ەكونوميكا • 29 ماۋسىم، 2022

قانت تاپشىلىعى نەدە؟

4358 رەت كورسەتىلدى

قازىر ەلىمىزدە جەمىس-جيدەكتەردىڭ ۋىلجىپ ءپىسىپ جاتقان كەزى. بازارلاردا كوزدىڭ جاۋىن الادى. بىراق ساۋدا جىلداعى­داي ەمەس ەكەنى انىق. كۇندەلىكتى جەۋگە بولماسا، جۇرتتىڭ جاشىك­تەپ الىپ جاتقانى شامالى. دەمەك توساپ قايناتۋ ناۋقانى دا بۇرىنعىداي ەمەس. نەگە؟ ويتكەنى قانت باعاسى ۇشىپ تۇر. كوپتەگەن ساۋدا ورنىندا قانت مۇلدە جوق. جىلدىق تۇرعىدا ونىڭ باعاسى 59،9 %-عا قىمباتتاپ كەتكەن. مۇنىڭ سەبەبى نەدە؟

Jusan Analytics زەرتتەۋ ورتا­لىعىنىڭ مالىمدەۋىنشە، قازىر­گى ۋاقىتتا قازاقستاندا قانت تاپشىلىعى تومەندەگىدەي دەرەكتەردىڭ سەبەبىنەن ورىن الىپ وتىر:

- جەرگىلىكتى شيكىزات سانالاتىن قانت قىزىلشاسىنان وندىرىلەتىن قانت قاجەتتىلىكتىڭ 10 %-ىن عانا قامتاماسىز ەتەدى;

- شەتەلدەن وڭدەۋ ءۇشىن جەتكىزىلەتىن شيكى قانت كولەمى ماردىمسىز. ونى يمپورتتاۋ 2016 جىلدان باستاپ جوسپارلى تۇردە قىسقارتىلعان;

- رەسەيدەن جەتكىزىلەتىن دا­يىن قانتقا اسا تاۋەلدىمىز. قازىر رەسەيدە قانت ءوندىرىسى مەملەكەت تاراپىنان رەتتەلەدى جانە ونى ساتىپ الۋ ءۇشىن ارنايى رۇقسات كەرەك.

«بۇل رەتتە ەلىمىزدە قانت ءوندىرىسىن تەز ارادا جولعا قويۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن سىرتتان جەتكىزىلەتىن شيكىزات كولەمىن ارتتىرۋ قاجەت. بىراق بۇل وڭاي شارۋا ەمەس. ويتكەنى نەگىزگى ءوندىرۋشى ەلدەر وڭتۇستىك امەريكا قۇرلىعىن­دا ورنالاسقان»، دەيدى Jusan Analytics ورتالىعىنىڭ تالداۋشىسى تيمۋر داۋرانوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدە قانتتى تۇتىنۋ كولەمى جىلىنا شامامەن 500-550 مىڭ توننانى قۇرايدى. وتاندىق زاۋىتتار ۇزاق جىلدار بويى وندىرىسكە شيكىزات رەتىندە نەگىزىنەن قۇراقتى شيكى قانتتى پايدالانىپ كەلدى. قانت ءوندىرىسى ەكى شيكىزاتقا نەگىزدەلدى:

- جەرگىلىكتى شيكىزاتتان ءوندىرۋ – قانت قىزىلشاسى ءونىمى 460-500 مىڭ توننانى قۇرادى. ودان 50-75 مىڭ توننا قانت الىنادى.

- يمپورتتى شيكى قانتتان ءوندىرۋ – ءونىم ارقالاي مەر­زىمدەردە شامامەن 250-400 مىڭ توننانى قۇرادى.

الايدا 2016 جىلدان باس­تاپ جاعداي باسقاشا سيپات الا باستادى.

«جاقىن كورشىلىك، تەڭ­گەنىڭ ۇزاق جىلدار بويى رۋبل­گە قاتىستى تۇراقتى باعا­مى، شيكى قانت پەن دا­يىن قانت باعالارىنىڭ ءبىر-بىرى­نە جاقىندىعى بىرتىندەپ رەسەيدەن جەتكىزىلەتىن دايىن قانتتىڭ كولەمىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتتى. ال بۇل برازيليادان جەتكىزىلەتىن شيكى قانت كولەمى­نىڭ قىسقارۋىنا اكەپ سوقتى. ءسويتىپ. وتاندىق ءوندىرىس قىسقارا باس­تادى. قازىر گەوساياسي احۋالعا بالانىستى ەلىمىزدە قانت تاپ­شى­لىعى ورىن العان شاقتا وتان­دىق ءوندىرىستىڭ جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ەمەس ەكەندىگى ايقىن بايقالۋدا»، دەيدى ت.داۋرانوۆ.

قانت تاپشىلىعىنا قاتىس­تى جاعداي وسىلاي قالا بەرە مە؟ تاياۋدا ەۋرازيالىق ەكونو­ميكالىق كوميسسيانىڭ سايتىندا 2022 جىلدىڭ 31 تامىزىنا دەيىنگى مەرزىمدە قانتتى باج سالىعىنسىز ەنگىزۋ تۇرىندە تاريفتىك جەڭىلدىك بەرۋ تۋرالى حابارلاما جاريالاندى. وندا قازاقستانعا 250 مىڭ توننادان اسپايتىن كولەمدە اكەلىنەتىن قانت كەدەندىك اكەلىم باجىنان بوساتىلاتىندىعى كورسەتىلگەن.

«بۇل شارا ەەو-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ىشكى نارىعىن قانتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماسە­لەسىن ۋاقىتشا شەشۋى مۇمكىن. ءارى شيكى قانتتى جەتكىزۋ بو­يىنشا جاڭا كەلىسىمشارتتار جاساسىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. الايدا الداعى 2-3 اپتا بارىسىندا قانت تاپشىلىعى ءالى دە قاتتى سەزىلەدى. وسى ۋا­قىت ىشىندە قانت جەتكىزۋدى جول­عا قويىپ، وتاندىق زاۋىت­تاردىڭ وندىرىستىك قۋاتىن ارت­تىرۋ قاجەت»، دەپ ءسوزىن قورىتىندىلادى Jusan Analytics تالداۋشىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇلىلار ۇندەستىگى

قازاقستان • كەشە

باعا باقىلانادى

قارجى • كەشە

مەيىرىم شۇعىلاسى

رۋحانيات • كەشە

تسيفرلى دامۋ: جاڭا بەتبۇرىس

تەحنولوگيا • كەشە

ماحاببات اۋەنى

ونەر • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار