ايازى قاتتى, بوران-شاشىنى ءجيى وڭىردە قىسقا دايىندىق ماسەلەسى وتە وزەكتى. وتكەن كوكتەمدە وبلىس ورتالىعى مەن ستەپنوگور قالاسىنىڭ تۇرعىندارى ءبىرشاما ابىرجۋلى كۇيدە بولدى. كوپقاباتتى پاتەرلەردە تۇراتىن تۇرعىندار جىلۋدىڭ ازايعاندىعىن سەزىندى. سەبەپ, جىلۋ بەرەتىن قازاندىقتاردىڭ ابدەن ەسكىرىپ, توزىعى جەتۋىندە بولىپ وتىر. بيىل جىلۋ كوزدەرى مەن جەلىلەرىن جوندەۋگە جانە جاڭعىرتۋعا, سونداي-اق ەنەرگيا رەسۋرستارىن ساتىپ الۋعا 8,8 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىندى. ونىڭ 8,1 ملرد تەڭگەسى وبلىستىق بيۋدجەتتەن, 0,7 ملرد تەڭگەسى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قاراستىرىلىپ وتىر. قۇرىلىس جانە جاڭعىرتۋ باعىتىندا 8 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋعا 7,4 ملرد تەڭگە باعىتتالدى.
كۇنى بۇرىن بارلىق ماسەلە ەلەكتەن وتكىزىلىپ, تارازى باسىنا تارتىلعانىمەن, ارشالى, اتباسار, استراحان, بۋراباي ءتارىزدى بىرقاتار اۋدانداعى قىسقا دايىندىق جۇمىستارىن تياناقتاۋ ءۇشىن قوسىمشا قاراجات قاجەت بولادى. دايىندىق جۇمىستارىن ءسال تاراتىپ ايتساق, وبلىس بويىنشا بارلىق قازاندىقدىڭ جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا ازىرلىگى 76 پايىز توڭىرەگىندە. ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ نىساندارىنىڭ 82, دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارىنىڭ 85, الەۋمەتتىك ماڭىزداعى نىسانداردىڭ 79, كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ 67 پايىزى جىلۋ قابىلداۋعا ءازىر. جىلۋ جەلىلەرىنىڭ 76 پايىزى جوندەۋدەن وتكىزىلدى. سونداي-اق سۋمەن جابدىقتاۋ جەلىلەرىنىڭ 68 پايىزى قىتىمىر قىستىڭ قاتال سىنىنا تاپ-تۇيناقتاي دايىن.
سولتۇستىك ءوڭىر ءۇشىن سوڭعى جىلدارى ۋاقتىلى كومىر جەتكىزۋدىڭ ءوزى ايتارلىقتاي ماسەلەگە اينالىپ كەلە جاتقان جايى بار. قازىر وڭىرگە 58,1 مىڭ توننا كومىر جەتكىزىلدى. بۇل – ەكى ايلىق قاجەتتىلىكتىڭ 42 پايىزى. ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, الەۋمەتتىك قورعاۋ مەكەمەلەرىنە وتىن جەتكىزۋ ءۇشىن بارلىق جەردە كونكۋرس وتكىزىلدى. قازىر ءىشىنارا تاسىمالدانۋدا. ءوڭىر تۇرعىندارى ۋاقتىلى كومىر دايىنداپ الۋ ماسەلەسى دە نازاردا. ەگەر بارلىق جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا 831 مىڭ توننا كومىر قاجەت بولسا, ازىرگە 140 مىڭ توننا كومىر جەتكىزىلدى. الداعى ۋاقىتتا بەلگىلەنگەن كەستە بويىنشا بۇل جۇمىس تۇراقتى جۇرگىزىلەدى. وبلىستىڭ كوممۋنالدىق كاسىپورىندارىنا 36 مىڭ توننا مازۋت قاجەت. بيىل بۇل مولشەر 53 مىڭ تونناعا دەيىن كوبەيتىلمەك. بۇگىنگى تاڭدا ءوڭىردىڭ كوممۋنالدىق كاسىپورىندارى ءۇشىن كومىر ساتىپ الۋعا ۇكىمەت رەزەرۆىنەن قاراجات بولۋگە بيۋدجەتتىك ءوتىنىم جولداندى.
قىسقا دايىندىق كەزىندە قولبايلاۋ بولاتىن جايت, جىلدار بويى قوردالانىپ قالعان دەبيتورلىق بەرەشەك. بيىل تامىز ايىنىڭ 19-ىنا دەيىنگى جاعداي بويىنشا قالىپتاسقان كورسەتكىشتى قارايتىن بولساق, دەبيتورلىق بەرەشەك 1 ملرد 487 ملن تەڭگەگە جەتكەن. ونىڭ ىشىندە جىلۋمەن جابدىقتاۋ ءۇشىن 328,5 ملن تەڭگە, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە كارىز ءۇشىن 278,3 ملن تەڭگە, ەلەكتر قۋاتىمەن جابدىقتاۋ ءۇشىن 880,8 ملن تەڭگە بەرەشەك بار. ەڭ ۇلكەن دەبيتورلىق بەرەشەكتىڭ ۇلەسى وبلىس ورتالىعىنا تيەسىلى. قارىز كولەمى 495,7 ملن تەڭگەگە جەتىپ جىعىلادى. سونداي-اق بۋراباي, تسەلينوگراد اۋداندارى مەن ستەپنوگور قالاسىندا دا بەرەشەكتىڭ وسى ءتۇرى تىم جوعارى. كرەديتورلىق بەرەشەك تە از ەمەس. وبلىس بويىنشا 3,3 ملن تەڭگەنى قۇرايدى. بۇل ورايدا بەرەشەكتىڭ كوپ مولشەرى وبلىس ورتالىعىندا جيناقتالعان. ماسەلەن, كوكشەتاۋ قالاسى – 1,7 ملرد تەڭگە, بۋراباي اۋدانى – 744 ملن, اتباسار اۋدانى 309 ملن تەڭگە قارىزعا باتقان. وسى ارادا ءىرى بورىشكەرلەردىڭ دە اتى-ءجونىن ايعاقتاپ ايتا كەتكەن ءجون. «كوكشەتاۋ جىلۋ» كاسىپورنى – 1,4 ملرد تەڭگە, «بۋراباي جىلۋ» كاسىپورنى 422 ملن تەڭگە بەرەشەك. وسى قاتاردان «اتباسار سۋ», «ەسىل گوركومحاز», «تەرموترانزيت» كاسىپورىندارىن اتاي كەتۋگە بولادى.
بيىل وبلىس ورتالىعى مەن ستەپنوگور قالاسىنىڭ تۇرعىندارى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا الاڭداپ وتىرعانىن جوعارىدا ايتىپ وتتىك. ەندى جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ قانشالىقتى دەڭگەيدە اتقارىلعانىن ساراپتاساق, بۇگىنگى جاعداي ءبىرشاما دۇرىستالعان ءتارىزدى. ەڭ الدىمەن, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە «كوكشەتاۋ جىلۋ» كاسىپورنى وتكەن جىلۋ بەرۋ ماۋسىمى اياقتالىسىمەن كىرىسىپ كەتتى. جالپى, جوسپاردىڭ 90 پايىزعا ورىندالعانىن ايتار بولساق, الاڭداۋدىڭ ءجونى جوق ءتارىزدى. جوندەۋ جۇمىستارىن ۋاقتىلى جۇرگىزۋگە اتالعان كاسىپورىنعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 2,5 ملرد تەڭگە قاراجات بولىنگەن بولاتىن. كۇنى بۇرىن بەلگىلەنگەن جوسپار بويىنشا 1,8 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرىنىڭ جوندەۋ جۇمىستارى ۋاقتىلى جۇرگىزىلدى. قازاندىقتاردىڭ نەگىزگى جانە قوسالقى جوندەۋ جۇمىستارى دا دەر كەزىندە قولعا الىندى. سورعى ستانسالارىنىڭ عيماراتتار مەن قۇرىلىستاردىڭ, جىلۋ كامەرالارىنىڭ جانە باسقا دا تەحنولوگيالىق, ەلەكترمەن جابدىقتاۋ باعىتىنداعى قۇرىلعىلاردىڭ 93 پايىزى جوندەۋدەن وتكىزىلدى.
ستەپنوگور قالاسىندا دا جىلۋ بەرۋ مەكەمەسىن جوندەۋ جۇمىسى كۇنى بۇرىن تۇزىلگەن كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلۋدە. جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنىڭ بارلىق جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ 72 پايىزى اتقارىلعان. اعىمداعى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق ەنەرگەتيكالىق جابدىقتى: 6 ەنەرگەتيكالىق قازاندىق پەن 5 تۋربوگەنەراتوردى جوندەۋ جوسپارلانۋدا. قازىر №4 قازاندىق اگرەگاتىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. جىل سوڭىنا دەيىن جوسپارعا سايكەس №6 قازاندىق اگرەگاتىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, №1 جانە №2 تۋربوگەنەراتورلارعا اعىمداعى جوندەۋ جۇرگىزىلمەك.
كۇزگى جانە قىسقى كەزەڭگە جۇمىسقا ازىرلىك قۇجاتىن بەرۋ مەملەكەتتىك قىزمەت ستاندارتتارىنا سايكەس ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. ەلەكترمەن جوندەۋ باعىتىندا دا وڭ سيپاتتىڭ بار ەكەنىن ايتا كەتكەن ءلازىم. كۇزگى, قىسقى كەزەڭگە مۇقيات دايىندالۋدى ماقسات تۇتقان ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدار 460 شاقىرىمدىق اۋە جەلىلەرىن جوندەپ شىقتى. بۇگىندە ەلەكتر ەنەرگياسىن جەتكىزۋشىلەردەن ساتىپ الاتىن ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قۇنى 26 پايىزعا دەيىن ۇلعايىپ وتىر. سونداي-اق ساتىپ الىناتىن سۋدىڭ, كومىردىڭ, شيكىزات پەن باسقا ماتەريالداردىڭ, وزگە دە قاتىسى بار ۇيىمداردىڭ قىزمەت قۇنى ۇلعايدى. قازىرگى كۇنى تاريفتەردى وزگەرتۋگە 28 كاسىپورىننىڭ التاۋى ءوتىنىم بەرگەن. كوكشەتاۋ, ستەپنوگور, بۋراباي سۋ ارناسى مەكەمەلەرى مەن شاڭتوبە ەنەرگيا كەشەندەرىنىڭ تاريفتىك سمەتالارى بەكىتىلدى. «بۋراباي جىلۋ» جانە «ماكينسك جىلۋ» كاسىپورىندارىنىڭ وتىنىمدەرى قاراستىرىلۋدا.
جالپى, جاعدايدى تارازى باسىنا تارتقان كەزدە الداعى جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىنا دايىندىق ءتاۋىر. قانشالىقتى ساپالى اتقارىلعانىن قىتىمىر قىستىڭ سىناعى كورسەتەدى.
اقمولا وبلىسى
