پارتيا توراعاسى ەرلان قوشانوۆ القالى قۇرىلتايدىڭ ماڭىزى دا, ماقساتى دا, ساياسي سالماعى دا ايرىقشا ەكەنىن ايتتى.
– وزدەرىڭىزگە ءمالىم, قازىر كۇللى الەم كۇردەلى كەزەڭدى باستان وتكەرۋدە. ال قازاقستان – الىپ جەر شارىنىڭ ءبىر بولشەگى عانا. كەيىنگى جىلدار ەلىمىز ءۇشىن دە وڭاي بولعان جوق. دەگەنمەن ەلىمىز سىندارلى ساياسات, باتىل قادامدار ارقىلى قوعامنىڭ بىرلىگىن, حالقىمىزدىڭ تاتۋلىعى مەن تۇتاستىعىن ساقتاۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتىپ وتىر. كەشەگى جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم مەن كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەردەن كەيىن تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ جاڭا ساياسي ءداۋىرى باستالدى. زاماننىڭ اعىمىنا ساي پارتيانىڭ اتى عانا ەمەس, زاتى دا وزگەردى. تۇعىرناماسى تۇبەگەيلى قايتا جازىلىپ شىقتى. قاتارىمىز قوعامدا ايرىقشا ورنى بار مەملەكەتشىل ازاماتتارمەن تولىقتى. اسىرەسە جىگەرلى جاستاردىڭ پارتيا جۇمىسىنا بەلسەنە ارالاسۋى كوڭىل قۋانتادى. بۇل جاستاردىڭ ەل الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن, ەرتەڭگە دەگەن سەنىمىن كورسەتەدى. قازىرگى الەمدەگى كۇردەلى جاعدايدا, الماعايىپ ۋاقىتتا بىزگە ەڭ اۋەلى مەملەكەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى تەرەڭ سەزىنەتىن تەگەۋرىندى تۇلعا كەرەك. «ەر جولداسى – تاۋەكەل!» دەگەن ءسوز بار. قاسىم-جومارت توقاەۆ ەل تىزگىنىن قولعا العالى بەرى تاۋەكەل مەن سىناقتار از بولعان جوق. قوس وكپەدەن قىسقان پاندەميا, ايتىپ كەلمەيتىن ءتۇرلى تابيعي اپاتتار, الىس-جاقىندا بولىپ جاتقان قاقتىعىستار حالىقتى الاڭداتۋمەن بولدى. وسى سىنداردىڭ ءبارىن مەملەكەت باسشىسى حالقىمەن بىرگە كوردى, بەل ورتاسىندا بولدى, قيىندىقتىڭ ءبارىن تويتارىپ, ەلىن العا باستاپ كەلەدى. جىل باسىنداعى «قاسىرەتتى قاڭتار» وقيعاسى قازاقستان تاريحىنداعى ەڭ اۋىر كەزەڭنىڭ ءبىرى بولدى. بۇل مەملەكەتتىڭ ىرگەسىن سوگىپ, شاڭىراعىن شايقالتۋعا باعىتتالعان تەرىس پيعىلدى كۇشتەردىڭ قاساقانا ارەكەتى ەدى. سول اۋىر ساتتەردە پرەزيدەنتىمىز بۇكىل جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز موينىنا الىپ, ەلىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن شۇعىل ءارى باتىل شەشىمدەر قابىلدادى. كوك بايراعىمىزدى قۇلاتپاي, ءوز تۇعىرىندا ساقتاپ قالدى.
بۇگىنگى رەفورمالاردىڭ باستى ماقساتى – ادىلەتتىلىك, تەڭدىك, بىرلىك پرينتسيپتەرىن ورنىقتىرۋ. ءبىز وتكەنگە كەرى قايتپاۋىمىز كەرەك. اۋقىمدى وزگەرىستەر ءوزىنىڭ زاڭدى جالعاسىن تابۋعا ءتيىس. ال مەملەكەت الدىندا تۇرعان ۇلى ماقسات-مۇراتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن بىزگە لايىقتى كوشباسشى كەرەك. سوندىقتان پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەر رەتىندە قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتى ۇسىنامىن!
الداعى 20 قاراشا – ەلىمىزدىڭ ساياسي ومىرىندەگى تاريحي وقيعا بولارى انىق. ءدال سول كۇنى قازاقستان حالقى ءوز تاڭداۋىن جاسايدى. بۇل سايلاۋ ادىلەتتى قازاقستاننىڭ دامۋداعى باعىت-باعدارىن ايقىندايدى! سايلاۋدا حالقىمىز ءوز ۇمىتكەرىنە ەل تاعدىرىن, بولاشاعىن سەنىپ تاپسىرادى! ءبىز ءۇشىن ەڭ لايىقتى ۇمىتكەر – قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ! سىزدەردى وسى ۇسىنىستى قولداۋعا شاقىرامىن! – دەدى ەرلان قوشانوۆ.
بۇدان كەيىن جارىسسوزگە شىققان سپيكەرلەر ءوز ويلارىن ورتاعا سالدى. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش ەڭبەك ەرى, ۇستاز اياگۇل ميرازوۆا پرەزيدەنت رەفورمالارىنىڭ باعىتىن قولداي وتىرىپ, قوعامدا بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمدى ساقتاۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. «وتان وتباسىنان باستالادى». ولاي بولسا ءبىز وتباسى قۇندىلىقتارىن, ۇلتتىق سالت-ءداستۇرىمىزدى, ءتول بولمىسىمىزدى, انا ءتىلىمىزدى قۇرمەتتەپ, ساقتاۋعا ءتيىسپىز. قاسىم-جومارت توقاەۆ كوپقىرلى ساياسات جۇرگىزۋدە. اۋقىمدى رەفورمالاردى قولعا الدى. ول ءوزىن حالىققا جانى جاقىن تۇلعا, تاجىريبەلى باسقارۋشى رەتىندە كورسەتتى. سوندىقتان ونىڭ جانىنا توپتاسۋىمىز قاجەت», دەدى اياگۇل ميرازوۆا.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى, وليمپيا ويىندارىنىڭ كۇمىس جۇلدەگەرى داۋلەت تۇرلىحانوۆ پرەزيدەنتتىڭ ءاربىر ءىس-ارەكەتى مەن رەفورمالارىنىڭ نەگىزىندە تەك قانا حالىق مۇددەسى تۇرعانىن جەتكىزدى. «قاسىم-جومارت توقاەۆ – تاۋەلسىزدىك قۇندىلىقتارىن قورعاپ كەلە جاتقان پاتريوتتىڭ جارقىن ۇلگىسى. جاڭا وبلىستاردىڭ اشىلۋى, جەردى ساتۋعا تىيىم سالۋ, قازاق ءتىلىنىڭ مارتەبەسى – وسىنىڭ ءبارى ماڭىزدى شوعىرلاندىرۋشى ءرول اتقارادى. قاسىم-جومارت توقاەۆتى قولداپ, ادىلەتتى قازاقستاندى بىرگە قۇرايىق», دەدى د.تۇرلىحانوۆ.
ايتىسكەر اقىن, پارتيا ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بەكارىس شويبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەڭ قيىن كەزەڭدەردە قاسىم-جومارت توقاەۆ ءاردايىم حالىقپەن بىرگە تۇيتكىلدى ماسەلەلەردىڭ شەشۋ جولدارىن تابا ءبىلدى. بۇعان ارىس, ماقتاارال, قاڭتار وقيعاسى مىسال بولا الادى. «ارانداتۋشىلاردىڭ جەتەگىندە كەتپەۋ كەرەك. تەك ەلدەگى بەيبىتشىلىكتى ساقتاي وتىرىپ, تۇراقتى دامي الامىز. ەتنوستىق, ءدىني, تىلدىك قاتىستىلىعىنا قاراماستان جالپىۇلتتىق بىرلىكتى ساقتاۋ – پرەزيدەنت باعىتىنىڭ نەگىزى. سوندىقتان ماڭىزدى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ جولىندا «اmanat» پارتياسى كانديداتىنىڭ اينالاسىنا توپتاسۋىمىز كەرەك», دەدى اقىن.
كاسىپكەر, كورۋ قابىلەتىن قالپىنا كەلتىرۋ جانە الدىن الۋ مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى اننا ياكوۆلەۆا ادىلەتتى قازاقستان بارشا ازاماتتىڭ ادال ەڭبەگى ارقىلى عانا قۇرىلادى دەپ سانايدى. «ەلىمىزدە جانە الەمدە بولىپ جاتقان وقيعالاردىڭ ماڭىزىن تۇسىنە وتىرىپ, ءوز پرەزيدەنتىمىزگە ايرىقشا سەنىم ارتامىز. سوندىقتان بارشا وتانداسىمىزدى قاستەرلى قازاقستاننىڭ قاۋىپسىزدىگى جانە ودان ءارى وركەندەۋى ءۇشىن قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اينالاسىنا بىرىگۋگە شاقىرامىن!», دەدى اننا ياكوۆلەۆا.
ماڭعىستاۋ وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ايات سۇگىرباي پرەزيدەنت قولعا العان وزگەرىستەر زاڭ ۇستەمدىگىنە نەگىزدەلگەن دەموكراتيالىق قوعامدى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى. «ازاماتتار ءاربىر ادامنىڭ قۇقى قورعالعانىن, لايىقتى جالاقى مەن تۇراقتى جۇمىس ورنى بولعانىن قالايدى. ەل ىشىندەگى «قوسارلانعان بيلىك, وليگوپوليانىڭ ىقپالى» سياقتى الىپ-قاشپا اڭگىمەلەرگە نۇكتە قوياتىن مەزگىل جەتتى. پرەزيدەنتتىڭ قاڭتارداعى ساياسي ەرىك-جىگەرى, سەنىمدى ارەكەتتەرى ونى حالىق اتىنان ساياسي جاۋاپكەرشىلىكتى ارقالاي الاتىن بىلىكتى باسشى رەتىندە كورسەتتى. قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستانعا ءدال وسىنداي كوشباسشى قاجەت! سوندىقتان ءبىز الداعى سايلاۋدا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كانديداتۋراسىن قولداۋىمىز كەرەك», دەدى ايات سۇگىرباي.
سەزدىڭ ەكىنشى بولىگىندە پارتيانىڭ ساياسي تۇعىرناماسى قابىلداندى. نەگىزگى يدەولوگيالىق قۇجات دامۋدىڭ باستى باعىتتارى مەن ساياسي بىرلەستىكتىڭ پرينتسيپتەرىن كورسەتەدى. پارتيا توراعاسى ەرلان قوشانوۆ بۇگىن قابىلدانعان «اmanat»-تىڭ ساياسي تۇعىرناماسى ۇزاق مەرزىمدى جانە ستراتەگيالىق قۇجات ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «جالپى, بۇگىنگى سەزدى تاريحي دەپ ايتۋعا تولىق نەگىز بار. ءبىز پارتيانىڭ جاڭا ساياسي تۇعىرناماسىن قابىلدادىق. تۇعىرنامانىڭ باستى قاعيداسى – ادام, قوعام جانە مەملەكەت. ونداعى پرينتسيپتەر پرەزيدەنتىمىزدىڭ ساياسي رەفورمالارىمەن ۇندەس ءارى ساباقتاس. پارتيا الداعى قىزمەتىندە وسى ۇستانىمداردى باسشىلىققا الادى», دەدى ەرلان قوشانوۆ.
ساياسي تۇعىرنامانى ازىرلەۋ جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى, «اmanat» پارتياسىنان سايلانعان ءماجىلىس دەپۋتاتى ايدوس سارىم بۇل قۇجاتتا پارتيا قازاقستاننىڭ بولاشاعى تۋرالى يدەياسىن ايقىن كورسەتىپ, ءوزىنىڭ نيەتى مەن ماقساتتارىن بەلگىلەگەنىن اتاپ ءوتتى. «بارلىق وڭىردەن ۇسىنىس جيناۋ جانە الەۋمەتتىك ساۋالدامالار جۇرگىزۋ ارقىلى پارتيانىڭ ءاربىر مۇشەسىنە قۇجاتقا قاتىستى ءوز پىكىرىن ايتۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. سونىڭ ناتيجەسى رەتىندە, پارتيانىڭ جاڭا قۇجاتى قوعامىمىزدىڭ ءارتۇرلى توپتارىنىڭ كوزقاراستارى مەن مۇددەلەرىن كورسەتەدى. باسقاشا بولۋى مۇمكىن دە ەمەس, ويتكەنى پارتيا – قازاقستانداعى ەڭ مىقتى قوعامدىق ينستيتۋت», دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى.
«اmanat» پارتياسىنان سايلانعان ءماجىلىس دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمىشلياەۆا ءوز سوزىندە تۇعىرنامادا ۇسىنىلعان تاسىلدەر ساپالى تۇراقتى ەكونوميكالىق ءوسۋدى قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ ونىڭ يگىلىگىن كورۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى. «پارتيانىڭ ءپرينتسيپتى ۇستانىمى – مۇنايدىڭ ءاربىر تامشىسى, كەننىڭ ءاربىر گرامى, جەردىڭ ءاربىر سانتيمەترى ەسەپتەلىپ, ازاماتتارىمىزدىڭ يگىلىگى ءۇشىن جۇمسالۋى كەرەك! جەر قويناۋىنان تۇسەتىن كىرىستەر وتاندىق ەكونوميكا سالالارىن دامىتۋدىڭ بازاسى بولۋعا ءتيىس. جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار سالىق تولەۋدەن بولەك, ساپالى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا, بىزدەگى ورتا جانە شاعىن بيزنەستىڭ شارۋاسىن دوڭگەلەتۋگە, تىكەلەي وزدەرى جۇمىس ىستەيتىن وڭىرلەردى دامىتۋعا قاتىسۋى قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى دەپۋتات.
م.وتەمىسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, پارتيا ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى نۇرلان سەرعاليەۆ قۇجاتتا ءبىلىم مەن عىلىم ەرەكشە ورىن الاتىنىن اتاپ ءوتتى. «ۇلكەن قارقىنمەن وزگەرىپ جاتقان قازىرگى الەمدە ءبىلىم بەرۋ سالاسى دا وزگەرىسسىز قالۋى مۇمكىن ەمەس. ناقتى انىقتالعان ماقسات – وزىق ويلى, تىڭ يدەيالارعا اشىق, ەركىن ويلايتىن جانە كرەاتيۆتى ازاماتتاردى تاربيەلەۋ ءۇشىن كەشەندى جۇيەلى وزگەرىستەر قاجەت. ءبىز مەكتەپتەردىڭ, جاتاقحانالاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى جانە ءبىلىم بەرۋ نىساندارىن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ پروبلەمالارىن جۇيەلى تۇردە شەشۋگە ءتيىسپىز. سونداي-اق جاستاردى عىلىمعا تارتۋ جانە ولاردىڭ دامۋىنا جاعداي جاساۋ دا ءوز الدىنا بولەك ماسەلە. بۇل – مەملەكەتتىڭ دامۋى ءۇشىن قاجەتتى نەگىزگى العىشارت», دەدى ن.سەرعاليەۆ.
بەلگىلى ساياساتتانۋشى, پارتيا ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى مارات شيبۇتوۆتىڭ پىكىرىنشە, جاڭا ساياسي تۇعىرناما: «ادام – مەملەكەتتىڭ باستى بايلىعى» يدەياسىنا نەگىزدەلگەن. «بۇل ءتاسىل ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ يدەياسىنا ساي كەلەدى. قۇجاتتا بايقالعانداي, پارتيا «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قاعيداتىن ناقتى ۇستانادى. پارتيانىڭ ماقساتى – ازاماتتىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرى قورعالاتىن, ال ادال ەڭبەك پەن ءبىلىم ءار ادامعا ءوز جوسپارلارىن جۇزەگە اسىرۋعا جانە جەتىستىككە جەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن دەموكراتيالىق, ادىلەتتى جانە وركەندەگەن مەملەكەت قۇرۋ. ادامدار ءۇشىن وتباسى, دەنساۋلىق, ءبىلىم, جۇمىس ىستەپ لايىقتى تابىس تابۋ, قاۋىپسىزدىك ماڭىزدى», دەدى ول.
