كەدەندەگى كەدەرگىلەردى شەكتەيتىن كەز كەلدى

ءماجىلىس توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن وتكەن پالاتانىڭ كەشەگى وتىرىسىندا ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق باقىلاۋ جانە وسىمدىكتەر كارانتينى بويىنشا باقىلاۋ فۋنكتسيالارىن كەدەن ورگاندارىنا بەرۋ ماسەلەسى قارالدى. سونداي-اق, دەپۋتاتتار تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى, بيۋدجەت زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ جانە كاسىپتىك وداقتار تۋرالى زاڭدىق قۇجاتتاردى تالقىعا سالدى. كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان «قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنا­ما­لىق اكتىلەرىنە كەدەن وداعىنىڭ كەدەن­دىك شەكاراسى ارقىلى اۆتوموبيل ءوت­كىزۋ پۋنكتتەرىندە ۆەتەريناريالىق-سانيتاريالىق باقىلاۋ جانە وسىمدىكتەر كارانتينى بويىنشا باقىلاۋ فۋنكتسيالارىن كەدەن ورگاندارىنا بەرۋ ماسەلەسى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقى­لىمدا قولداۋ تاپتى. زاڭدىق قۇجات «شەكارالاردا جۇك­تەرگە باقىلاۋدى جۇرگىزۋ شارتتارىن كەلىسۋ تۋرالى» جەنەۆا كونۆەنتسياسىنا جانە ۇكىمەتتىڭ №992 قاۋلىسىن جۇزە­گە اسىرۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن. بايان­داماشى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىن­باسارى – قارجى ءمينيسترى باقىت سۇلتانوۆ بۇگىنگى كۇنى كەدەن ورگاندارىنا كولىكتىك جانە سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ تۇرلەرىن جۇرگىزۋ فۋنكتسيالارى بەرىلگەندىگىن جەتكىزدى. ال جەنەۆا كونۆەنتسياسىنا سايكەس, باقىلاۋدىڭ بارلىق تۇرلەرىن ۇيىمداستىرۋ كەدەن قىزمەتىمەن ۇيلەستiرiلەدى جانە ولاردىڭ ۋاكىلەتى بەرىلگەن جاعدايدا باقىلاۋ فۋنكتسيالارىن جۇرگىزەدى. زاڭ جوباسى بويىنشا قوسىمشا بايانداعان ءماجىلىس دەپۋتاتى زۋحرا ساياپوۆا كەدەن وداعى شەكاراسىنىڭ قازاقستاندىق ۋچاسكەسىندەگى وتكىزۋ پۋنكت­تەرىندە ۆەتەريناريالىق-ساني­تاريالىق جانە وسىمدىكتەر كارانتينى بويىنشا باقىلاۋ جۇرگىزۋ فۋنكتسيالارىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنەن قارجى مينيسترلىگىنىڭ كەدەندىك باقىلاۋ كوميتەتىنە بەرۋ كوزدەلىپ وتىرعاندىعىن جەتكىزدى. سونداي-اق, زاڭ جوباسىن قابىلداۋ شەكارا ارقىلى كولىك قۇرالدارىنىڭ ءوتۋ ۋاقىتىن (3-4 ساعاتقا) قىسقارتۋعا, شەكاراداعى جەمقورلىقتىڭ تومەندەۋىنە جانە ەلىمىز ىشىندەگى ۆەتەرينارلىق جانە فيتوسانيتارلىق باقىلاۋدى وڭ­تايلاندىرۋعا وڭ ىقپال ەتەتىن بولادى دەپ كۇتىلۋدە. زاڭ جوباسىن قاراۋ بارىسىندا دەپۋتاتتار كولىكتىك-لوگيس­تيكالىق ورتالىققا تالاپ ەتىلەتىن ستاندارتتاردى ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ بويىنشا تۇزەتۋلەر ۇسىنسا, ول ۇكىمەت تاراپىنان قولداۋ تاۋىپتى. بۇل رەتتە, اۆتوموبيل وتكىزۋ پۋنكتتەرىندەگى ينفراقۇرىلىمنىڭ تەك ءترانزيتتى كەدەندىك رەسىمدەۋگە باعىتتالعاندىعى جانە كەدەندىك باقى­لاۋ­دى تولىق جۇرگىزۋگە مۇمكىندىگى ازدى­عى دا نازاردان تىس قالعان جوق. بۇل جايت وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە قوي­مالاردىڭ, تيەپ-ءتۇسىرۋ تەحنيكا­لارىنىڭ جانە باسقا دا فاكتورلاردىڭ بولماۋىمەن ءتۇسىندىرىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا شەكارا ماڭى وتكىزۋ پۋنكتتەرىندەگى ورىن الىپ وتىرعان جاعدايدا, جۇك اعىمىن وڭدەۋ بويىنشا لوگيستيكالىق قىزمەت كەشەنى مەن قوسىمشا قىزمەتتى كورسەتۋ مۇمكىن ەمەس. بۇگىنگى كۇندە «قورعاس» حالىقارالىق شەكارا ماڭى ىنتىماقتاستىعى ورتالىعىندا ءبىر عانا كولىكتىك-لوگيستيكالىق ورتالىق سالىنعان, ال قالعان جەرلەر بوس جاتىر. نەگىزگى سەبەپ – مەملەكەت تاراپىنان كولىكتىك-لوگيستيكالىق ورتالىقتاردىڭ جۇمىس جاساۋىنىڭ تۇراقتىلىعىنا جانە ينۆەستورلارمەن سالىنعان قاراجاتتىڭ قايتارىمىنا كەپىلدىڭ جوقتىعى. ب.سۇلتانوۆ ماسەلەنىڭ شەشىمى كونتسەسسيا بويىنشا قولدانىستاعى زاڭنامالارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋدە ەمەس, وتكىزۋ پۋنكتتەرىندەگى كولىكتىك-لوگيستيكالىق ورتالىقتاردىڭ بولەك ءبىر مەملەكەتتىك ستاندارتىن ازىرلەۋ مەن بەكىتۋدە جاتقانىن باسا ايتتى. سونداي-اق, پالاتا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. ول بويىنشا بايانداعان ءماجىلىس دەپۋ­تاتى سەرىكباي نۇرعيساەۆ زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭنىڭ نور­مالارى مەن زاڭنامالىق اكتىلەر ارا­سىنداعى قايشى­لىقتاردى, ولقىلىقتار مەن كولليزيالاردى انىقتاۋ جانە جويۋ, سونداي-اق, سىبايلاس جەمقورلىق قۇقىق بۇزۋشىلىقتارىن جاساۋعا ىقپال ەتەتىن نورمالاردى الىپ تاستاۋ ارقىلى تۇرعىن ءۇي زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ ەكەنىن جەتكىزدى. جالپى, وزگەرىستەر تۇرعىن ءۇي قورىن باسقارۋ سالاسىنداعى مەملەكەتتىك باقىلاۋ فۋنكتسيالارىن كۇشەيتۋگە; كوندومينيۋم وبەكتىسىن باسقارۋ ورگان­دارى قىزمەتىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە ولاردىڭ جاۋاپتىلىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. بۇدان باسقا, تۇرعىن جايعا قويىلاتىن سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق, تەحنيكالىق تالاپ­تاردى بەكىتۋ جونىندەگى جانە مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان تۇرعىن جايلاردى جەكەشەلەندىرۋ بويىنشا نورمالار ناقتىلانىپ وتىر. زاڭ جوباسى بويىنشا ءماجىلىس ءتور­اعا­سى قابيبوللا جاقىپوۆ پرەزيدەنت قۇرىلىس سالۋ مەن حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاساپ وتىرعاندىعىن ايتا كەلىپ, ءتيىستى ۇيىمداردىڭ قۇرىلىس ساپاسىنا دەگەن جاۋاپكەرشىلىككە نازار اۋدارۋى قاجەتتىگىنە توقتالدى. «قازىرگى ەڭ كوپ ءوتىنىش – باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ. سوندىقتان وعان باسا نازار اۋدارۋىمىز كەرەك. قۇرىلىستىڭ ساپاسى ماسەلەسىن ءبىرىنشى قاتارعا شىعارعانىمىز دۇرىس. ايتپەسە, جەل تۇرسا, شاتىردى كوتەرىپ كەتەدى, ونى قالپىنا كەلتىرۋگە ميلليون تەڭگە كەرەك, ءبىر جەردە جاۋىن وتسە, بىردەڭە قيراپ جاتادى. بۇلاي جۇمىس ىستەۋگە ەش بولمايدى. تالاپ قاتال بولۋ كەرەك. مەملەكەت قارجى ءبولىپ جاتقان سوڭ, سۇراۋى دا قاتال بولۋى قاجەت», دەدى قابيبوللا قابەن ۇلى بيۋدجەت قارجىسىن جاراتۋدا دا وتە جاۋاپكەرشىلىك كەرەكتىگىن مەڭزەپ. بۇدان كەيىن پالاتا ءۇش زاڭ جوباسىن ەكىنشى وقىلىمدا ماقۇلدادى. سولاردىڭ ءبىرى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبiر زاڭنامالىق اكتiلەرiنە بيۋدجەت زاڭناماسىن جەتiلدiرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرiستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگiزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى. ءماجىلىس دەپۋتاتى ومارحان وكسىكباەۆ زاڭ جوباسى بيۋدجەت قاراجاتىن, ونىڭ ىشىندە بيۋدجەتتىك كرەديتتەردى ءبولۋدىڭ جانە پايدالانۋدىڭ تيىمدىلىگىن, بيۋدجەتتى اتقارۋ كەزىندە بيۋدجەتتىك باعدارلامالار اكىمشىلەرىنىڭ دەربەستىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعاندىعىن ورتاعا سالدى. سونداي-اق كەشە, «كاسىپتىك وداقتار تۋرالى» زاڭ جوباسى ىلەسپە تۇزەتۋلەرىمەن ەكىنشى وقىلىمدا قولداۋ تاپتى. زاڭ جوباسى ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىندا ازىرلەنگەن. زاڭدىق قۇجاتتىڭ نەگىزگى مىندەتى الەۋمەتتىك ارىپتەستىكتىڭ: رەسپۋبليكالىق, سالالىق, وڭىرلىك دەڭگەيلەرىنىڭ اربىرىندە جانە كاسىپورىن دەڭگەيىندە كاسىپوداقتاردىڭ قىزمەتىن قاۋىمداستىق (مۇشەلىك) قاعيداتتارىندا ينتەگراتسيالاۋ بولىپ تابىلادى. بۇل شارا كاسىپوداقتار قىزمەتىندە مەملەكەتتىك ورگاندارمەن جانە جۇمىس بەرۋشىلەرمەن ءتيىمدى الەۋمەتتىك ۇنقاتىسۋ جۇرگىزۋگە, ارىپتەس­تىك قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن بىرىڭعاي ساياساتتى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ءماجىلىستىڭ كەشەگى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكى­مەتى اراسىنداعى قازاقستان رەسپۋب­لي­­كا­­سىنىڭ اۋماعى ارقىلى قىتاي حا­لىق رەسپۋبليكاسىنا رەسەيلىك مۇناي­دى تاسىمالداۋ سالاسىنداعى ىن­تى­ماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدى راتي­فيكاتسيالاۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى ارا­سىن­داعى قورعاس وزەنىندە «دوستىق» بىرلەسكەن ورتاق سۋ تورابىن باسقارۋ مەن پايدالانۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتي­فيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوبالارى جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتارىنا, ورالماندار مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تۇرۋعا ىقتيارحاتى بار تۇلعالارعا ولاردىڭ م ۇلىكتى جاريا ەتۋىنە بايلانىستى راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ىلەسپە تۇزەتۋلەرىمەن جۇمىسقا الىندى. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن جايت, «نۇر وتان» پارتياسىنان ءماجىلىس دەپۋتاتتىعىنا ءامىرحان راقىمجانوۆ كەلدى. اسقار تۇراپباي ۇلى, «ەگەمەن قازاقستان».