قازاقستان • 26 تامىز, 2022

قارجى مينيسترلىگىن تسيفرلاندىرۋ تۇرمىستى قانشالىقتى جەڭىلدەتتى؟

243 رەت
كورسەتىلدى
9 مين
وقۋ ءۇشىن

قارجىلىق قىزمەتتەردىڭ ءبىرشاما تسيفرلانۋى كۇندەلىكتى تۇرمىسىمىزدى اجەپتاۋىر وڭايلاتىپ تاستادى. دەگەنمەن قاعاز كۇيىندە رەتتەلمەسە شەشىمىن تاپپايتىن قىزمەتتەر قاتارى ءالى دە قالىڭ. وسىنى ەسكەرگەن قارجى مينيسترلىگى سالالىق ۆەدومستۆونى تسيفرلاندىرۋعا كىرىسكەندەرىن مالىمدەپ, ونىڭ بىرقاتار جارقىن مىسالدارىن جاريا ەتتى.

قارجى مينيسترلىگىن تسيفرلاندىرۋ تۇرمىستى قانشالىقتى جەڭىلدەتتى؟

كوللاجدى جاساعان قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

بيىل مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا ءبىراز جوبانى قولعا العان. ونىڭ ىشىندە بىرىڭعاي تەرەزە, «استانا-1» اقپاراتتىق جۇيەسى, ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرا, تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى, سونداي-اق حالىققا جانە بيزنەسكە ارنالعان ءموبيلدى قوسىم­شا­لار دا بار. مىسالى, بىرىڭعاي تەرەزە اقپاراتتىق جۇيەسى كەدەندىك ەكسپورتتىق, يمپورتتىق وپەراتسيالاردى جەڭىلدەتۋ, وڭتايلاندىرۋ جانە يمپورت قۇجاتتارىن بەرۋدى اۆتوماتتاندىرۋعا ارنالعان.

«ەلگە قاۋىپسىز ءونىمدى اكەلۋ بو­يىن­شا بارلىق ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ ەلەك­­تروندىق رۇقسات قۇجاتتارىن بەرۋ ءبىر تەرەزە قاعيداتى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلادى. راستايتىن قۇجاتتار مەن مالىمەتتەردى بىرنەشە رەت ۇسىنۋ الى­نىپ تاستالدى. قىزمەت الۋ ۋاقىتى 30 كۇننەن 5 كۇنگە دەيىن قىسقارتىلدى. بۇگىندە جۇيەدە 6,3 مىڭ پايدالانۋشى تىركەل­گەن. جىل باسىنان بەرى 78 مىڭنان استام سايكەستەندىرۋ سەرتيفيكاتى بەرىلدى, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ 1 045 قۇجاتى ازىرلەندى, مەملەكەتتىك كىرىس­­تەر ورگاندارىنىڭ – 529, اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگى­نىڭ 117 قۇجاتى وسى جۇيەدە ازىرلەنىپ, بەرىلدى. «استانا-1» اقپاراتتىق جۇيەسى – تاۋارلاردى اكە­لۋدەن باستاپ شىعارۋعا دەيىنگى بارلىق كەدەندىك پروتسەستەردىڭ نەگىزگى جۇيەسى. بۇگىندە كەدەندىك دەكلاراتسيالار 100 پايىز قاشىقتان, ەلەكتروندى تۇردە ۇسىنىلادى. 4,9 ملن استام كەدەندىك دەكلاراتسيا, ونىڭ ىشىندە 4 ملن-نان استامى (82 پايىزى) 1 مينۋت ىشىندە اۆتوماتتى تۇردە شىعارىلدى. جۇيە تاۋلىك بويى توقتاۋسىز جۇمىس ىستەيدى, دەكلاراتسيانى كەڭسەدەن نەمەسە ۇيدەن شىقپاي-اق ۇسىنۋعا بولادى», دەيدى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ازامات پانباەۆ.

ال ەلەكتروندىق شوت-فاكتۋرالار جۇيەسى – شارۋاشىلىق جۇرگىزۋشى سۋ­بەك­­تىلەردىڭ بارلىق مامىلەلەرىن قادا­عالاي­تىن پلاتفورما. ا.پانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, باستاپقى بۋحگالتەرلىك قۇجات­تاردى ەلەكتروندىق تۇردە رەسىمدەۋ دە ەنگىزىلدى. جۇيە ونلاين رەجىمدە تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيدى. 1 تامىزداعى جاعداي بويىنشا جۇيەنى پايدالانۋشىلار سانى 824 مىڭعا جەتكەن. 870 ملن-نان استام شوت-فاكتۋرا جازىلىپ, تاۋارلارعا 46,5 ملن ىلەسپە جۇك­قۇجات رەسىمدەلگەن.

سونداي-اق تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى سالىقتاردىڭ جينالۋىن جاقسار­تۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. بۇگىندە 16 ملرد-تان استام تسيفرلىق قۇجات وڭدەلىپ, 144 تاۋەكەل مودەلى جاسالىپتى.

«2021 جىلعى ماۋسىمنان باستاپ «اتا­مەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتا­سىمەن بىرلەسىپ كونتراگەنتتەردى ولار­دىڭ سەنىمدىلىك دەڭگەيىن انىقتاۋ مۇم­كىندىگىمەن دەربەس تەكسەرۋ ءۇشىن «سالىق تولەۋشىلەردىڭ ادالدىق يندەكسى» سەر­ۆيسى ىسكە قوسىلدى. تاۋەكەلدەردى باس­قارۋ جۇيەسى سالىقتاردىڭ جينالۋىن جاق­سارتۋعا, سالىقتىق بۇزۋشىلىقتارعا جەدەل دەن قويۋعا جانە جالعان كاسىپكەرلىك بەلگىلەرىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى ەنگىزىلگەن ساتتەن باستاپ بيۋدجەتكە قوسىمشا 500 ملرد تەڭگە قاراجات ءتۇستى. سالىق مىن­دەتتەمەلەرىن ورىنداۋ پروتسەسىن جەڭىلدەتۋ قۇرالدارىنىڭ ءبىرى – E-SALYQ ءموبيلدى قوسىمشالارىن قۇرۋ. جەكە تۇلعالار ءۇشىن «سالىق ءاميانى» قىزمەتىن اتقاراتىن ە-Salyq-Azamat ءموبيلدى قوسىمشاسى ەنگىزىلدى. پايدالانۋشىلار سانى 1,3 ملن-عا جەتتى. بيىل 1 قاڭتار­دان باستاپ كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ سالىق مىندەتتەمەلەرىن ورىنداۋىنا ىڭعايلى بولۋ ءۇشىن E-Salyq-Business ءموبيلدى قوسىمشاسى ىسكە قوسىلدى. بۇگىندە پايدالانۋشىلار سانى 307 مىڭ جەكە كاسىپكەردى قۇرايدى», دەدى سپيكەر.

قارجى ۆيتسە-ءمينيسترى ەلدار قاز­عان­باەۆ مينيسترلىكتى تسيفرلاندىرۋ جۇ­مىسى – ستراتەگيالىق جانە بيۋد­جەت­تىك جوسپارلاۋ, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ, قازى­ناشىلىق جۇيەلەرىندە بيۋد­جەت­تىڭ اتقارىلۋى, مەملەكەتتىك اۋديت جانە كا­مە­رالدىق باقىلاۋ, سالىق جانە كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋ سياقتى باعىتتاردى قام­تي­تىنىن اتاپ ءوتتى.

«مەملەكەتتىك جانە بيۋدجەتتىك جوس­پار­لاۋ راسىمدەرىن تسيفرلاندىرۋ ماق­سا­تىندا «مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ جۇ­يە­سىن دامىتۋ» جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جا­تىر. سوڭعى ەكى جىلدا جوبانىڭ ءبىرىن­­شى جانە ەكىنشى كەزەڭى اياقتالدى. بۇل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى ەلەكتروندى تۇردە قالىپتاستىرۋعا مۇمكىن­دىك بەردى. جوبا اياسىندا ستراتەگيالىق جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋدى بايلانىس­تىرۋ راسىمدەرى تسيفرلاندىرىلدى. «سترا­تەگيالىق جوسپارلاۋ» فۋنكتسيونالى اياسىندا جۇيەگە 10 ۇلتتىق جوبانىڭ 9-ى ەنگىزىلدى, بىرەۋى قۇپيا جانە جۇيەگە ەنگىزىلمەيدى. سونداي-اق مينيسترلىكتىڭ جۇيەلەرىمەن جانە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇيىمداردىڭ جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيا جۇرگىزىلدى. وسى ارقىلى دەرەكتەردى ەنگىزۋ قايتالانبايتىن بولدى جانە قاعاز قۇجات اينالىمى قىس­قاردى. «مەملەكەتتىك ساراپتاما» جۇ­يەسىمەن ­ينتەگراتسيالاۋ بويىنشا جانە ترانسفەرتتەر مەن مەملەكەتتىك ينۆەس­تيتسيالىق جوبالاردى جوسپارلاۋ راسىم­دەرىن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا جۇمىستار اياقتالۋدا», دەدى ۆيتسە-مينيستر.

وسى جىلى جوبا اياقتالعاننان كە­يىن ستراتەگيالىق قۇجاتتار مەن رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەتتى قالىپتاستىرۋ­دىڭ بارلىق كەزەڭى تسيفرلاندىرىل­ماق. بۇل جوسپارلاۋ پروتسەسىن جەڭىلدەتىپ قانا قويماي, ونىڭ اشىقتىعىن دا قام­تاماسىز ەتەدى. قازىرگى كەزدە مەملە­كەت­تىك ساتىپ الۋدىڭ بارلىق پروتسەسى اۆتو­ماتتاندىرىلعان. جوسپار جاساۋ, ساتىپ الۋدى وتكىزۋ, شارت جاساۋ جانە ورىنداۋ تولىعىمەن ەلەكتروندى فورماتتا وتەدى. قازىر ۆەب-پورتالدا 100 مىڭنان استام ءونىم بەرۋشى مەن 24 مىڭنان استام تۇتىنۋشى تىركەلگەن. وتكەن ەسەپتى كەزەڭ­دە مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار بويىنشا شارتتى ۇنەمدەۋ 485 ملرد تەڭگە بولىپتى.

«بيىل كەلەسى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ءبىرىنشى, ءبىر كوزدەن الۋ ۇلەسىن ازايتۋ. ماسەلەن, «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» جاڭا زاڭ شەڭبەرىندە ساتىپ الۋدىڭ باسەكەلى تاسىلدەرىن تاپسىرىس بەرۋشىلەردىڭ وت­كىزۋىنە باسىمدىق بەرىلگەن. ءبىر كوز­دەن الۋ نەگىزدەرى قىسقارتىلدى. ەلەك­تروندىق دۇكەن ەنگىزىلدى. ەكىنشى, ادامي فاكتوردى بولدىرمايتىن جانە ءونىم بەرۋشىنى تاڭداۋدى اۆتوماتتاندىراتىن رەيتينگتىك-بالدىق جۇيەنى ازىرلەۋ. بۇل جاڭاشىلدىق 2022 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ قولجەتىمدى. ءۇشىنشى, نەگىزدەمە­لىك كەلىسىمدەردى ىسكە قوسۋ. بۇل مەملەكەت­تىك ساتىپ الۋدى وتكىزۋ مەرزىمىن 5 جۇمىس كۇنىنە دەيىن قىسقارتۋعا مۇم­كىندىك بەرە­دى», دەيدى سپيكەر.

بيىل «تاۋارلاردىڭ ەلەكتروندىق كاتالوگى» جوباسى 1 قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلدى جانە جالپىعا قولجەتىمدى.

«كاتالوگ دەرەكتەردى تولتىرۋ تارتى­بىندە جۇمىس ىستەيدى. 1 شىلدەدەن باس­تاپ مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدا تاۋار­لار­دىڭ تەحنيكالىق ەرەكشەلىكتەرىن قالىپ­تاستىرۋ فۋنكتسيونالى قولجەتىمدى. قازىر­دىڭ وزىندە كاتالوگتا شامامەن 16 مىڭ تەحنيكالىق ەرەكشەلىك قالىپ­تاس­تىرىلدى. 2 مىڭنان استام پايدالانۋشى تىركەلدى. 461 مىڭ تاۋار ەنگىزىلدى», دەدى ە.قازعانباەۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, بيىل كاتالوگتى تا­ۋارلارمەن تولتىرۋ جانە كاتالوگتان ساتىپ الىناتىن تاۋارلار تىزبەسىن كەڭەيتۋ بويىنشا جۇمىستى كۇشەيتۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق تاۋارلاردى ­مودەراتسيالاۋ پروتسەسى ءۇشىن نەيرو جەلىلەرگە نەگىزدەلگەن ماشينالىق وقىتۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋ كوزدەلگەن.

ءوز كەزەگىندە تسيفرلاندىرۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ەركىن بەركەشەۆ 2020 جىلدىڭ سوڭىنان باستاپ ەلەكتروندىق اۋديت جوباسى ىسكە قوسىلعانىن جانە قازىرگە دە­يىن 717 ملرد تەڭگەدەن استام قامتۋمەن شامامەن 1 600 اۋديتورلىق ءىس-شارا جۇرگىزىلگەنىن جەتكىزدى. ءداستۇرلى اۋديت پروتسەسىن ەلەكتروندىق فورماتقا تۇرلەندىرۋ ارقىلى ءىسساپار, ەڭبەك جانە ۋاقىت شىعىندارى ازايادى. اۋديتور مەن اۋديت اراسىنداعى تىكەلەي بايلانىستى جويۋ جولىمەن سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن قىسقارتۋ, سونداي-اق ءبىر ۋاقىتتا بىرنەشە اۋديت وبەكتىلەرى بو­يىنشا اۋديت جۇرگىزۋ مۇمكىندىگى تۋادى.

«2021 جىلى قاشىقتان جۇرگىزىلگەن اۋديتورلىق ءىس-شارالاردىڭ ۇلەسى اۋدي­تورلىق ءىس-شارالاردىڭ جالپى سانىنىڭ 31 پايىزىن قۇرادى. بۇدان باسقا, «تاۋە­كەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى» ءمودۋلىن اتاپ ءوتۋ قاجەت. مودۋل اۋديتكە جاتا­تىن مەملەكەتتىك وبەكتىلەردىڭ تىزبەسىن انىق­تاۋعا ارنالعان. بۇگىندە مودۋلدە 64 تاۋەكەل ينديكاتورى ەنگىزىلدى. جالپى, قارجى مينيسترلىگىنىڭ قىزمەتىن تسيفر­لاندىرۋ بيۋدجەتتى اتقارۋدىڭ ءار­بىر كەزە­ڭىندە پروفيلاكتيكالىق اۋديت جۇر­گىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى, بۇل شىعىستاردى جوسپارلاۋ, كاسسالىق اتقارۋ, بيۋدجەت ­پەن قارجىلىق ەسەپتىلىكتى قالىپتاستىرۋ كە­زەڭدەرى», دەدى دەپارتامەنت باسشىسى.

بيىل قارجى مينيسترلىگى قولعا العان تاعى ءبىر باستاما – پرەزيدەنتتىڭ «مەم­لەكەتتىك اپپارات قىزمەتىن بيۋروكرا­تيادان ارىلتۋ جونىندەگى شارالار تۋرالى» جارلىعى شەڭبەرىندە بۋحگالتەر­لىك وپە­راتسيالاردىڭ بىرىڭعاي دەرەكتەر ­بازاسىن قۇرۋ جوباسى. قاناتقاقتى جوبا
­7 مەملەكەتتىك ورگاندا جۇزەگە اسقان.

«جوبانى ىسكە اسىرۋ مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ بۋحگالتەرلىك قىزمەتتەرى­نىڭ دەرەكتەرىن شوعىرلاندىرۋعا باعىت­تالعان. سونىمەن قاتار جوبادا بىرىڭ­­عاي انىقتامالىقتاردى پايدالانۋ دا جوسپار­لانىپ وتىر. بۇل تالدامالىق قۇ­رال­داردى ورناتۋعا جانە قارجى سالا­­سىن­داعى ءارتۇرلى پروتسەستەردىڭ, ياعني بۋحگالتەر­لىك ەسەپتى جۇرگىزۋ, ەسەپ­تى­لىك بەرۋ, بيۋد­جەتتى جوسپارلاۋ جانە پار­مەندى مەملەكەت­تىك ءاۋديتتىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىن­دىك بەرەدى», دەدى دەپارتامەنت ديرەكتورى.

سوڭعى جاڭالىقتار