قارجى • 29 قىركۇيەك، 2022

نەوبانك نە بانك؟

61 رەت كورسەتىلدى

قازاقستانداعى قارجى جۇيەسى، ونىڭ ىشىندە بانك سەكتورى ۇلكەن وزگەرىستەردىڭ تابال­دىرىعىندا تۇر دەۋگە بولادى. وعان سەبەپ – قازىرگى ءجۇرىپ جاتقان ۇدەرىستەر. سەكتورداعى ترانسفورماتسيالار بىرتىندەپ دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە وتەتى­نى­مىزدى، ال بۇل اۋقىمدى وزگەرىسكە باستايتىنىن بىلدىرەدى. قازىر ەلىمىزدە 22 بانك بار، ونىڭ بارلىعى بولماسا دا ءبىرازى ەكوجۇيەلەرىن بەلسەندى جەتىلدىرىپ جا­تىر. سەبەبى تسيفرلى ترانسفورماتسياسىز حالىق قاجەتىن وتەۋ مۇمكىن ەمەس بو­لىپ بارادى.

سەكتورعا تاعى ءبىر بانك قوسىلماق. بىراق بۇل ءداستۇرلى ستاندارتتاردى قام­تىمايتىن، نەوبانك بولماق. الما­تىدا وتكەن Kazakhstan Growth Forum-دا Astana Group كومپانياسىنىڭ نەگىزىن سالۋشى، بەلگىلى بيزنەسمەن نۇرلان سماعۇلوۆ وسى تۋرالى ايتتى.

ء«بىز كومپانيامىزدىڭ بان­كىن تىركەۋگە ءوتىنىش بەرەمىز. ول MyBank دەپ اتالادى. بۇل – ۆيرتۋالدى نەوبانك. وندا كلاسسيكالىق قارجى ينستيتۋت­تا­رىن­دا­عىداي ەسەپتەۋ-كاسسالىق جۇيەسى، دەپوزيت، ينكاسساتسيا بولمايدى. ول نەگىزىنەن اۆتوكولىك، كولىك بولشەكتەرىن ساتىپ الۋشىلاردى نەسيەلەۋمەن اينالىسادى. 30 جىلدىق وففلاين-بيزنەستەن كەيىن جاڭا ايماققا قادام باسۋ، باسەكەلەسۋگە تىرى­سۋ جانە قارجى تەحنيكالىق، بانك سەكتورىنداعى ارىپتەستەرمەن سينەرگيا قۇرۋ ءبىز ءۇشىن قىزىق. ءبىزدىڭ Mycar ميكروقارجى ۇيىمىمىز وتە تابىستى دامىپ كەلە جاتىر. ءبىزدىڭ ويىمىزشا، نەوبانك قۇرۋ كومپانيانىڭ ورگانيكالىق وسىمىنە وڭ ىقپالىن تيگىزەدى. ويتكەنى قورلاندىرۋعا ابدەن تىرەلدىك: بارلىق بانكتەن قانشا بەرە العانىنشا سونشا كرەديت الدىق، زايم سوماسى ميلليارد دوللارعا تاياپ قالدى. بانكتەر ودان ءارى ءبىزدى قورلاندىرا المايدى»، دەدى بيزنەسمەن.

ونىڭ ايتۋىنشا، بانكتىڭ ەكوجۇيەسى اۆتوسۇيەر قاۋىمعا لايىقتاپ جاسالماق.

ء«بىز ءبارىن ءبىر تەرەزەدە جاساعىمىز كەلەدى. بىراق مقۇ-دا مۇنداي ليتسەنزيالار جوق. رەتتەۋشى ءبىزدىڭ بانك قۇرۋ تۋرا­لى ءوتىنىشىمىزدى قارايدى دەپ سەنەمىن. ءبىز بانك ساتىپ الۋدى دا قاراستىرىپ كوردىك، بىراق ول اقىلعا سىيىمسىز بولىپ شىقتى. بانكتەر – امبەباپ، ولاردا كوپتەگەن پەريفەريالىق دۇنيە بار. ال ءبىز نەوبانك قۇرعىمىز كەلەدى»، دەيدى ن.سماعۇلوۆ.

Astana Group پرەزيدەنتىنىڭ كەڭەسشىسى الىشەر ەلىكباەۆتىڭ ايتۋىنشا، Mybank.kz تسيفرلى بانكى – زاماناۋي تسيفر­لانعان، تەحنولوگيالىق بانك. وندا بو­لىم­شە­لەر، ساقتاۋ قويمالارى، سونداي-اق كور­پو­را­تيۆ­تى كليەنتتەردى كرەديتتەۋ جۇيەسى بولمايدى.

«بانك ءبىرىنشى كەزەكتە اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرى ءۇشىن قۇرىلادى. نەوبانك تسيفرلىق سەرۆيس كومەگىمەن اۆتوكرەديت ۇسىنادى، ال ءموبيلدى قوسىمشا ارقىلى بىرنەشە رەت تولەم، اۋدارىم، كونۆەرتاتسيا جانە دەپوزيتتىك وپەراتسيالار جاساي بەرۋگە بولادى. بۇل بانكتى قۇرۋ Mycar.kz ەكوجۇيەسىن دامىتۋدىڭ زاڭدى جالعاسى بولىپ سانالادى. قارجىلىق رەتتەۋشى ماقۇلداعان جاعدايدا بانك شامامەن 2023 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا اشىلادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ءوتىنىمدى 2022 جىلدىڭ سوڭىندا بەرەمىز»، دەپ جازدى ەلىكباەۆ ءوزىنىڭ تەلەگرام ارناسىندا.

نەوبانك – بانك قىزمەتىن تەك تسيفر­لى فورماتتا ءموبيلدى قوسىمشا نەمەسە سايت ارقىلى ۇسىناتىن قارجىلىق-تەحنيكالىق كومپانيا. كورشى رەسەيدە ونداي بانك العاش رەت «تينكوفف بانك» اتاۋىمەن 2006 جىلى اشىلدى. بىراق باتىس ەلدەرىندەگى نەوبانكتەردىڭ ىقپالى مەن بيزنەس-مودەلى وزگەشە جانە تارتىمدى ەكەنىن مويىنداۋ كەرەك. قازىر مۇنداي تسيفرلى بانكتەر جاھاندىق قارجى جۇيەسىندە ءوز ورنىن ويىپ تۇرىپ الا باس­تادى.

ولار نەگىزىنەن ەكى توپقا بولىنەدى، العاشقىلارى – بانكتىڭ بارلىق فۋنكتسياسىن ەركىن اتقاراتىن ليتسەنزياسى بار قارجى ۇيىمى. ەكىنشىسى – وفلاين-بانكتەرمەن سەرىكتەستىك ورناتقان جانە ءوز كليەنتتەرىنە ونلاين-سەرۆيس ۇسىناتىن دەلدال نەوبانكتەر. الەم بويىنشا نەوبانكتەر سانى 300-گە جۋىق­تايدى، ال سەگمەنتتەگى ليدەر – ۇلىبريتانيا. بىرىككەن كورولدىكتە 37 نەوبانك جۇمىس ىستەيدى. ماسەلەن، بريتانيالىق Revolut نەوبانكى بيىل ۋكراينالىق بوسقىندارعا ارناپ 250 مىڭ شوت اشتى جانە ۋكراينالىق بانكتەردىڭ شوتى بويىنشا جۇرگىزىلگەن وپەراتسيالاردان كوميسسيانى الىپ تاستادى. ال كليەنتتەر بازاسى ەڭ اۋقىمدى ونلاين قارجى ينستيتۋتى – برازيليالىق Nubank نەوبانكى. اتالعان بانكتە قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن 30 ملن-نان استام شوت اشىلعان. امەريكا Chime نەوبانكى ەڭ باي ونلاين بانك سانالادى، ونىڭ كاپيتالدانۋ قورى 14،85 ملرد دوللارعا جەتكەن. ىقپالدى نەو­بانكتەر قاتارىندا فرانتسيالىق Qonto دا بار. ونىڭ قىزمەتى قازىر فرانتسيادان بولەك، يسپانيا، يتاليا، گەرمانيا ەلدەرىنىڭ بىرنەشە قالاسىندا تۇتىنۋشىلارعا ۇسىنىلىپ جاتىر. ءوز تاريحىن 1973 جىلدان الاتىن مالاي­زيالىق Kenanga ينۆەستيتسيالىق ونلاين بانكى ءوزىنىڭ تسيفرلىق جولىن بەس جىل بۇرىن باستاعان. قازىر كومپانيا ءبىرشاما كۇشەيدى جانە جاپونيالىق Rakuten كوممەرتسيالىق ەلەكتروندى كومپانياسىمەن سەرىكتەستىك ورناتتى. ەكەۋى بىرىگىپ اكتسيا ساۋدالاۋشىلار ءۇشىن Rakuten Trade قوسىمشاسىن ىسكە قوسپاق.

جالپى العاندا، نەوبانك – زاماننىڭ تالابى. الايدا كوپتەگەن مامان مەن ساراپشى زاماناۋي تولىق تسيفرلى بانكتىڭ ءبارىبىر ءداستۇرلى بانكتەردەن اسىپ تۇسە المايتىنىن ايتادى. ويتكەنى ءداستۇرلى بانكتەردە ءبىر ارتىقشىلىق بار، ولاردىڭ قىزمەتىن وففلايندا دا، ونلايندا دا تۇتىنۋعا بولادى. ونىڭ ۇستىنە قازىر كلاسسيكالىق باعىتتاعى بانكتەر وزدەرىنىڭ ەكوجۇيەسىن، ءموبيلدى قوسىمشاسىن بەلسەندى تۇردە جەتىلدىرىپ جاتىر. قازىر بۇل باعىتتاعى باسەكەنى وتە وزىق دەڭگەيدە جۇرۋدە دەپ باعالاساق بولادى. سوندىقتان تەك ونلاين سەرۆيس­پەن شەكتەلەتىن نەوبانكتەردىڭ كليەنت بازاسى، كاپيتال جيناۋ كورسەتكىشىنىڭ ءداستۇرلى بانكتەردەن اسىپ كەتە قويۋى راسىندا نەعايبىل. بىراق ءبىز قازىر الدى-ارتىمىزدى بولجاپ بولمايتىن، ۋاقىت تۋدىرعان قۇندىلىقتار مەن ۇردىستەرگە ىلەسىپ قانا ءومىر سۇرە الاتىن كەزەڭدەمىز. سوندىقتان قاي نارسەنى دە كەسىپ ايتۋ قاتە بولماق. بالكىم، جاڭا قۇرىلاتىن نەوبانكتەر بەلگىلى ءبىر سالادا قىزمەت كورسەتىپ قانا باسەكەگە قابىلەتتى بولا الاتىن شىعار. ونى دا ۋاقىت كورسەتەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇمىتىلماس تاريحي ءسات

پىكىر • بۇگىن، 07:43

باتىل كوزقاراس، بايىپتى جول

پىكىر • بۇگىن، 07:42

ەل سەنىمىن ارتتىرعان

پىكىر • بۇگىن، 07:41

قاپىسىز حالىق قالاۋى

پىكىر • بۇگىن، 07:40

شاعىن بيزنەستىڭ شاراپاتى

بيزنەس • بۇگىن، 07:39

ساپالى ينتەرنەت قولجەتىمدى

قوعام • بۇگىن، 07:35

ۇقساس جاڭالىقتار