تانىم • 29 قىركۇيەك, 2022

ەسكەندىر ەسىمى ەستىلەتىن اسپاپ

710 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

الماتىداعى ىقىلاس اتىنداعى ۇلتتىق اسپاپتار مۋزەيىندە اڭىزعا ارقاۋ بولعان ايرىقشا اسپاپ بار. «قوس دۇڭكىلدەك» دەپ اتالعان كونە مۇرا – وسىنداعى قابىر­عاسىنداعى باعالى جادىگەردىڭ ءبىرى.

ەسكەندىر ەسىمى ەستىلەتىن اسپاپ

قوس شاناقتان تۇراتىن سوقپالى-شۋلى اسپاپتىڭ ءبىتىمى قۇمساعات ءتارىزدى. ەمەن, قايىڭ, قاراعاي سىندى قاتتى اعاشقا بۇزاۋ تەرىسىن قاپتاۋ ارقىلى دۇنيەگە كەلگەن دۇڭكىلدەك – جاسالۋ ءادىس-ءتاسىلى جاعىنان كۇر­دەلى اسپاپ.

ەرەكشەلىگى سول, قوس دۇڭكىل­دەكتى قوس قاپتالدان سوققاندا كۇي سازىنان «ەسكەندىر» ءسوزى ەستىلەدى. اڭىزعا سايكەس يران مەن تۇران ولكەسىن جاۋلاپ العان ەسكەندىر زۇلقارنايىن زامانىندا 400 عالىمدى جيناپ, داۋىسى بىرنەشە شاقىرىم جەرگە دەيىن ەستىلەتىن اسپاپ ويلاپ تابۋدى بۇيىرادى. مۇنداي اسپاپ جاسالىپ, وعان «قوس دۇڭكىلدەك» دەگەن اتاۋ بەرىلەدى.

ەتنوگراف, جيھانگەز-ساياحاتشى ۆ.كرەستوۆسكي ءوز قولجازبالارىندا قوس دۇڭ­كىل­دەك تۋرالى بالاي دەيدى: «قوس شاناعى قازانعا ۇقساس ەتىپ قىشتان قۇيىلعان الىپ اسپاپتىڭ بەتى بىرنەشە ەلىك­تىڭ تەرىسىمەن قاپتالعان. ونى اعاشتان جاسالعان بىرنەشە ۇرعىمەن دۇڭكىلدەتە سوققاندا داۋىسى مەن گۋىلى وتە الىسقا جەتەدى. اسپاپتىڭ ەرەكشەلىگى سول, ونى ويناعاندا «ەسكەن­دىر», «يسكاندەر» دەگەن ءسوز انىق ەستىلەتىن بولعان».

ۇلتتىق اسپاپتار – حالىق مادەنيەتىنىڭ تاريحى مەن تامىرىنان سىر شەرتەتىن رۋحاني مۇرا. كوشپەلى ءومىر سالتىنىڭ اجىراماس بولىگىنە اينالىپ, حالىقتىڭ دۇنيەتانىمىنان حابار بەرەتىن مۇنداي بۇيىمدار جايلى اڭىزدار از ەمەس. ءار اسپاپتىڭ شىعۋ تاريحى تۋرالى مالىمەتتەرگە ۇڭىلسەڭىز سول زاماننىڭ تىرشىلىك ارناسىنا ساپارلاپ قايتقانداي اسەر الاسىز. ولاردان شىعاتىن الۋان ءتۇرلى دىبىستار دا داۋىرلەر ديدارىنا ۇڭىلۋگە شاقىرادى.

 

بايان مۇراتبەكقىزى,

قازۇۋ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ ستۋدەنتى

سوڭعى جاڭالىقتار