ورتا ءبىلىم. جيىندا ءسوز العان وقۋ-اعارتۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى شولپان كارينوۆانىڭ ايتۋىنشا, 1 قىركۇيەكتە ەلىمىزدەگى بارلىق مەكتەپتە ءبىلىم كۇنىنە ارنالعان سالتاناتتى ءىس-شارالار, سىنىپ ساعاتتارى وتەدى. ءىس-شارانىڭ فورماتىن, قاتىسۋشىلار قۇرامىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى وزدەرى ايقىندايدى.
– وقۋ جىلى 1 قىركۇيەكتە باستالىپ, 31 مامىرعا دەيىن, ياعني 36 اپتاعا سوزىلادى. جازدىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ وقۋشىلار ءداستۇرلى تۇردە جازعى دەمالىسقا شىعادى. تيىسىنشە, جاز ايلارىندا بالالار تولىعىمەن دەمالادى. ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردى قوسپاعاندا 7 259 مەكتەپ جاڭا وقۋ جىلىندا بەس كۇندىك وقىتۋ رەجىمىنە كوشەدى, بۇل مەكتەپتەردە 3,4 ملن بالا جانە 300 مىڭنان كوپ پەداگوگ بار. مينيسترلىك مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم الاتىن 1-سىنىپتارعا تەك قازاق ءتىلىن, ورىس تىلىندە ءبىلىم الاتىن 1-سىنىپتارعا مەملەكەتتىك ءتىل مەن ورىس ءتىلىن عانا وقىتۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە 2-سىنىپتان باستاپ ورىس ءتىلىن وقىتۋ باستالادى. ال اعىلشىن ءتىلى بارلىق مەكتەپتە ءۇشىنشى سىنىپتان باستاپ وقىتىلادى. سونداي-اق بالالاردى ەرتە كاسىبي باعدارلاۋ ماقساتىندا 1-سىنىپقا «ەڭبەككە باۋلۋ» جانە «بەينەلەۋ ونەرى» پاندەرى «كوركەم ەڭبەك» ءپانىنىڭ ورنىنا جۇرگىزىلەدى. «جاھاندىق قۇزىرەتتىلىك» فاكۋلتاتيۆ ءپانى بيىل 5-11 سىنىپتار ءۇشىن مىندەتتى كۋرس بولادى. كۋرستا «ادالدىق جانە ەتيكا», «ەكولوگيالىق مادەنيەت», «ازاماتتىق», «تىرشىلىك قاۋىپسىزدىگىنىڭ نەگىزدەرى», «مەدياساۋاتتىلىق جانە قارجىلىق ساۋاتتىلىق» مودۋلدەرى قامتىلعان, – دەدى ش.كارينوۆا.
ءمينيستردىڭ ورىنباسارى بايانداعانداي, پەداگوگتەردى جۇمىسقا قابىلداۋدىڭ جاڭا ءتارتىبى بەكىتىلدى. مۇعالىمدەر كونكۋرستان وتەدى. نەگىزگى تالاپتارعا ءبىلىم, ەڭبەك ءوتىلى, ۇلتتىق بىلىكتىلىك تەستىلەۋ ناتيجەلەرى جانە بىلىكتىلىك ساناتى, كاسىبي جەتىستىكتەرى جاتادى. ال مەكتەپ ديرەكتورلارىن روتاتسيالاۋ جالعاسىپ جاتىر. 2022 جىلى 1 200-دەن اسا ديرەكتور روتاتسيالاۋعا سايكەس كەلەدى. بۇگىندە 414 ديرەكتور روتاتسيادان ءوتتى.
تەحنيكالىق-كاسىپتىك ءبىلىم. قازاقستاندىق 770 كوللەدجدە 489 مىڭ ستۋدەنت ءبىلىم الىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى تەگىن تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك بىلىممەن 100% قامتۋدى تاپسىرعان. وسىعان وراي مەملەكەتتىك تاپسىرىس رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 45 مىڭ ورىنعا ۇلعايتىلىپ, 128 مىڭ ورىندى قۇراپ وتىر.
– بيىل كومەكتى قاجەت ەتەتىن بالالاردى قابىلداۋ ءۇشىن گرانت كۆوتاسى 50%-عا دەيىن ۇلعايتىلدى. وسى جىلدان باستاپ مينيسترلىك جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, كاسىپورىنداردىڭ سۇرانىسى بويىنشا كادرلاردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا ماقساتتى دايارلاۋدى ەنگىزۋگە كىرىستى. بۇل ءۇشىن كاسىپورىن كوللەدجبەن ماقساتتى دايىندىق تۋرالى شارت جاسايدى. كاسىپورىن ءوز بازاسىندا پەداگوگتەردىڭ جانە ستۋدەنتتەردىڭ پراكتيكاسىن ۇيىمداستىرۋ, جاس مامانداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ بويىنشا مىندەتتى وزىنە الادى. بۇگىندە كاسىپورىنداردان 10 مىڭ ورىنعا ماقساتتى مەملەكەتتىك تاپسىرىس الۋعا وتىنىمدەر ءتۇستى. نەگىزى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس وڭىرلەردەگى كوللەدجدەردى ءىرى بيزنەسكە قامقورلىققا الۋ تاجىريبەسى بار. قازىرگى تاڭدا 498 كاسىپورىن 410 كوللەدجدى قامقورلىققا العان, – دەدى ءبىرىنشى ۆيتسە-مينيستر.
ش.كارينوۆانىڭ سوزىنە قاراعاندا, كوللەدجدەرگە اكادەميالىق دەربەستىك بەرىلدى. بيىلعى وقۋ جىلىنان باستاپ كوللەدجدەر جۇمىس بەرۋشىلەرمەن بىرلەسىپ وقۋ باعدارلامالارىن جاساپ, وقىتۋ مەرزىمدەرىن ەڭبەك نارىعىنا سايكەس بىرگە انىقتاي الادى. تۇركىستان, اتىراۋ جانە اقتوبە وبلىستارىندا 2 مىڭ ورىنعا 6 جاتاقحانا قولدانىسقا بەرىلدى. 165 مەملەكەتتىك كوللەدجدە جوندەۋ جۇرگىزىلدى.
جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم. جاڭا وقۋ جىلىندا ستۋدەنتتەر, ونىڭ ىشىندە شەتەلدىك ستۋدەنتتەر دايىندىقتىڭ بارلىق باعىتى بويىنشا ءداستۇرلى فورماتتا وقيدى. ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىندا قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى جاڭا وقۋ جىلىنا دايىندىق پەن وقىتۋ فورماتى تۋرالى بايانداعان عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى تالعات ەشەنقۇلوۆ:
– جوعارى وقۋ ورىندارىندا 1-كۋرس ستۋدەنتتەرىن قابىلداۋ اياقتالۋدا, ولاردىڭ الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋى ءۇشىن جاعداي جاسالادى. بۇگىنگى تاڭدا وقۋ پروتسەسىن وفلاين فورماتتا باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر. قاجەت بولعان جاعدايدا جوعارى وقۋ ورىندارى اكادەميالىق ساياساتقا جانە جاڭا وقۋ جىلىندا ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ فورماتىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ مۇمكىندىگىن قارايدى. سونداي-اق مينيسترلىك جاتاقحانالارداعى ورىندارعا قاجەتتىلىك تۋرالى دەرەكتەردى جاڭارتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزدى. بۇگىنگى تاڭدا ءۇش وبلىستىڭ (اتىراۋ, ۇلىتاۋ جانە قىزىلوردا وبلىستارى) 28 جوعارى وقۋ ورنىندا جاتاقحانالارداعى ورىندارمەن 100% قامتاماسىز ەتىلگەن. بولجام بويىنشا جاڭا وقۋ جىلىندا جاتاقحاناعا مۇقتاج ستۋدەنتتەردىڭ سانى 89 مىڭنان اساتىن ادامدى قۇرايدى. بۇل رەتتە ەڭ ۇلكەن قاجەتتىلىك الماتى جانە نۇر-سۇلتان قالالارىندا بايقالادى. جاتاقحانالارداعى ورىن تاپشىلىعى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن 30 جوعارى وقۋ ورىندارى قوناقۇيلەر مەن حوستەلدەردىڭ يەلەرىمەن 16 819 توسەكتىك ورىندى جالعا الۋ بويىنشا شارتتار مەن مەموراندۋمدار جاسادى, – دەدى.
مينيسترلىك وكىلىنىڭ مالىمدەۋىنشە, جالپى, جاڭا جاتاقحانالار سالۋ 2018 جىلدان باستالعان. سودان بەرى جوعارى وقۋ ورىندارىندا 20 761 توسەكتىك ورىنعا ارنالعان 93 وبەكت, ونىڭ ىشىندە 2022 جىلى 1 470 توسەكتىك ورىنعا ارنالعان 6 وبەكت پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ 103 جوعارى وقۋ ورنىندا اكىمشىلىك-وقۋ كورپۋستارىن, جاتاقحانالاردى, كىتاپحانالاردى, سپورت زالدارىن, اسحانالاردى جوندەۋ, سونداي-اق جىلىتۋ جۇيەلەرىن جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن.
– جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ باكالاۆريات ستيپەندياسى 20%-عا (31 423 تەڭگەدەن 36 660 تەڭگەگە دەيىن), ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرا ءۇشىن 15%-عا (تيىسىنشە 76 950 تەڭگەدەن 86 987 تەڭگەگە دەيىن, 172 500 تەڭگەدەن 195 000 تەڭگەگە دەيىن) ۇلعايدى. جالپى, بۇل ۇلعايتۋ شامامەن 161 مىڭ ءبىلىم الۋشىلارعا قاتىستى بولادى, – دەدى ت.ەشەنقۇلوۆ.
