قازاقستان • 14 قىركۇيەك, 2022

ازاماتتىق قۇندىلىقتىڭ ماڭىزى

641 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ەجەلگى قوعامعا دا, قازىرگى قوعامعا دا ءتان قايشىلىقتاردىڭ ءبىرى – ليبەرالدىق جانە ءداستۇرشىل كوزقاراستاردى جاقتاۋشىلار اراسىنداعى يدەولوگيالىق تارتىس. عىلىمي ەڭبەكتەردە بۇل كونفرونتاتسيا ادەتتە «جاڭا – ەسكى», «مودەرنيزم – كونسەرۆاتيزم», «رەفورمالار – توقىراۋ», «وزگەرىستەر مەن داستۇرلەر», «داستۇرلەر مەن مودەرنيزاتسيا» تاعى باسقا بالاما ءسوز تىركەستەرىمەن سيپاتتالادى. بىراق قانداي تىلدىك تىركەستەر قولدانىلسا دا, بۇل ءبىر جاعىنان قالىپتاسقان داعدىلار, ەكىنشى جاعىنان ونى وزگەرتۋگە ۇمتىلعان جاڭانىڭ اراسىنداعى قاراما-قايشىلىقتى بىلدىرەدى.

ازاماتتىق قۇندىلىقتىڭ ماڭىزى

قازاقستان قوعامىندا باسقا ەلدەردەگى سياقتى داستۇرشىلدەر دە, ليبەرالدار دا بار. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بۇل ەكى توپتىڭ ساندىق قاتىناسى قانداي جانە ولاردىڭ قايسىسى بولاشاقتا باسىمدىققا يە بولادى دەگەن سۇراق كوپتەگەن الەۋمەتتىك زەرتتەۋدى قاجەت ەتەدى. ءدىنتانۋ ءبولىمىنىڭ جوبالارى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلعان ديس­كۋرس-تالداۋدىڭ ناتيجەلەرىنە سۇيە­نەتىن بولساق, قازىرگى تاڭدا ەكى دۇنيە­تانىم وكىلدەرى ءجيى پىكىرتالاسقا ءتۇسىپ, قازاقستاندىق بىرە­گەيلىك پەن يدەو­لوگيالىق باعدارلار قان­داي بولۋ كەرەك­تىگىن مۇلدەم ەكى ءتۇرلى ەلەس­تەتە­دى. بۇل احۋالدى كەلەسى سەبەپتەرمەن تۇ­سىن­دىرۋگە بولادى: بىرىنشىدەن, تاۋەل­سىزدىك جىل­دارىنداعى ۇلتتىق سانا-سەزىمنىڭ قايتا جاندانۋى­مەن جا­نە مادەني سايكەستىكتى ىزدەۋمەن باي­­­لا­نىس­تى ءداستۇرلى جانە كەيدە ءدىني قۇن­­دى­­لىقتاردىڭ وزەكتى بولۋى; ەكىنشى­دەن, جاھان­دىق وركەنيەتتىڭ ىقپالى مەن مادەني ينتە­گرا­تسيا­لىق ۇدەرىستەردىڭ ناتيجەسىنەن تۋىن­د­اعان ليبەرالدى كوزقاراستاردىڭ دامۋى.

سونداي-اق تالداۋ ناتيجەلەرىنەن كەلەسى ۇردىستەردى بايقايمىز: قازاق­ستان­دىقتار الەۋمەتتىك ءتارتىپ پەن ەرەجە­لەردى تاڭۋعا بەيىم كەلەدى, ولاردان اۋىتقىعان ادامدارعا سىن كوزبەن قا­رايدى. دۇنيەتانىمدىق قۇن­دىلىق­تار ولشەمى مەن سيپاتى تۇر­عى­سىنان بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە الەۋمەتتىك توزىم­سىزدىكتىڭ جوعارى ەكەنىن ايتۋعا بولادى.

قازاقستاندىقتار ءتۇرلى يدەيالار توڭىرە­گىندە توپتاسقان. وسىعان بايلانىستى مەملەكەتتىلىكتى كۇشەيتۋدە ازامات­تىق قۇندىلىقتاردىڭ بەل­سەندىلىگىن ارت­تىرۋ ماسەلەسى العا شى­عادى.

 

ايكەرىم التايقىزى,

فيلوسوفيا, ساياساتتانۋ جانە ءدىنتانۋ ينستيتۋتىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار