرگياسىن جالپى وندىرۋدەگى جەك ۇلەسى 3,7%-دى قۇرايدى. جەك سەكتورىنا تارتىلعان ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى كولەمى 1 ترلن تەڭگەدەن استام», دەدى ب.اقشولاقوۆ.
وسى جىلى جەك-تەن الىنعان ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ كولەمى 4,5 ملرد كۆت/ساع نەمەسە ءوندىرىستىڭ جالپى كولەمىنىڭ 4%-ى كولەمىندە بولجانادى. بۇل رەتتە قارجى-ەسەپ ايىرىسۋ ورتالىعىمەن قول قويىلعان شارتتار شەڭبەرىندە 3 جىل ىشىندە جيىنتىق قۋاتى 850 مۆت-تان اساتىن 48 جەك وبەكتىسىن قوسىمشا ەنگىزۋ جوسپارلانعان.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى اياسىندا جەك وبەكتىلەرىن سالۋ بويىنشا اۋقىمدى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا باستاما جاساعان فرانتسيا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, ساۋد ارابياسى كومپانيالارىمەن كەلىسسوزدەر جالعاسادى. بۇل كومپانيالار ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قۇنىن قازىرگى اۋكتسيوندىق باعادان تومەن ساتۋدى ۇسىنادى جانە جەكە كەلىسىمدەر جاساۋدى سۇرايدى.
«نىسانالى ينديكاتورلارعا سايكەس 2025 جىلعا قاراي ەلەكتر ەنەرگياسىن جالپى وندىرۋدەگى جەك ۇلەسى 6%-عا تەڭ بولۋعا ءتيىس. وسى ينديكاتورعا قول جەتكىزۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ شەڭبەرىندە قاراشا ايىندا جيىنتىق قۋاتى 690 مۆت جەك جوبالارى بويىنشا اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىق وتكىزۋ جوسپارلانعان», دەدى ب.اقشولاقوۆ.
«سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق باسقارما توراعاسى الماسادام ساتقاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرىمگە سايكەس 2035 جىلعا قاراي ەلەكتر قۋاتىنا قاجەتتىلىك شامامەن 27 گۆت دەڭگەيىندە بولماق.
«قازىر قازاقستانداعى ستانسالاردىڭ قۋاتى 16 200 مۆت قۇرايدى. 2035 جىلعا قاراي شامامەن 17 گۆت جاڭا بازالىق, يكەمدى جانە جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا قۋاتتارىن سالۋ قاجەت. ونىڭ شامامەن 11 گۆت-ىن قور جۇزەگە اسىرادى», دەدى ا.ساتقاليەۆ.
ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
زياندى زاتتاردى ازايتادى
بۇگىندە «سامۇرىق-قازىنا» قورى ەنەرگەتيكا سالاسىندا 6 باسىم جوبانى ىسكە اسىرا باستادى. قۇنى 1,2 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن جوبالار 2023 جىلعا دەيىن ورىندالادى. «باسىم جوبالار اياسىندا جالپى سوماسى 9 ترلن تەڭگەدەن اساتىن 14 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋدىڭ ۇزاق ۋاقىتىن ەسكەرە وتىرىپ, جاقىن ارادا كومىر وندىرەتىن جاڭا قوندىرعىلاردى سالۋ قاجەت بولادى. ەكىباستۇزدا قۋاتى شامامەن 1 200 مۆت بولاتىن جاڭا گرەس سالۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر», دەدى ا.ساتقاليەۆ.
قور باسشىسى الماتىنىڭ ەكىنشى جىلۋ ەلەكتر ستانساسىندا 600 مۆت بۋ-گاز قوندىرعىسىن سالۋ جوباسى بويىنشا قارجىلاندىرۋ ماقۇلدانعانىن اتاپ ءوتتى. وسى ايدا اشىق تەندەر وتكىزىلەدى. سونداي-اق ءۇشىنشى جىلۋ ەلەكتر ستانساسىندا 450 مۆت بۋ-گاز قوندىرعىسىن سالۋ اۋكتسيوندىق ساۋدا-ساتتىق مەحانيزمى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. اۋكتسيون الداعى جەلتوقسان ايىندا وتەدى. 1-جەو 250 مۆت بۋ-گاز قوندىرعىسىن سالۋ بويىنشا «سامۇرىق-قازىنا» قورى ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىمەن جوبانى ىسكە اسىرۋ مەن قارجىلاندىرۋ تەتىگىن الماتى ەنەرگەتيكالىق كەشەنىن گازداندىرۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا گاز ينفراقۇرىلىمىن سالۋ ماسەلەلەرى پىسىقتالۋدا.
پرەمەر-مينيستر ەل ەكونوميكاسىنىڭ ورنىقتى دامۋى ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ تۇراقتى جۇمىسىنا تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. قازىر ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى ءۇشىن كۇردەلى جاعداي قالىپتاستى. «ەكونوميكاعا قوسىمشا قۋات كوزدەرى قاجەت. سونداي-اق بۇل سالانىڭ كليماتقا تەرىس اسەرىن ازايتۋ دا وڭاي بولىپ تۇرعان جوق. بۇل – جاھاندىق ديلەمما, ونىڭ ەكى جاققا دا ءتيىمدى بالانسىن تابۋ كەرەك», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
بۇگىندە وندىرىلەتىن ەنەرگيانىڭ 80%-دان استامى كومىر مەن مۇناي سەكىلدى قازبا وتىندارىنان الىنىپ وتىر.
«الداعى ۋاقىتتا بۇل سالادا ايتارلىقتاي وزگەرىس بولا قويماۋى دا مۇمكىن. دەگەنمەن كومىرقىشقىل گازىن اۋاعا جىبەرمەي ۇستاپ قالۋ جانە ونى كادەگە جاراتۋ, اتموسفەراعا شىعاتىن زياندى قالدىقتاردى ازايتۋ ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. ءبىز ەكولوگيالىق بالانستى ساقتاۋعا, جاسىل جەلەكتى, ورمان القاپتارىن كوبەيتۋگە بارىنشا كوڭىل بولەمىز», دەدى پرەمەر-مينيستر.
سونداي-اق ول ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ ماسەلەسىن دە شەشۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. مىسالى, وڭىرلەردە ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ توزۋى شامامەن 65%-دى قۇرايدى. جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنداعى جابدىقتاردىڭ توزۋ دەڭگەيى دە وسىنداي. كەيبىر قالالاردا بۇل كورسەتكىش ءتىپتى 80%-دى قۇرايدى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, ەلەكتر ستانسالارى مەن قازاندىقتاردىڭ جابدىقتارىن جاڭارتىپ, جەلىلەردى رەكونسترۋكتسيالاۋ قاجەت. سونىمەن قاتار ەكونوميكانىڭ تۇراقتى ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 2035 جىلعا قاراي 10 گۆت-تان استام جاڭا ەنەرگيا قۋاتى قاجەت بولادى.
«الدا كۇردەلى مىندەتتەر تۇر. وعان بىزدە جەتكىلىكتى رەسۋرس بار. اتاپ ايتقاندا, جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكانى دامىتۋعا جارايتىن قاجەتتى جەر اۋماعى, قازبا بايلىعىنىڭ مول قورى, اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ جونىندەگى جوسپارىمىز بار», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
پرەمەر-مينيستر كورشى ەلدەردىڭ ەنەرگيا جۇيەسى ارقىلى قۋاتتى تۇراقتى تۇردە جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋدى, ەڭ كوپ سالماق تۇسەتىن ماۋسىمدىق كەزەڭدەردە قاجەتتى مانەۆرلىك قۋاتتاردى ۇلعايتۋ شارالارىن قابىلداۋدى, سونداي-اق قازان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن ۇكىمەتتىڭ قاراۋىنا «ينۆەستيتسيا ورنىنا تاريف» ساياساتىن ىسكە اسىرۋدىڭ ناقتى مەحانيزمىن ۇسىنۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنە كومىر جاعاتىن ەلەكتر ستانسالارىنان زياندى زاتتاردى ازايتۋ جانە ونى كادەگە جاراتۋ تەحنولوگيالارىن ازىرلەپ, قولدانىسقا ەنگىزۋ تاپسىرىلدى.
داعدارىس ورتالىقتارى كوبەيەدى
ۇكىمەت وتىرىسىندا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
ىشكى ىستەر ءمينيسترى مارات احمەتجانوۆ بيىل پوليتسياعا تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق تۋرالى 100 مىڭعا جۋىق سيگنال تۇسكەنىن باياندادى. ولاردىڭ كوبى شىمكەنت, استانا, الماتى, سونداي-اق قاراعاندى, پاۆلودار جانە قوستاناي وبلىستارىنا تيەسىلى. جالپى, وتباسىلىق-تۇرمىستىق نەگىزدە 668 قىلمىس جاسالدى, جانجال شىعارۋشىلارعا قاتىستى 35 مىڭ اكىمشىلىك حاتتاما جاسالدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ۆەدومستۆو تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ بويىنشا شارالار ازىرلەدى. ونىڭ قاتارىندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتار بويىنشا ءوتىنىش قابىلداۋدان ولاردى انىقتاۋعا كوشۋ, تاراپتاردى تاتۋلاستىرۋ راسىمىنە قويىلاتىن تالاپتاردى قاتاڭداتۋ جانە وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالاداعى قۇقىق بۇزۋشىلىق ءۇشىن جازانى كۇشەيتۋ بار.
ارنايى داعدارىس ورتالىقتارىنىڭ جۇمىسى تۋرالى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا, وتباسىن قولداۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتى تۋرالى اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى, وڭىرلەردەگى احۋال تۋرالى شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى مۇرات ايتەنوۆ پەن پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ باياندادى.
بايانداماشىلاردى تىڭداعان پرەمەر-مينيستر تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ماسەلەسىن كەشەندى تۇردە شەشۋ قاجەتتىگىن ايتتى. بۇل ورايدا بارلىق قادام مەن جاڭا ءتاسىلدى, اسىرەسە, زاڭنامالىق سيپاتتاعى شارالاردى الدىمەن قوعامنىڭ تالقىسىنا سالۋ قاجەت. بۇل تۇرعىدا مەملەكەتتىك ورگاندار, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جانە ساراپشىلاردىڭ بىرىڭعاي ۇستانىمى قاجەت. «قوعامدا وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا توزبەۋ اتموسفەراسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك جەلى مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن كەڭىنەن پايدالانۋ قاجەت. زورلىق-زومبىلىقتان زارداپ شەككەن ادامداردى وڭالتۋ ماسەلەسىنە كوڭىل ءبولۋ كەرەك. ولارعا مەديتسينالىق قانا ەمەس, بىلىكتى مامانداردىڭ پسيحولوگيالىق, قۇقىقتىق كومەگى دە قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر وڭىرلەردە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا توزبەۋ جانە وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ بويىنشا اقپاراتتىق ناۋقان جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. «وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى بالالاردىڭ بويىنا وتباسىنا قۇرمەت جانە ۇيدەگى ءتارتىپ ەرەجەلەرىن ءسىڭىرۋ ءۇشىن «مەكتەپ ساعاتىن» ويلاستىرۋعا ءتيىس», دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
ۇكىمەت باسشىسى تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارىنا ارنالعان داعدارىس جانە ۋاقىتشا بەيىمدەۋ ورتالىقتارىن, ماجبۇرلەپ ەمدەۋگە ارنالعان ناركولوگيالىق مەكەمەلەر جەلىسىن كەڭەيتۋ شارالارىن قابىلداۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. مەملەكەتتىڭ كومەگىنە مۇقتاج, تۇرمىسى ناشار وتباسىلاردى مەديتسينالىق-الەۋمەتتىك ەسەپكە الۋدىڭ ۇلگىلىك قاعيدالارىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
«اكىمدىكتەرمەن بىرگە تاۋەكەل توبىنداعى وتباسىلاردى انىقتاپ, ولارمەن ارنايى پروفيلاكتيكالىق جۇمىس جۇرگىزۋ ءۇشىن وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسىنىڭ دەرەكتەرىن تالداۋ قاجەت», دەدى ءا.سمايىلوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى ماجبۇرلەپ ەمدەۋگە جىبەرۋ راسىمدەرىن جەڭىلدەتۋ, حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, قۇقىق بۇزۋشىلارعا پسيحولوگيالىق تەراپيا شارالارىن قولدانۋ بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەۋ, سونداي-اق تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى قاتاڭداتۋ بويىنشا تۇزەتۋلەر ازىرلەۋ اياسىندا حالىق اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى تاپسىردى.
