پىكىر • 21 قىركۇيەك, 2022

بەتبۇرىس كەزەڭدەگى بايىپتى جولداۋ

252 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

كەمەلدىك پەن كەڭدىك دەيمىز. ماقسات پەن مىندەت كۇلكى ەمەس, كوركەم بولۋى شارت دەيمىز. وسى ءبىر شاراپاتى مول تۇسىنىكتەردى كەيدە مەن ۇلتىما دا تەڭەگىم كەلەدى. ۇلت دەگەنىمىز – حالىقتىڭ جەتىلگەن, پاراساتتى ءتۇرى. ءوزىن-ءوزى ساقتاۋعا, دامىتۋعا, قورعاۋعا ايرىقشا دەن قويا الاتىن قابىلەتتىڭ ءتۇرى.

بەتبۇرىس كەزەڭدەگى بايىپتى جولداۋ

دوستوەۆسكي «قۇدايلار ۇلتقا بولىنگەندە, ولار ولەدى», دەيدى. دەمەك ۇلتتى ۇيىستىراتىن – دۇنيەتانىم. ال ونى ازدىراتىن, توزدىراتىن – الاۋىزدىق. اياعى ۇزەڭگىدەن شىقسا دا, تىزەسى جەرگە تيمەگەن الاش جۇرتى ازاپتى عۇمىرى مەن ۇزىنا تاريحىندا باسىنان نەبىر ءداۋىر وتكىزدى. اششىسىن دا, تۇششىسىن دا سارقا تاتتى. اششىسى تۇسىندا جاسقانىپ, تۇششىسى تۇسىندا ماستانىپ كورگەن ەمەس. جەڭىپ تە كوردى, جەڭىلىپ تە كوردى. بىراق وسىنى سەزىنۋ – ساياسي ءومىردىڭ ەڭ ءبىر قيىن ساتتەرىندە بىزگە ءبىر بەرىك رۋحاني مەدەت بولعانداي.

بۇگىنگى اقوردالى قازاقستان كەشەگى التىن وردالاردىڭ تىكەلەي مۇراگەرى. تاۋەلسىزدىك – ىرىس, دامۋدىڭ كەپىلى. ال تىرەگى – بىرلىك. بىراق بۇگىن زامان باسقا. قارۋدىڭ ورنىنا قالام, قالامنىڭ ورنىنا كومپيۋتەر كەلگەن زامان. تەحنو­لوگيانىڭ ءوزى كۇندە وزگەرىپ, ءوسىپ بارا جاتىر. تولقىندى تولقىن قۋا­دى, تولقىننان تولقىن تۋادى. الەم اسىعىستا. ءومىردىڭ ءوزى كۇندە وزگە­رىپ جاتىر. سوندىقتان, نە ىلگەرى باسا­سىڭ, نە كەيىن كەتەسىڭ. باسقا جول جوق.

«ساياسات» دەگەن تەرميندى ءبىز­دىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى IV عاسىر­دا اريستوتەل ەنگىزگەن ەكەن. ول ونى «مەملەكەتتى باسقارۋ ونەرى» دەپ اتاپتى. مىنە, وسى جەردە اينالامىزداعى حالىقارالىق, ىشكى ساياسي احۋالدى, جۇرتىنىڭ مۇڭىن تامىرشىداي تاپ باسىپ وتىرعان مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ۇلتىنىڭ ۇنىنە ءۇن قوسا, وي تاستادى.

2019 جىل. «سىندارلى قوعامدىق ديالوگ قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن وركەندەۋىنىڭ نەگىزى», دەپ اتادى سول كەزدەگى جولداۋىن. 2020 جىل. «جاڭا جاعدايداعى قازاقستان – ءىس پەن قيمىلدىڭ كەزەڭى» دەپ ۇران تاستادى. 2021 جىلى «حالىق بىرلىگى جانە جۇيەلى رەفورمالار – ەل وركەندەۋىنىڭ بەرىك نەگىزى» دەپ ورەلى ويىن جالعاستىردى. ال 2022 جىلدىڭ ناۋرىزىندا «جاڭا قازاقستان – جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولى» دەپ كورسەتتى. وسىدان بىر­نەشە كۇن بۇرىن, 2022 جىلى 1 قىر­كۇيەكتە «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىر­تۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام» دەپ ءۇش تا­عان­دىق قاعيداتتى العا تارتىپ, حالقىن بىرلىككە شاقىردى. تۇجى­رىم – بۇل بەس جولداۋ مەملەكەت باسشىسى حالىق پەن مەملەكەت جاعىندا ەكەندىگىن كورسەتتى.

كۇنى كەشە ەلىمىزدە وتكەن الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوش­باسشىلارىنىڭ جەتىنشى سەزىندە ادىلەتتى الەم ماسەلەسىن قوزعادى. ريم پاپاسىن قارسى العان كەزدە مەملەكەت باسشىسى ء«سىز ءبىزدىڭ ەلگە ادامزاتتىق بەتبۇرىس كەزىندە كەلدىڭىز», دەپ پاراساتتى ويىن جالعادى. بەس جولداۋدىڭ ىشىندە حالقىنىڭ بۇكىل مۇڭ-مۇقتاجى قامتىلدى. بىراق سونىڭ ىشىندە 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋدىڭ اتاۋىنىڭ ءوزى كوڭىلگە ۇلكەن سەنىم ۇيالاتا­دى. «ادىلەتتى مەملەكەت. ءبىرتۇتاس ۇلت. بەرەكەلى قوعام». ياعني ادىلەتتى مەملەكەتتە تۇراتىن ءبىرتۇتاس ۇلت بەرەكەلى قوعامعا كەپىل. ارينە, جول­داۋدىڭ ىشىندە شوقتىعى بيىك نەبىر شەشىمدەر بار. سونىڭ ىشىندە – حالىق قورىنان كەلەشەك ۇرپاقتارىمىزعا اشىلاتىن ەسەپشوت. كەشەگى الپا­ۋىتتار پىشاق ۇستىنەن ۇلەستىرگەن ميلليونداعان گەكتار جەر تەلىمى مەملەكەتكە قايتارىلدى. قاڭتار وقيعاسى كەزىندە اسا اۋىر قىلمىس جاساماعاندارعا كەشىرىم جاسالدى.

سونداي-اق الداعى جارتى جىل ىشىندە بيلىكتىڭ بار تارماعى – پرەزيدەنت, پارلامەنت, ۇكىمەت تۇگەلدەي سايلاۋدىڭ سۇزگىسىنەن وتەتىن بولدى. ەڭ عاجابى – مەملەكەت باسشىسى پرەزيدەنتتىك وكىلەتتىك مەرزىمىن قىسقارتىپ سايلاۋعا تۇسكەلى وتىر. ءبىر قاراساڭ, اتالى نار تاۋەكەل. شەشىمى – قاسىم-جومارت توقاەۆ استىنداعى تاعىن ەمەس, حالقىنىڭ باياندى باعىن ويلاعاندىعى دەپ بىلەمىن. كۇنى كەشە قولىنداعى بيلىگىن ءسۇتتى سيىر­داي قاتتاپ ساۋعان زامانمەن سالىس­تىرعاندا. شاكارىم قاجى ايتپاقشى, بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك بوپ شىقپاي ما؟! ءدال سولاي!

پرەزيدەنتىمىزدىڭ جوسپارلارى سان سالالى. ارمان-مۇراتتارىن ساپالى باسپالداقتارمەن اكەلە جاتىر. ارينە, مۇنىڭ بارىنە ۋاقىت كەرەك. دەي تۇرعانمەن, پىسىقتالعان, قورىتىندىلانعان دۇنيەلەردىڭ بارلىعىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرۋىمىز قاجەت. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ءبىرتۇتاس سانالى ۇلت, بەرەكەلى قوعام بولىپ, سوزىندە ءپاتۋا, ىسىندە تياناق بار ەل باسشىسىنا ەڭ يگىلىكتى رەفورمالارىن جۇزەگە اسىرۋىنا ماندات بەرۋىمىز كەرەك.

وسىنىڭ بارلىعىن ويلاي, سالىستىرا كەلە, پرەزيدەنت بيلىگىنىڭ مەرزىمىن جەتى جىلعا ءبىر رەتتىك ەتىپ جاساۋدى ۇسىندى. بىرىنشىدەن, جەتى جىل – قازاقتا قاسيەتتى سان. قازاق «جەتىگە كەلگەنشە, جەردەن تاياق جەيسىڭ» دەيدى. بۇل – بالدىرعاننىڭ اياق باسىپ كەتۋ كەزەڭى. ال ەستى, سانالى پەندەگە جەتى جىل اقىل تولتىرۋ, بار تاجىريبەنى ورتاعا سالۋ, حالىقتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا قۇلاق اسىپ, سودان ناتيجە شىعارۋ. مىنە, وسى ويدىڭ بارلىعى مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاپەرىندە. سوندىقتان, وسى شەشىمدى حالىق بولىپ بارلىعى قولداۋدا. سوندىقتان, بۇل شەشىم تۇبەگەيلى اقيقات شەشىم دەپ ويلايمىن. شەشىمنىڭ ەرتەڭى – حالقىمىزدىڭ ريزىعى.

جوعىمىزدى بارداي ەتۋ, بارىمىزدى دارداي ەتۋ – ەلىمىزگە سىن. نايزانىڭ ۇشىن تات باسار, شوق­پارلار شوققا تاستالار تولايىم زامانعا دا جەتەرمىز. تاۋەلسىزدىگىمىز باياندى, ەلدىگىمىز ماڭگىلىك بولعاي. تاريحتىڭ تار وتكەلىنەن سۇرىندىرمەي وتكىزگەن بابالار شاپاعاتى بىزگە دە تيگەي. ەلىمىز امان, جۇرتىمىز تىنىش بولسىن, اعايىن!

 

دوسقان جولجاقسىنوۆ,

قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە