قوعام • 05 قازان، 2022

«ەرىم دەيتىن ەل بولماسا...»

155 رەت كورسەتىلدى

بۇگىنگى كوپتەگەن جاسىمىزدىڭ بو­يىن­دا ءوز وتانىنا دەگەن ىستىق سەزىمنەن گورى قارنى توياتىن، قالتاسىن تولتىرۋعا مۇم­كىن­دىك مول ەلدەرگە ىنتا-ىقىلاسى باسىم بولىپ جۇرگەنىن ىشتەي سەزەسىڭ. مىنە، وسى جايت ءبىزدىڭ ۇرپاقتى وتانشىلدىققا تار­بيە­­لەۋ باعىتىنداعى شارالاردىڭ ءجوندى نا­تيجە بەرمەي وتىرعانىن كورسەتەدى. بۇل جايت ءوز كەزەگىندە ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭا كوز­قاراس، تىڭ بايلام، تەرەڭ پايىم كەرەك ەكە­نىن ايقىندايدى.

ءبىز ءالى كۇنگە دەيىن ەسكى سۇرلەۋمەن ءجۇرىپ كەلەمىز. «قۇرعاق قاسىق اۋىز جىرتاتىنىن» ءبىلىپ تۇرساق تا، بىلمەيتىندەي بولىپ، ءوزىمىزدى الداۋسىراتىپ اۋرەمىز. بۇل جاعداي ءبىزدى كوبىك سوزگە، داۋرىقپا ۇرانعا جۇگىندىرىپ، بوس دالاقتاتىپ وتىر. ۇرپاقتى كامپيتىن الىپ قالىپ، ونىڭ جىلتىراق قاعازىمەن الداي سالعىمىز كەلەدى. كەشىرىڭىز، بۇلاي بولمايدى. مۇنداي ايار ايلا-ءتاسىلدىڭ كۇنى كەشەگى كەڭەس وداعىمەن بىرگە باتقان، تالقانى تاۋسىلعان. جارقىن بولاشاققا جالاڭ سوزبەن سەندىرۋگە تىراشتانۋ، وتانشىلدىق سەزىمدى شەت-شەگى جوق قىزىل سوزبەن ءسىڭىرۋ ءۇشىن قىزىلكەڭىردەك بولۋ ءتاسىلى دۇرىس ناتيجە بەرمەيدى.

ءبىز جاستاردى وتانشىلدىققا ۇلتتىق رۋحاني قۇندىلىقتار ارقىلى باۋلىعان بولىپ، ونى وسكەلەڭ ۇرپاق قابىلدادى ما، جوق پا، وعان ءمان بەرمەستەن، ولاردىڭ مەملەكەتتىڭ قاۋىپ­سىزدىگىنە، تاۋەلسىزدىگىنە الاڭدايتىن، ەل بولاشاعى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الا بىلەتىن ازامات بولىپ وسەتىنىنە بەك سەنىمدى سەكىلدىمىز. وسى ورايدا ۇلكەن ءبىر ءىستى تىندىرىپ تاستاعانداي اياعىمىزدى الشاڭ باسىپ الاڭسىزبىز. بۇل ەڭبەگىمىزدىڭ جەمىسى قانداي بولاتىنىنا قىزىعۋشىلىعىمىزدىڭ تومەندىگىن كورسەتسە كەرەك. قاتەلىكتىڭ ءوزى وسىنداي جاۋاپسىزدىقتان تۋىندايدى.

مەملەكەت تاراپىنان جاستاردى قول­داپ، جاعداي جاساۋعا، ولاردىڭ بويىندا وتان­شىل­دىق رۋحتى قالىپتاستىرىپ، تاربيەلەۋگە ايرىقشا كوڭىل ءبولۋ ماسەلەسى ءجيى كوتەرىلەدى. دۇرىس-اق. بىراق وسى ماسەلەنىڭ شەشىمىن ءتۇرلى ءىس-شارالار ۇيىمداستىرۋ، داۋرىقپا، داڭعازا جيىن­دار وتكىزۋدەن عانا ىزدەيمىز. وزگە ەشتەڭەگە باس اۋىرت­پايمىز. ناعىز شا­را­سىزدىق نە كوز­بوياۋ­شى­لىق. ودان باسقا تۇك تە ەمەس. بۇل جاستاردىڭ كوڭىلىن كونشىتە مە، جانىن جادىراتا ما؟.. جوق. سول كوك تۋدى جەلبىرەتىپ تۇرىپ جالىندى سوزدەر، ماداق-ماقتاۋلار ايتىلعان ءىس-شارالار ۇيسىزگە ءۇي، كۇيسىزگە كۇي، جۇمىسسىزعا جۇمىس بولا ما؟ مۇنداي ءىس-شارالار جاستاردى جىگەرلەندىرمەك تۇگىلى، قانىن قارايتىپ، ىزاسىن كەلتىرەدى ەمەس پە؟

ءبىر وكىنىشتىسى سول، جاستاردى قولداۋ، ۇرپاق تاربيەلەۋ ىسىنە قاتىستى ءسوز قوزعالعاندا ما­سە­لەنىڭ ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك بەرىك نە­گىز­دەرى، ايقىن قادامدارى قوزعالماي قالادى. ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ «ەرىم دەيتىن ەل بولماسا، ەلىم دەيتىن ەر قايدان شىقسىن؟!» دەگەن اتالى دا، ازاماتتىق ءسوزىن بىلسەك تە، سوعان سايكەس امال جاساي الماي وتىرعانىمىز قىنجىلتادى. ا.بايتۇر­سىن­ ۇلى­نىڭ بۇل اتاقتى ءسوزىنىڭ استارىندا ناعىز وتانشىلدىققا، ەلىن، جەرىن سۇيۋگە تاربيەلەۋدىڭ نەگىزى جاستاردىڭ بولاشاقتارىن ءوز ەلىمەن بايلانىستىرۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋ، ىنتالاندىرۋ، مەملەكەتىنىڭ شىنايى قامقورلىعىن سەزىندىرىپ ءوسىرۋ قاجەتتىگىندە جاتقانى تۇسىنىكتى عوي.

بۇگىندە جاستاردى قولداۋدىڭ كوزگە كورىنىپ تۇرعان جالعىز اۋقىمدى جوباسى – ۇبت ار­قى­لى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك گرانتتار بەرۋ. مۇنىڭ ءوزى دە تۇبە­گەي­لى جەمىسىن بەرەتىن يگىلىك ەمەس. ويتكەنى گرانت كومەگىمەن ماماندىق مەڭگەرگەن جاستاردىڭ باسىم بولىگى لايىقتى جالاقىسى بار جۇمىسقا ورنالاسا الماي، كۇنكورىستىڭ ىڭ­عايىمەن باسقا سالاعا، ءتىپتى وزگە ەلگە قارا جۇمىس ىستەۋگە كەتىپ جاتادى. دەمەك، ۇبت-نىڭ ءوزى جوو قابىر­عا­سى­نان كەيىن كوپ تۇلەككە ساياسىن تۇسىرە الماي قالادى. بۇدان ءبىز ۇبت-نىڭ اۋقىمدى ماقساتتى كوزدەگەن جوبا ەمەستىگىن كورەمىز. ال جاستارعا ارنالعان ءتۇرلى باسقا باعدارلامالار جالپىعا بىردەي يگىلىك كورسەتە المايتىن ءالسىز جوبالار. مۇن­­داي باعدارلامالاردىڭ قىزىعىن تالايلار سى­بايلاستىقتىڭ كەدەرگىسىنەن امالداپ ءوتىپ، بيۋرو­كراتيزمنىڭ بوداندىعىنان زورعا قۇ­تىلىپ بارىپ كورەدى.

بيلىككە دەگەن سەنىمى از، ەل تىزگىنى سەنىپ تاپسىرىلعاندار جەمقورلىققا بىلىققان جەردە ۇرپاق تاربيەسى قانداي ادىسكە سالساڭ دا ورگە باسپايدى. تاربيەلەنۋشى دۇرىس بولۋى ءۇشىن تاربيە بەرۋدى ۇيىمداستىرۋشى تاراپ وڭدى، ۇلگىلى بولۋى كەرەك. ءسوزى مەن ءىسى قابىسپايتىندار كىمگە بەدەل، كىمگە ۇلگى بولماق؟

قۇلقىنىنان وزگەنى ويلامايتىن قۇرى­عى ۇزىندار ارتىقشىلىقتارعا يە بولىپ، قا­راپايىم جۇرت بىتپەيتىن جالعان ۋادە­لەر­گە الدانۋى جالعاسا بەرسە، جاس ۇرپاق ۇمىت­سىز­دىك­كە سالىنىپ، بولاشاعىن بوگدە جاقتار­دان ىزدەۋگە ءماجبۇر بولسا، وندا مۇنداي قو­عام­دا وتانشىلدىق، پاتريوتيزم جونىندە ءسوز قوز­عاۋ­دىڭ قانداي ءمانى بار؟ ءاربىر جاستىڭ ءوز مەم­لەكەتىنىڭ قايتالانباس تۇلعاسى، تىرەگى رەتىندە سەزىنۋىنە مۇمكىندىك بەرىلگەندە عانا وتان­شىلدىق، پاتريوتتىق تاربيە جەمىسىن بەرەدى. ايتپەسە، باسقاسى بوس اۋرەشىلىك.

سوڭعى جاڭالىقتار

بۇگىنگى ۆاليۋتا باعامى

قارجى • بۇگىن، 09:55

ۇقساس جاڭالىقتار