الدىمەن كورىك دەگەن ءسوزدىڭ توركىنى قايدان شىقتى, سوعان توقتالايىق. بۇل جونىندە بىرنەشە دەرەك بار. ماسەلەن, تۇركى تىلدەرىنىڭ كەيبىرىندە «كۇورتەە», ياعني «ۇرلەپ جاندىرۋ» دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى ەكەن. ال قازاق تىلىندەگى «كورىك» اتاۋىنىڭ دا ءتۇپ-توركىنى وسى سوزدەن شىققان. كورىكتىڭ قازىرگى تىلىمىزدەگى تۋرا ماعىناسى – ۇستا دۇكەنىندەگى بىلعارىدان نەمەسە تەرىدەن جاسالعان ۇرلەۋىش.
كورىك – ۇستا, زەرگەرلەردىڭ قۇرالى. ءتۇرلى مەتالدى بالقىتىپ, وڭدەۋ ءۇشىن وتتىققا جەل بەرىپ تۇراتىن بىلعارى, تەرى جانە اعاشتان جاسالاتىن قۇرال. كورىكتىڭ بىرنەشە ءتۇرى بار. ولار: «مەس كورىك», «قول كورىك», «اياق كورىك», «ۇلكەن كورىك», «كىشى كورىك». كورىك نەعۇرلىم ۇلكەن بولسا, ونىڭ كومەيىنەن وتتىققا بەرىلەتىن اۋا قىسىمى دا سوعۇرلىم جوعارى بولادى.
وسىنداي كورىكتىڭ ءبىرى بايدىبەك اۋدانى ساۋلەت-كوركەم مۋزەيىندە ساقتاۋلى تۇر. ءحىح عاسىردىڭ كونە جادىگەرى تەمىر ۇستاسى – شۋباي جۇماتاي ۇلىنا تيەسىلى بولعان. زامانىندا تەمىردەن ءتۇيىن تۇيگەن ۇستا شۋباي اۋدانىمىزداعى ساۋساقپەن سانارلىق تەمىر ۇستاسى ەدى. ول كىسى 1903 جىلى بايدىبەك اۋدانىنىڭ تاسقۇدىق اۋىلىندا تۋىپ-وسكەن. ءۇش سىنىپتىق ءبىلىمى بار شۋباي اتانىڭ شەبەر قولدارىنان شىققان دۇنيەلەر كوپشىلىكتى ءتانتى ەتكەن. ءتىپتى شۋباي ۇستانى قولدان-قولعا تيگىزبەي باسقا جاققا دا الىپ كەتىپ وتىرعان. ول كىسى وتىرار اۋدانىنىڭ ءشاۋىلدىر اۋىلىندا تەمىر ۇستاسى بولىپ ەلگە قىزمەت ەتكەن. تۇرمىس-تىرشىلىكتىڭ قيىن كەزەڭدەرىندە بۇكىل اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاجەتتى اربا, سوقا, قايلا, تاعى دا باسقا تۇرمىستىق زاتتاردى اسا شەبەرلىكپەن جاسايتىن تەمىر ۇستاسى شۋباي ەلگە سىيلى, بەدەلدى بولىپتى. اۋدانىمىزدىڭ جۇزىمدىك اۋلىندا شايان متس-دا ۇزاق جىلدار تەمىر ۇستاسى بولعان شۋباي جۇماتاي ۇلىن كوزى قاراقتى اۋىل قاريالارى ءالى كۇنگە دەيىن ەرەكشە قۇرمەتپەن ايتادى. كونەدەن جەتكەن كورىكتى شۋباي ۇستانىڭ ۇرپاقتارى مۋزەي جادىگەرلەرىنىڭ قاتارىنا وتكىزگەن. قازىرگى تاڭدا بۇل كورىك مۋزەيدىڭ «مەتالدان جاسالعان بۇيىمدار» ەكسپوزيتسياسىندا كورمەگە قويىلعان. بابادان قالعان مۇرا كەلۋشىلەرگە ناسيحاتتالىپ, دارىپتەلۋدە.
باقىتجان بايسارى,
بايدىبەك اۋدانى ساۋلەت-كوركەم مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى
تۇركىستان وبلىسى
