اباي • 11 تامىز، 2022

ابايتانۋعا ارنالعان ينتەللەكتۋالدىق الاڭ

14245 رەت كورسەتىلدى

اباي كۇنىنىڭ قۇرمەتىنە الماتىداعى وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا ۇلى ويشىلدىڭ 177 جىل­دى­عىنا ارنالعان ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى. وندا ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جانىنداعى اباي عىلىمي-زەرت­تەۋ ينستيتۋتىنىڭ جەتەكشى قىزمەتكەرى، فيلولوگيا عىلىم­دارىنىڭ كانديداتى، دوتسەنت ءلايلا مۇسالى اباي مۇراسىن زەردەلەۋ ىسىندەگى ىرگەلى قادامدار تۋرالى ايتىپ بەردى.

2009 جىلى قۇرىلعان اباي ينستيتۋتى ءوز جۇمىسىن ۇزدىكسىز جالعاستىرىپ كەلەدى. نەگىزگى با­عىتى – ۇلى اقىننىڭ ءومىرى مەن شى­عارماشىلىق مۇراسىن قوعامدىق گۋمانيتارلىق عىلىم سالالارىنىڭ توعىسىندا زەرتتەۋ. ينستيتۋتتىڭ اbai.kaznu.kz. ۆەب-سايتىندا عىلىمي-ادىس­تەمە­لىك وقۋلىقتاردىڭ مول قورى جيناقتالعان. اتالعان ينستيتۋت ەلىمىزدە العاش رەت «ابايتانۋ. تاڭدامالى ەڭ­بەكتەر» اتتى 50 تومدىق جي­ناق­تى قۇراستىرىپ شىقتى. تاڭ­دامالى ەڭبەكتەردىڭ 50 تومدىق باسىلىمى نەگىزىن­دە ىرىكتەلىپ، «ابايتانۋ انتولو­گياسىنىڭ» 10 تومدىعى دا وقىر­مانعا جول تارتقان بولاتىن.

ءلايلا مۇسالىنىڭ ايتۋىن­شا، ابايتانۋ انتولوگياسى – قوعام­دىق-گۋمانيتارلىق عى­لىم­دار جۇيەسىندەگى، ابايتانۋ تاري­حىنداعى ۇلكەن جەتىستىكتىڭ ءبىرى. «ابايتانۋ انتولوگياسىنا» م.اۋە­زوۆ، ق.مۇحامەدحانوۆ، م.مىر­زاحمەتوۆ، ر.سىزدىقوۆا، ز.احمەتوۆ، ج.ىسماعۇلوۆ، ت.ب. كور­نەكتى ابايتانۋشىلاردىڭ ىرگەلى عىلىمي مونوگرافيالارى، ابايتانۋ سالاسىندا­عى ىرگەلى ماسەلەلەردى عىلىمي تۇرعىدا پايىمدايتىن جەكەلەگەن زەرتتەۋلەر، ج.دادەباەۆتىڭ «ابايدىڭ انتروپولوگيزمى» مونوگرافياسى، كەيبىر پانارا­لىق سيپاتتاعى ەڭبەكتەر ەن­گەن. عالىم سونداي-اق اباي­تانۋ انتولوگياسى اتتى ينتەل­لەكتۋالدىق ارناۋلى بازا اشىل­­عانىن جەتكىزدى. بۇل بازا قازاق­ستاننىڭ ءبىلىم جانە عى­لىم جۇيەسى ءۇشىن، جالپى دۇنيە ءجۇزى قازاقتارىنا جول اشاتىن يگىلىكتى الاڭعا اينالۋعا ءتيىس.

«مەملەكەت باسشىسى ال­داعى ۋاقىتتا گۋمانيتارلىق پان­دەر­دىڭ بولىنبەس بولشەگى رە­تىندە اباي­تانۋ كۋرسىن وقى­تۋ كەرەك دەپ ناقتى مىندەت قوي­دى. وسى باعىتتا قازۇۋ جانىندا اباي عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ويشىل اقىننىڭ مۇراسى مەن ابايتانۋ بويىنشا ەڭبەكتەردى عىلىمي اينالىم­عا ەنگىزۋ ماق­سا­تىندا ناقتى جۇمىستار اتقارىپ كەلەدى. اباي ءىلىمىن ءبىلۋ جوباسى اياسىندا اباي تاكسونوميا­سى ماسەلەسى كوتەرىلۋدە. اباي تاكسونومياسى اتتى جاڭا عىلىمي باعىت­تى نەگىزدەپ جاتىرمىز. وسى جۇمىستاردىڭ اياسىن بار­لىق جوو-دا جالپى ءبىلىم بەرە­تىن پاندەر قاتارىنا قوسۋدى ۇسى­نامىز»، دەيدى ل.مۇسالى.

ابايدىڭ قارا سوزدەرى بۇ­گىنگە دەيىن ماڭىزىن جويعان جوق. ورىس تىلىندە «قاراسوز­دەردىڭ» ءۇش بىردەي نۇسقاسى بار. اباي­دىڭ قاراسوزدەرى ءالى دە جىكتەلىپ، زەرتتەلىپ، تەرەڭىرەك ءمان-ماعى­ناسىن ۇعىنعان سا­يىن، بۇ­گىنگى زاماننىڭ ادامىن رۋحاني جاعى­نان بايىتا تۇ­سەدى. ءلايلا مۇسالى «پرە­زي­دەنتتىڭ «اباي – رۋحاني رەفورماتور» ماقالاسىندا ايتىل­عان پايىمداۋلارعا ۇستاز­دار قاۋىمى وقىتۋ پروتسەسى بارىسىندا ۇنەمى نازار اۋداراتىنىن جەتكىزدى.

«رۋحاني رەفورماتور دەگەن قوعامنىڭ ساناسىن العا جىل­جىتۋشى دەگەن ماعىنانى بىلدىرەتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. ماقالادا اباي ايتقان بەس دۇشپان مەن بەس اسىل ءىستى ءبىلۋ كەرەك دەگەن ىرگەلى ويلاردىڭ تەرەڭ ماڭىزى بار. ابايدىڭ تازا ۇلتتىق سيپاتتا جازىلعان شىعارمالارى ارقىلى مەم­لەكەتتىك ءتىلدى ۇيرەتۋدى قولعا الۋ كەرەك. ابايدىڭ ءبىر ولەڭىن جاتتاعان بالا، قازاقتىڭ ءسوزى مەن ولەڭىنىڭ قۇدىرەتىن تۇسىنۋگە جانە مەملەكەتتىك ءتىلدى جەتىك مەڭگەرۋگە وڭتايلى قادام جاسايدى دەگەن پىكىرگە قوسىلامىز. اباي – ءبىزدىڭ رۋحاني دامۋدا­عى تەمىرقازىعىمىز بەن ۇلتتىق باعدارىمىز بولۋ كەرەك»، دەيدى ل.مۇسالى.

 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

COVID-19: ۆاكتسينا العانداردىڭ سانى ارتتى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:58

ۇقساس جاڭالىقتار