سالىق كودەكسى جانە جاساندى ينتەللەكت

قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرجان ءبىرجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى 3-4 جىلدا ۆەدومستۆو اياسىندا اقپارات جۇيەسى بويىنشا كوپ جوبا ىسكە اسىرىلدى.

«اتاپ ايتقاندا, «E-Salyq Azamat» جوباسى – جەكە تۇلعالارعا جەڭىل تۇردە اقپارات الۋعا, دەكلاراتسيا تاپسىرۋعا قىزمەت ءتۇرىن الۋعا قولايلى جاڭا جۇيە. قازىرگى كەزدە ونى 1,5 ملن-عا جۋىق ادام قولدانىپ وتىر. بۇل سۇرانىسقا يە جۇيە. سونداي-اق «E-Salyq ۆيѕىپەѕѕ جۇيەسى» كاسىپكەرلەرگە قىزمەت تۇرلەرىن الۋعا, ولشەمدەرىن وزگەرتۋگە, دەكلاراتسيا تاپسىرۋعا, باسقا دا قىزمەت كورسەتۋگە ارنالعان. ءۇشىنشى جوبا – «استانا-1» جوباسى. ايتا كەتەيىك, كەدەندىك راسىمدەر 3-4 جىلدا تولىق اۆتوماتتاندىرىلدى. دەكلاراتسيالار 100 پايىز ەلەكتروندى تۇردە تاپسىرىلادى. كەلەسى جوبا ءبىر تەرەزە قاعيداتى بويىنشا ەنگىزىلگەن جوبا. ونىڭ ماقساتى – بارلىق رۇقساتتاما قاعازدارىن ورتاق كەدەندىك جۇيەگە قوسۋ ارقىلى تەز قىزمەت كورسەتۋ. ناتيجەسىندە قىزمەت كورسەتۋ ۋاقىتى 6 ەسە قىسقاردى», دەدى ۆيتسە-مينيستر.

ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, تا­ۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى سا­لىق جۇيەسىنە دە, كە­دەندىك جۇيە­گە دە ەنگىزىلدى. بۇل قوسىلعان قۇن سا­لىعىن قايتارعان كەزدە, تەكسەرىس پروتسەستەرىن جۇرگىزگەن كەزدە قول­دا­نىلادى.

سونداي-اق ۆيتسە-مينيستر جاڭا سالىق كودەكسى شەڭبەرىندە سالىق تولەۋشىلەردىڭ قىزمەت تۇر­لەرى مەن مولشەرىن سارالاۋ بولىگىندە سالىق ستاۆكالارى وزگە­رەتىنىن ايتتى. قازىرگى ارنايى سالىق رەجىمدەرى دە قايتا قا­رالادى.

«ىنتالاندىراتىن رەجىمدەر­دىڭ جاڭا تۇرلەرىن ەنگىزۋ قاجەت. ولار از, بىراق ونى ءتۇ­سى­نۋ جانە مىندەتتەمەلەردى ورىن­داۋ وڭاي بولادى. وسى جۇ­مىس­تىڭ بار­لىعىن جۇمىس توبىنىڭ سا­راپ­­شىلارىمەن بىر­­گە جۇرگى­زەمىز. بۇگىندە 2030 جىلعا دەيىن­گى جاڭا سالىق ساياساتىنىڭ تۇجى­رىم­­­داماسى دايىندالىپ جاتىر. بۇل ۇلت­تىق ەكونوميكا مينيس­تر­لىگىنىڭ قام­قورلىعىمەن جاڭا سالىق كودەكسىنىڭ نەگىزىنە اينالادى», دەدى ۆەدومستۆو وكىلى.

ول ەسەپ بەرۋ كەزەڭىندە اق­پارات باياۋ ۇسى­نىلاتىنىن نەمەسە جۇيە ىستەن شىعۋى مۇمكىن ەكەنىن, سوندىقتان جاڭا پلاتفورمالىق شەشىمگە كوشۋ كەرەگىن اتاپ ءوتتى. بۇل سالىق جۇيەسىنە عانا ەمەس, كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋ جۇيە­لە­رىنە دە قاتىستى. مەم­لەكەتتىك ساتىپ الۋ بويىنشا دا ماسەلە بار. بۇل پروتسەسس تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان, سو­عان قارا­ماستان پروتسەستىڭ وزىنە شا­عىم­­دانۋ, كونكۋرس وتكىزۋ, باعالاۋ بو­يىن­شا سۇراقتار تۋىندايدى. وسىعان بايلانىستى مەملەكەت باسشىسى وسى ۇسىنىستاردىڭ بارلىعىن ەسكەرىپ, ءتيىستى زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ مىندەتىن قويعان ەدى.

«مۇنداي مىندەتتەردى شە­شۋ ءۇشىن ءوز جۇمىسىمىزدى تولى­عىمەن قايتا قاراپ, باقىلاۋ فۋنكتسيالارىنا ەمەس, قىزمەت كورسەتۋدىڭ سەرۆيستىك مودەلىنە باعدارلانۋىمىز كەرەك. وسى با­عىتتا جۇ­مىس ىستەيمىز, سەرۆيس­تەر­­دى كەڭەيتەمىز, IP ارقىلى قىز­­­­مەتتەرىمىزدىڭ بىرقاتارىن اۋت­­­­­سورسينگكە بەرەمىز. بۇل – مەم­­­­­لە­كەتتىك قارجى سەكتورى ەمەس, ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر, «ازا­­­­­مات­تارعا ارنالعان ۇكىمەت». مى­­­سالى, قازىر Kaspi جانە Halyk Bank قوسىمشالارىنداعى بەرەشەك, سالىق سوماسىن ناقتىلاۋ جو­­نىندەگى قىزمەتتەر كەڭەيتىلەدى. 20 بانكپەن كەلىسىم بار. ولاردىڭ رەسۋرستارىن جۇيەلى تۇردە قول­­دانامىز, ويتكەنى ادامدار قار­جى ينستيتۋتتارىنىڭ قىز­مەت­­تەرىن پاي­دا­لانادى. ەگەر قو­­سىم­شالاردا بار­لىق قىز­مەت بولسا, ءوز جۇيەلەرىمىزدى جە­ڭىل­­دەتەمىز جانە سالىق تولەۋ­شى­لەر­گە ىڭعايلى بولادى. جال­پى, ءبىر رەت باسۋ ارقىلى تو­لە­نەتىن سالىق تۋرالى Push حا­بار­­لاندىرۋلارعا كوش­پەكپىز. سو­نىمەن قاتار ال­داعى ۋاقىتتا Wildberries, يان­دەكس, Glovo ينتەرنەت پلاتفورمالارىن پاي­دالانۋعا نيەتتىمىز. وسى پلاتفورمالارمەن ءوزارا ارەكەت ەتىپ, اۋىرتپالىقسىز سالىق سالۋعا كو­شەمىز. وسىلايشا, سالىق تو­لەۋ ىڭعايلى, قاراپايىم جانە بيز­نەس­كە جۇكتەمە بولماس ءۇشىن اق­پاراتتىق قىزمەتتەردىڭ بارلىق مۇمكىندىگىن پايدالانامىز», دە­دى ۆيتسە-مينيستر.

ۆەدومستۆو وكىلىنىڭ ايتۋىنشا, كە­دەندىك اكىمشىلەندىرۋ كەزىندە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرى ەنگىزىلەدى. شەكا­راداعى باقى­لاۋ­دى ينسپەكتسيالىق-تەك­سەرۋ كە­شەندەرى «جۇزەگە اسىرادى». بۇل – رەنتگەن اپپاراتتارى. ال سۋ­رەت­تەردى شەكارادا تۇرعان ادام تالد­ايدى.

«بىراق الەم ءبىر ورىندا تۇر­مايدى, جۇك كولىگىندە جيھاز با, ازىق-ت ۇلىك پە, ونى انىقتايتىن جاڭا باعدارلامالار ەنگىزىلىپ جاتىر. دالسىزدىك, قاتەلىك, سۋبەك­­تيۆيزم الىنىپ تاستالادى. ءبىز وسىن­داي باعدارلامالاردى نەعۇر­لىم كوپ ەنگىزسەك, شەكارادا سىباي­لاس جەم­قورلىق ازايادى, ءوزارا ساۋ­دا­داعى الشاقتىق تومەندەيدى. ءبىز وعان جەتەمىز. ينس­پەكتسيالىق كەشەندەردەن باسقا, يننوۆاتسيالار تەكسەرۋ كەزىندە جۇرگىزىلەتىن اۋديو, بەي­­نەتۇسىرىلىمدەرگە دە قاتىستى بو­­لادى. بۇل تۇسىرىلىمدەردى استا­نانىڭ ءبىر جەرىندەگى احۋال­دىق ورتا­لىقتاعى ينسپەكتور ەمەس, «باعدار­لامالىق ءونىم» تال­دايدى. ولار قازىردىڭ وزىندە بار. بۇ­گىندە جۇمىس جۇرگىزىلۋدە, كەلەسى جىلى العاشقى ناتيجەلەرى بولادى دەپ وي­­لايمىن. كەدەندىك رەسىمدەۋ كە­زىن­دە اق­پاراتتى الدىن الا الۋىمىز دا ما­ڭىز­دى», دەيدى.

قازىر وسى ماقساتتا كورشى ەلدەرمەن كەلىسىم جاسالۋدا. ەگەر ءبارى ويداعىداي اتقارىلسا, وندا قازاقستاندىق تاراپ جۇك كولىگى شەكاراعا كەلگەندە ونىڭ سالماق پارامەترلەرىن, ءونىم اتاۋىن, جى­بە­رۋشىنى, سومانى, بارلىق دەرەك­تى ءبىلىپ تۇرادى. بۇل – كەدەن­دىك دەكلاراتسيالاردى الدىن الا تولتىرۋ جانە ونى تەز تازارتۋ ءۇشىن باستى نەگىز. 

مينيسترلىك وكىلىنىڭ حابارلاۋىنشا, قازىر جۇمىس توبى جا­ڭا سالىق كودەكسىن ازىرلەۋگە كىرىسكەن.

«ونىڭ شەڭبەرىندە شوعىر- ل­ان­دى­رىلعان شەشىمدەردى ازىر­­لەۋ ءۇشىن بيزنەسپەن جانە حالىقپەن تىعىز جۇمىس ىستەيتىن بولامىز. ءبىزدىڭ تاراپتان ۇلتتىق ەكو­نو­ميكا مينيسترلىگىنە ءتيىستى ۇسى­نىستار, ونىڭ ىشىندە مىناداي ماسەلەلەر بويىنشا جولداندى: ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سەكتورلارىندا سارالانعان سا­لىق مولشەرلەمەلەرىنە كوشۋ; سالىق تو­­لەۋدەن جالتارۋ تاۋەكەلدەرىن بارىنشا ازايتۋ ماقساتىندا ارنايى سالىق رەجىمدەرىن جە­ڭىلدەتۋ; سالىق جۇكتەمەسىن ازاي­تۋ ماقساتىندا ۇيىمداردىڭ ادەيى بولشەكتەنۋىنە جول بەرمەۋ; تەڭ­­دەستىك ستاۆكىلەرمەن جانە قارا­پايىم راسىمدەرمەن بولشەك سا­­لىقتى قول­دانۋدى كەڭەيتۋ; ء«سان-سالتانات سالى­عىن» ەنگىزۋ مۇم­­كىندىگىن قاراستىرۋ. جا­ڭا كو­د­ەكس­تىڭ نەگىزىنە جاتاتىن 2030 جىلعا دەيىنگى جاڭا سالىق ساياساتى جو­نىندەگى تۇجىرىمدامانىڭ جوباسى قا­لىپتاستىرىلۋدا», دە­دى ە.ءبىرجانوۆ.